از پهن کردن فرش ها کف خیابان تا قلا کردن ظرف های مسی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ محمد گلاب زاده، تاریخ شناس کرمانی در گفتگو با“پایگاه اطلاع رسانی بوتیا ” در مورد سنت های قدیمی مردم کرمان در خصوص خانه تکانی قبل از عید نوروز گفت: ایرانی ها همواره در طول تاریخ به پاکی و پاکیزگی مشهور بودند، به همین علت آب و جاروی درب منزل هر روز صبح بعد از بیدار شدن، یکی از سنت هایی است که از دیر باز در بین ایرانیان مرسوم بود.

گلاب زاده با بیان اینکه اسلام برای پاکی و نظافت اهمیت و ارزش زیادی قائل است، افزود: همانطور که پیامبر بزرگوار اسلام فرمودند هیچگاه ظرف آشغال را شبانه در خانه خود نگاه ندارید چرا که شیطان در آن لانه میگذارد چراکه در آن زمان درک مسئله میکروب و بیماری برای مردم دشوار بود به همین علت  پیامبر از این اصطلاح  استفاده کردند.

این پژوهشگر و مورخ کرمانی تصریح کرد: به علت ارزش هایی که در گذر مراسم نوروز وجود داشت اسلام این مراسم را به خوبی پذیرفت و حتی چیزی هایی بر آن اضافه کرد، که یکی از آن ها خانه تکانی است.

رسم و رسوم قدیم خانه تکانی فراموش شده است

وی در ادامه بیان کرد: مردم کرمان به تبع مردم بزرگ ایران همه ساله مراسم خانه تکانی را به طور کامل در گذشته برگزار می کردند و امروز هم کم و بیش آن مراسم استمداد دارد اما برخی از رسومات به دلیل شرایط اجتماعی کنونی تعطیل و به فراموشی سپرده شده است.

گلاب زاده خانه تکانی از اتاق ها را شروع مراسم خانه تکانی عنوان کرد و گفت: مردم تک تک اتاق ها را خانه تکانی می کردند و اصرار داشتند آن کاربافو یا تار عنکبوت که به اصلاح کرمانی "کراشک" نامیده می شود را از گوشه های دیوار و سقف بزدایند چرا که اعتقاد داشتند اگر سال نو بیاید و این تار عنکبوت ها به در و دیوار باشد آن سال، سال خوشی برای افراد آن خانواده نخواهد بود.

رئیس مرکز کرمان شناسی ابراز داشت: مردم کرمان در گذشته پارچه هایی در پشت شیشه ها نصب می کردند که آفتاب به درون خانه کمتر بتابد بنابراین در هنگام خانه تکانی این پارچه ها را باز کرده و می شستند و حتی درهای اتاق ها را در صورتی که خسارتی به ساختمان وارد نکند می شستند .

زدودن گرد و خاک فرش ها با عبور ماشین از روی  آن ها

وی در رابطه با نحوه تمییز کردن فرش ها در گذشته خاطر نشان کرد:در آن زمان فرش ها را کف زمین می انداختند و با یک چوب بلند پشت این فرش ها میزدند تا خاک ها از لابه لای این فرش ها بیرون بیابید و این کار را یک الی دوبار تکرار و زیر فرش ها را تمیز میکردند.

گلاب زاده افزود: در دهه های 30 و 40 که خیابان ها خلوت تر بود و تعداد ماشین هایی که تردد می کردند انگشت شمار بود برخی فرش های خود را کف خیابان می انداختند و ماشین از روی این ها رد میشد و این رد شدن ماشین از روی فرش موجب میشد که خاکی که لا به لای فرش ها است بیرو بیاید.

پژوهشگر و مورخ کرمانی اظهار کرد: کسانی که علاقه مند بودند فرش های خود را بشویند، حتما آب می ریختند و گاهی با کیسه حمام فرش ها را شستششو میدادند و با یک وسیله فلزی که لبه تیزی داشت سعی می کردند آب و با قیمانده خارو خاشاک را از لای تار و پود قالی بیرون بیاورند وقالی را کاملا تمیز کنند و بعد قالی را روی دیوار یا داربست انگور می انداختند تا خشک شود.

وی ابراز داشت: بعد از شستن فرش نوبت به شستن پتو ها می رسید که  آن ها را خیس کرده و می شستند.

قلع کردن ظروف مسی یکی از سنت های قدیمی خانه تکانی شب عید

گلاب زاده قلع کردن ظروف مسی را یکی دیگر از سنت های قدیم کرمانی ها در خانه تکانی شب عید بر شمرد و عنوان کرد: در گذشته ظروف مورد استفاده مردم کرمان ظروف مسی بودند و کمتر خانه ای بود که ظرفی غیر از ظرف مس استفاده کند و استفاده زیاد از این ظروف موجب می شد که قلع آن ها کمتر شود یا کاملا از دست برود.

این کرمان شناس ادامه داد: لذا یکی از کار هایی که قبل عید انجام می شد این بود که مردم این ظرف ها را قلا گری می کردند و این  واژه قلاگری همان قلع کردن ظروف مسی است.

وی در پایان گفت: یکی از آخرین کارهایی که در خانه تکانی انجام می شد تمیز کردن حوض خانه بود که در گذشته یک حوض در وسط خانه ها قرار داشت و معمولا چهار باغچه کوچک در اطراف آن قرار داشت که گل یا سبزی در آن می کاشتند که در هنگام عید آن را تمیز می کردند و آن باغچه های کوچک را هرس می کردند و خانه را برای برگزار ی مراسم نوروز آماده می کردند.

انتهای پیام/گ