برکه ها حیات مردم هرمزگان/برکه ها تنها آب شیرین برای آشامیدن در گذشته بود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز، تا سال 1330 خورشید آب آشامیدنی مردم بندرعباس عمدتاٌ از برکه هایی تأمین می شد که در گوشه و کنار شهر قرار داشتند در آن روزگاران قطره ی آب شیرین همچون جان عزیز و شیرین بود و برکه ها برای مردم جنبه ی کاملا حیاتی داشتند برکه ها از آب باران، پر می شدند و مردم با مشک و حلبی و ظروف سفالین، آب را به منازل خود می بردند در حمل آب، زنان و دختران جوان سهم بیشتری داشتند، آنان ظروف سفالین را بر سر می گذاشتند و به صورت انفرادی یا دسته جمعی و گروهی شتابان و شادمان راه خانه ها را در پیش می گرفتند.

برای مردان بهترین وسیله حمل آب، حلبی بود که به دو سر چوبی محکم به طول تقریبی دو متر آویختند و میانه چوب را روی شانه قرار می دادند و روانه می شدند. چنان چوبی را اصطلاحاٌ کَندِر "kander" می نامیدند.

عده ای که غالبا زن بودند از راه فروش آب، امرار معاش می کردند، آنها در نقطه ای در شمال بازار بزرگ و قدیمی شهر، اجتماع می کردند و کالای خود را عرضه می نمودند و خود، آب را به منازل مشتریان می رساندند و بهاء آن را دریافت می نمودند در سال 1327 خورشیدی قیمت هر مشک بزرگ آب 3 ریال و هر کندر آب شامل دو حلبی، 5 ریال بود.

بعضی از فروشنده ها هم آب بر دوش، در شهر می گشتند و با صدای بلند حضور خود را به آگاهی مردم می رساندند. از چنان آبی که با چنان زحمتی بدست می آمد تنها در آشامیدن و پختن غذا استفاده می شد و آب مورد نیاز برای مصارف خارجی از چاه معمولا در هر خانه ای وجود داشت "آب شور" تأمین می گردید، همین که آب برکه ها تمام می شد، دل ها و دیده ها به سوی نای بند آبادی کوچکی در 3 کیلومتری مشرق شهر که دارای چاه های آب شیرین بود دوخته می شد.

آب چاه های نای بند با دشواری بیشتر به شهر می رسید و طبیعی است با قیمت بیشتری به فروش می رسید. فاصله 3 کیلومتری بین شهر و نای بند شن زار و صعب العبور بود و آب غالبا به وسیله شتر و الاغ و بعضا بر سر دوش زنان و مردان آب کش حمل می گردید.

از سال 1330 خورشیدی که آب لوله کشی از چاه های "ایسین" واقع در 24 کیلومتری شمال شهر دامنه جنوبی کوه گنو تأمین و وارد شهر شد، برکه ها اعتبار خود را تدریجا از دست دادند تا آنجا که با توسعه ی شهر و افزایش جمعیت همه ی برکه ها در محاصره خانه ها قرار گرفتند و متروک ماندند و به زباله دانی تبدیل گشتند و سنگهای به کار رفته در آن ها به تاراج رفت و امروز چهره در هم ریخته و غم انگیز بعضی از آن ها که به کلی از بین نرفته اند در لا به لای خانه ها و حاشیه آبگیر ها پنهان مانده است.

ساختمان برکه ها از سنگ و ساروج و شکل ظاهری که غالبا استوانه ای با سقف گنبدی و قطر بین 10 تا 20 متر و عمق متوسط 6 متر بود. هر برکه چند درگاه داشت که هم از درگاه ها آب باران وارد می شد و هم مردم با "دلو" از آنجا آب را بالا می آوردند.

برکه ها همچنین دارای تعدادی پله سنگی صاف و هموار بودند که به طور افقی در بدنه برکه ها کار گذاشته بودند و از آن ها برای رفتن به داخل برکه و لای روبی استفاده می شد و عرض پله ها حدود 40 و طول آن حدود 60 سانتی متر بود و تعداد برکه ها 17 عدد بوده است.

سنگ مورد نیاز را به وسیله "جهاز" از جزیره هرمز و ساروج را از روستای مجاور با الاغ و شتر می آوردند و هزینه مربوط را یک یا چند نفر از نیکوکار های متمکّن تأمین می کردند و در انخاب محل برکه ها دقت می شد که هر چه بیشتر در مسیر جریان سیل ها و آب هایی که از گوشه و کنار جاری می شد ساخته شوند.

انتهای پیام/