بادگیرها نمونه های اولیه کولرهای امروزی/ هرمزگان مهد بادگیرها با سبک جنوبی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز، بادگیر بعنوان بخشی از بنای ایرانی در منطقه اقلیمی گرم ایران برای سالیان متمادی مورد استفاده قرار می گرفته است و عنصری معماری جهت سرمایش ایستا با بهره مندی از انرژی تجدیدپذیر باد می باشد بادگیر، یک روش ابداعی ایرانی برای ایجاد فضای خنک در داخل منازل گرم و مرطوب جنوبی است ، این دستگاه تهویه مطبوع ، سالیان درازی از روزگاران دور ، فضای زندگی مردم ایران را قابل تحمل کرده است .

بادگیرها معمولاً برجک های کوچکی به صورت چهار ضلعی یا چند ضلعی های منتظمند که ساختار مثلث در آن ها به هیچ وجه دیده نمیشود. بادگیر برج‌هایی هستند که برای تهویه بر بام خانه‌ها ساخته می‌شود. در خانه‌ها هوای خنک از بادگیر، که نوع ابتدایی تهویهٔ مطبوع به شمار می‌رود، به اتاق‌های طبقهٔ همکف یا زیرزمین‌ها فرستاده می‌شود. بادگیر از عناصر و سمبل‌های معماری ایرانی هستند ولی امروزه در بسیاری از کشورهای خاورمیانه استفاده می‌شوند.

در ایران بادگیر ها در دو نوع آب و هواى گرم و مرطوب در بندر لنگه استان هرمزگان و آب و هواى گرم و خشک در استان یزد ساخته شده است. بادگیرهاى بندر به عنوان نماد زیبایى و هنرمنحصربفرد، چشم نواز رهگذران وگردشگران درمنطقه هستند.

بادگیر یا بالاخانه از ضروریات خانه های قدیم بود و هر کس توانایی داشت آن را می ساخت تا در هوای گرم و مرطوب تابستان راحت تر زندگی نماید. بادگیرها دو نوع بودند. یکی که ارزان تر تمام می شد و بیشترین تعداد را داشت "بادگیر عربی" نامیده می شد و دیگری "بادگیر لوله". دهانه ی بادگیر عربی از طرف شمال و مغرب و مشرق بسته بود و تنها از طرفجنوب که دریاست باز بود چرا که در تابستان معمولا باد از جانب دریا به خشکی جریان دارد. طول اتاقی که به بادگیر اختصاص می دادند از سایر اتاق ها بیشتر بود تا افراد بیشتری بتوانند از آن استفاده نمایند.

بادگیر 3 متر از پشت بام اصلی خانه ارتفاع داشت. دهانه ی نوع دیگر بادگیر که "بادگیر لوله" نامیده می شد از چهار طرف باز است و باد از هر طرف که جریان داشته باشد وارد بادگیر می شود. نمونه این بادگیر با اندکی اختلاف در ارتفاع و معماری در شهرهای کویری ایران از جمله "یزد" دیده می شود.

از بادگیر ها معمولا روزها استفاده می کردند و شب ها برای نشستن و خفتن از پشت بام ها و فضای باز استفاده می شد. در قدیم اوایل غروب آفتاب هر روز تابستان، مردم فرش و ظرف و چراغ و منقل و کوزه و قلیان خود را به پشت بام منتقل می کردند و بامدادان به پایین بر می گرداندند. بعضی از خانه ها که بالا خانه ی ساخته و پرداخته داشتند، زحمت بالا رفتن و پایین آمدن نداشتند. بعضی نیز با شروع فصل تابستان بالا خانه ی موقتی با استفاده از چوب و شاخ و برگ و نخل می ساختند.

از روزی که پنکه و کولر و ... وارد زندگی مردم شد بادگیرها ارزش و منزلت دیرین خود را از دست دادند و کلنگ و دیلم کارگران در کمال بی رحمی بر قامت رسای آنان فرود آمد و فرو ریخت و به جای آن ها خانه هایی ساخته شده و می شود که فقط با کولر می توان در آن ها زندگی کرد. تعدادی از بادگیرها در گوشه و کنار شهر دیده می شود.

انتهای پیام/