غار و محوطه روپس سازه ای شگفت انگیز در دامنه تفتان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری لادیز؛ غار و محوطه روپس در ادامه مسیر روستای تمین واقع شده و دارای جاده خاکی نامناسبی است که از خروجی روستای تمین به طول 8 کیلومتر تا روستای روپس می باشد.
این اثر در ناحیه ای کوهستانی در حوزه طبیعی کوهستانی شمال تفتان واقع شده و دارای آب هوایی معتدل است، محدوده اثر را کوه های متعددی در بر گرفته اند، بستر رودخانه روپس در 10 متری شمال این اثر واقع شده و باغات میوه از جمله گردو در حاشیه این رودخانه ایجاد شده اند. پوشش گیاهی منطقه فقیر بوده و محدود است به بوته های خودرو درختچه های جنگلی.

در جنوب غربی روستای روپس بالا و در جانب جنوبی رودخانه تمین، صخره هایی با رنگ روشن وجود دارند که به دلیل جنس آنها به مرور زمان شکاف هایی طبیعی و نسبتاً عمیق در آنها بوجود امده است در یکی از این شکاف ها گورستان هفتاد ملا واقع شده است و در جنوب غرب آن و با فاصله تقریبی 100 متری شواهدی از دو شکاف یا غار و محوطه ای با سازه های سنگی وجود دارد، این محوطه و غار دارای ساختار جالب توجهی می باشد.

کل محدوده دارای طول 100 و عرض 30 متر است  در پای صخره،1 متر و ارتفاع 1 متر وجود دارد که درون غار دارای وسعت و ارتفاع بیشتری  یک غار با دهانه ای به عرض 5است و تقریباً 50 متر مربع مساحت دارد،  این غار در دوره ای به عنوان محل نگهداری گوسفندان مورد استفاده قرار گرفته است ولی مشخص نیست که آیا در زمانهای دورتر محلی مسکونی نیز بوده است یا خیر؟

در غرب این غار یک شکاف نسبتاً وسیع با دهانه بسیار باز وجود دارد که در محله ای هموار و قابل استفاده آن اتاق های کوچکی با سنگ و ملات گل احداث شده است و در دوره ای که مسکون بوده از این فضاها به عنوان محل
زندگی و انبار آذوقه استفاده شده است.

برای ساختن فضای های قابل استفاده مذکور از شکاف های طبیعی درون سنگ کمک گرفته شده و دهانه شکافها با سنگچین مسدود شده است، یکی از این شکافها که دارای فضای بیشتری می باشد دارای یک ورودی می باشد که فرض محل سکونت برای آن محتملتر است گرچه فضای داخلی آن محدود می باشد، سایر فضاها که در ارتفاعات بالایی شکاف قرار گرفته اند به عنوان انبار آذوقه و یا انبار نگهداری خشکبار جنگلی مورد استفاده قرار گرفته اند و هنوز میتوان بقایایی از پسته و بادام وحشی را در کف آنها مشاهده نمود.

به غیر از غارها و شکافها، در جلوی صخره و در اطراف غارها که دارای بستری شیب دار و سنگلاخی است؛ بقایایی از دور چین های سنگی وجود دارد که به صورت خشکه چین ایجاد شده است، این خشکه چین ها که برای ساخت آنها از قلوه سنگهای بزرگ رودخانه استفاده شده، معمولا برای محافظت دور چادر و کپر ایجاد میشده اند و گاهی نیز با شاخ و برگ درختان برای آنها سقفی موقت ایجاد شده و در تابستان در آن سکونت می کردند که نمونه های آن امروزه نیز در بین عشایر مرسوم است.

با توجه به شواهد مشخص است که ساکنان آن در تابستان از این فضاها استفاده کرده و در زمستان و هنگام بارندگی در غارها ساکن می شده اند. دهانه دو عدد از غارها همسطح زمین است که از آنها برای نگهداری احشام استفاده می شده و غار اصلی در ارتفاع   3متری از سطح زمین واقع شده که برای رسین به آن پلکانی طبیعی در دل صخره ایجاد کرده اند که امروزه سفال تنها داده فرهنگی منقول به جای مانده از سطح اثر است که تنوع و تراکم بسیار اندکی برخوردار است. سفالهای موجود بر سطح و پیرامون این اثر از نوع سفال بدون لعاب هستند که بر مبنای تزئین به سه گروه سفالهای ساده، سفالهای دارای تزئینات کنده (شیاردار) و سفالهای منقوش به
نقوش هندسی رنگی قابل تقسیم هستند.

بدنه یک قطعه از سفالها به شکل شیاردار بوده که نوعی تزئین نیز محسوب می شود، برای ایجاد تزئینات رنگی نیز دو رنگ سیاه و حنایی روشن استفاده شده است، نقوش ساده بوده و عبارتند از خطوط موازی و نقطه های رنگی در بین سفالها هم قطعات دست ساز و هم چرخساز موجود بوده و از پخت نسبتاً مناسبی برخوردار هستند.
 با توجه به نوع سفال و بقایای اثر برای این اثر دوران اسلامی متأخر؛ سده های 10 تا 13 هجری پیشنهاد میشود ، بقایای اندکی از آن بر جای مانده است.

انتهای پیام/رض