تلفیق هنردست و نخل در دست ساخته های زنان ‌جنوب کرمان/تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از”رودبار ما“، وفاداری روستاییان به سنت ها از عوامل مهم تولید محصولاتی است که باهمت آنان با مواد اولیه موجود تولید می شود این محصولات علاوه بر رفع مایحتاج شخصی تولید کنندگان به بازار عرضه می شود که می تواند ممر در آمدی در کنار کار اصلی آنها محسوب شود.

مردم جنوب کرمان از دیرباز همواره با درخت خرما مهر ورزیده‌اند و چون انسانی زنده، برایش ارزش گذاشته‌اند. خرمای جنوب کرمان هیچ گاه از یاد نمی‌رود، زیرا شیرینی برخورد مردمانش را به یاد می‌آورد.

مردمانی که با دستان توانای خود برگ‌های درخت نخل را در هم تابیده و زیباترین صنایع دستی را به عرصه ظهور رسانیده‌اند.زیبایی کار بر شاخ و برگ نخل، شگفت‌انگیز است، حصیربافی یکی از صنایع دستی مردم جنوب کرمان است که با فرهنگ و باورهای این خطه کویری خو گرفته است.

برگ درخت خرما که در تداول عامه مردم جنوب کرمان “پیش” نامیده می‌شود، در ساخت زنبیل، حصیر، جارو و … استفاده می‌شود.

مراحل ساخت هنر حصیربافی؛ بعد از انتخاب برگ‌های مناسب درخت خرما، آنها را دسته‌بندی و خشک می‌نمایند.

آبدهی و خیس نمودن برگ‌های خشکی که از مرحله قبل تدارک دیده شده و تهیه بافته با طول مورد نظر، خشک نمودن بافته و پرگیری، پیوند زدن و اتصال بافته با استفاده از دوج و ایجاد اشکال و احجام مورد نظر و تهیه رشته‌های لیفی از الیاف نخل برای بند و دستگیره ولبه را از دیگر مراحل کار در حصیر بافی است.

اگرچه در زندگی مدرن امروز مردم جنوب کرمان، دست ساخته‌های حصیری کمتر کاربرد دارد، اما حفظ و صیانت آن یادآور سرزمین نخل و آفتاب است.

در طبیعت کمتر درختی می توان یافت که مانند نخل همه ی اجزاء آن مفید و قابل استفاده باشد . میوه ی نخل به صورت های مختلف قابل نگهداری و مصرف است .

از شاخ و برگ آن همچون هیزم برای گرم کردن و پختن استفاده می شود . کنده و شاخ های خشک آن در پوشش سقف خانه ها و احداث خانه های مخصوص ( کپری ) به کار می آید و از برگ آن هم خشک و هم تر ، انواع فرش و ظرف و وسایل زندگی می سازند .

ـ بازن
همان بادبزن است که به شکل مستطیل و یا مربع و در اندازه های مختلف ساخته می شود و دارای دسته ای است که آن را در دست می گیرند و باد می زنند .
ساختن بادزن کار همه کس نیست و به دقت و ظرافت طبع نیازمند است از این روست که در تمام فین معدودند کسانی که در فن بادبزن سازی مهارت دارند

-سربونی

نوعی سبد استوانه ای شکل دارای سر می باشد و همچون جعبه ای کوچک ، گنجینه ی زیورآلات و وسائل خیاطی بانوان است و البته این حرف ها مال ۳۰ ـ ۴۰ سال پیش است و گرنه امروز چمدان های کوچک و بزرگ ساخت داخل و خارج مجال عرض اندام از سربونی گرفته اند و سربونی ، سر خود گرفته و در کنج عزلت آرمیده است.

-جامش
بر وزن کاوش به معنی «جارو» ست که از به هم پیوستن شاخه های ظریف و کوچک نخل ساخته می شود. در ترکیب آن «جا» به معنی مکان و «مش» به معنی پاک کننده بکار رفته است.

-پری
بر وزن دری ظرف خرما را گویند که گنجایش شش من خرما دارد و به صورت گرد و دراز دوخته می شود برای یافتن پری برگ خشک نخل (پیش) را از شاخه جدا کرده و مدتی در آب خیس می نمایند تا نرم شود.

-سواس
نوعی پای افزار محلی است که از رشته های تازه و مرغوب « سیس » می بافند و به دمپایی های امروزی شباهت دارد با این تفاوت که در قسمت عقب بندی دارد که پا را در خود محکم نگاه می دارد . سواس را در قدیم ، کارگران می پوشیدند و امروزه از آن نشانی نیست و هم آن ها اصطلاح « سواس در » را در مورد مقدار راهی که با پا پیمودن آن، یک « سواس » پاره پاره و از هم دریده می شد به کار می بردند .

خانم اپرین یکی از بانوان جنوب کرمان است که با دستان توانمند و هنرمند خود با برگ درختان نخل نقش آفرینی می کند.

گفتنی است اساتید و هنرمندان نامداری در جنوب استان کرمان هستند که به صورت ماهرانه، با ذهن و دستانشان مشغول به بافت این هنر هستند.

انتهای پیام/