شکست تئوری «جذب آرای مُرده» در انتخابات هفتم اسفند

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، اصلاح‌طلبان پیش از انتخابات هفتم اسفند بر روی «آرای مُرده» تأکید بسیاری داشتند. آنها معتقد بودند که اگر بتوانند آن بخش از جامعه که از شرکت در انتخابات روی‌گردان‌اند را به صحنه‌ی سیاسی کشانده و آرای آنها را از آنِ خود کنند، پیروز انتخابات خواهند شد.

تئوری «جذب آرای مرده» برای گذار به مرحله‌ی عمل، نیاز به شوک‌های اجتماعی داشت. به این معنا که می‌بایست این بخش از جامعه با بیان حرف‌ها و شعارهایی علیه نهادهای حکومتی فعال می‌شد تا زمینه برای احساس ورودشان به انتخابات فراهم شود.

قائلان به این تئوری، دو راه بیشتر نداشتند؛ یا می‌بایست از ظرفیت برجام جهت تقابل با مخالفان آن استفاده می‌کردند و یا راه دیگری مانند حمله به شورای نگهبان را بر می‌گزیدند. در خصوص برجام با توجه به این‌که به تازگی (27 دی‌ماه) به مرحله‌ی اجرایی درآمده و هنوز «خسارت محض» لقب نگرفته بود، لذا نمی‌توانستند از راه برجام و ایجاد دوگانه‌ی برجامیان-نا برجامیان به مقصود خود دست یابند. پس تنها راه باقی‌مانده استفاده از فرصتی بود که به ثبت نام 12 هزار نفری در انتخابات مجلس انجامید و با تأیید صلاحیت 92 درصدی هیئت نظارت که زیر نظر دولت بود، مرحله‌ی دوم این پروژه اجرایی شد. بعدها اعلام شد که در میان آنها، افرادی با سوابقی چون زنا، شرب خمر، دریافت رشوه، اختلاس و... نیز حضور داشتند.

طبیعی بود که شورای نگهبان نتواند صلاحیت بیش از 11 هزار نفر را در مدتی کوتاه بررسی کند. بنابراین تنها صلاحیت 40 درصد از داوطلبان احراز گردید. هر چند به لحاظ آماری، در انتخابات اخیر، بیش‌ترین تعداد تأیید صلاحیت نامزدها در ادوار گذشته‌ی مجلس صورت گرفت، اما با توجه به کثرت ثبت‌نام کنندگان این رقم به چشم نیامد.

هم‌زمان با اعلام نتایج تأیید صلاحیت‌ها، هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی با ابراز نارضایتی از عملکرد شورای نگهبان، زمینه‌ی هجمه علیه آن را فراهم کردند. «رد صلاحیت شصت درصدی» شاه‌بیت همه‌ی هجمه‌ها علیه شورای نگهبان بود که اولین بار از زبان هاشمی شنیده شد. شورای عالی سیاست‌گذاری انتخاباتی اصلاح‌طلبان نیز در بیانیه‌ای این اقدام شورای نگهبان را «حرکت در جهت حاکمیت تک‌صدایی، ضد مردم‌سالاری دینی و رودررو با توصیه‌ی مقام معظم رهبری» دانست و از اعضای آن خواست جهت «تقویت پایه‌های نظام، زمینه‌ی مشارکت حداکثری و جلب آرای عمومی» در وضعیت تأیید صلاحیت‌ها تجدیدنظر کنند.

بسیاری دیگر از چهره‌ها هم‌چون حسین مرعشی، مسعود پزشکیان، علی مطهری، سید حسن خمینی، مصطفی کواکبیان، محمد رضا عارف، غلامحسین کرباسچی، اکبر ترکان، مصطفی معین، سید حسین هاشمی، محمدرصا تابش، الیاس حضرتی و تعداد زیادی از اصلاح‌طلبان، کارگزاران و دولتی‌ها، در مصاحبه‌های خود نسبت به رد صلاحیت‌ها مواضع تندی اتخاذ نمودند که مورد بهره‌برداری رسانه‌های بیگانه نیز قرار گرفت.

آخرین باری که شورای نگهبان این‌چنین مورد هجمه و تخریب قرار گرفته بود، به ماجرای تأیید صلاحیت‌های انتخابات مجلس هفتم باز می‌گشت که آنجا نیز تعداد زیادی از نمایندگان مجلس ششم علیه شورای نگهبان، اعلام موضع نمودند.

مرحله‌ی دیگر جذب آرای مرده، به بیان شعارهایی هم‌چون مبارزه با فساد، تبعیض و ... اختصاص یافت که با ورود عارف و مطهری به خطوط قرمزی چون «رفع حصر سران فتنه» جنبه‌ی رادیکال‌تری پیدا کرد.

استفاده‌ی حداکثری از عدم احراز صلاحیت سید حسن خمینی هم به عاملی جهت مقابله با شورای نگهبان تبدیل شد که سهم هاشمی رفسنجانی از این استفاده، بسیار زیاد بوده است.

بالاخره روز موعود فرا رسید. همه‌ی رسانه‌ها در پوشش اخبار لحظه‌به‌لحظه‌ی انتخابات سهیم بودند. تعدادی از کانال‌های وابسته به اصلاح‌طلبان با اعلام خبر شرکت میرحسین موسوی و مهدی کروبی در انتخابات، از قشر بی‌توجه به انتخابات خواستند تا هم‌گام با موسوی و کروبی، در انتخابات شرکت کنند تا به قول خودشان مانع از ورود تندروها به مجلس شوند. آنها نهایت بهره‌برداری رسانه‌ای را از این خبر بردند تا آنکه در ساعات پایانی رأی‌گیری، استانداری تهران خبر شرکت موسوی در انتخابات را تکذیب کرد.

سرانجام انتخابات داغ هفتم اسفند با مشارکت 62 درصدی مردم به پایان رسید و این در حالی بود که میزان مشارکت مردم در انتخابات مجلس نهم 64 درصد اعلام شده بود.

تئوری جذب آرای مرده، در دور دوم انتخابات مجلس نیز از سوی اصلاح‌طلبان به شکلی خفیف‌تر پیگیری شد که آن هم نتیجه‌ی خیره‌کننده‌ای به سود آنها نداشت.

شاید بتوان تغییر رفتار شبکه‌ی بی‌بی‌سی فارسی، به عنوان رسانه‌ی برگزیده‌ی اغلب تحریم‌کنندگان انتخاباتی را نیز در راستای همین هدف تحلیل کرد. مهندسی انتخابات هفتم اسفند جهت جذب آرای مرده، علاوه بر شوک‌های داخلی، به عاملی بیرونی هم نیاز داشت تا بتواند به طور حداکثری تحقق یابد. چرا که این رسانه برای نخستین بار در طول تاریخ انقلاب، به جای تحریم انتخابات، از مردم خواست تا به لیستی که هاشمی سر لیست آن است، اعتماد کنند و به حضرات آیات جنتی، یزدی و مصباح رأی ندهند.

با این حال تئوری جذب آرای مرده، در انتخابات هفتم اسفند به شکست انجامید. چرا که میزان مشارکت در انتخابات مجلس سال 90، حدود 64 درصد، در انتخابات ریاست جمهوری سال 92، نزدیک به 73 درصد، اما در انتخابات مجلس 94، حدود 62 درصد اعلام شده است. میزان مشارکت تهرانی‌ها نیز در سه انتخابات مذکور، به ترتیب 48، 51 و 50 درصد اعلام گردیده که اختلاف فاحشی بین آنها دیده نمی‌شود.

انتهای پیام/م