ملیله هنر دست زنجانی ها/ طراحی برتر استادکاران زنجانی در ملیله+تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از زنجانم، خلق تابلوهای بسیار زیبا و در عین حال بسیار ظریف از خصوصیات هنر ملیله کاغذی است .

این هنر به دنیای کودکان هم راه باز کرده است و آموزش ساده ی آن به کودکان در پرورش خلاقیت آن ها نقش موثری دارد .

در این هنر با استفاده از نوارهای باریکی از مقواهای نازک در رنگهای مختلف نقوش و طرح های زیبایی خلق می شود.

تاریخچه این هنر به قرن 18 میلادی می رسد.

راهبان فرانسوی و ایتالیایی از هنر کوئیلینگ برای تزئین جلد کتاب و اقلام مذهبی استفاده می کردند .

البته در آن زمان بجای نوارهای کاغذی اغلب از نوارهای طلا و نقره استفاده می کردند.

در قرن ۱۸ام میلادی در اروپا این هنر تبدیل به هنری محبوب و رایج بین خانم ها بوده و البته همچنان نیز هست.

از اونجایی که این هنر شباهت زیادی به هنر ملیله کاری که هنری ایرانی و یکی از صنایع دستی بومی زنجان است به همین دلیل نام ملیله کاغذی برای این هنر مناسب تر هست. 

هر چند که طراحی و زحمتی که در ملیله کاری زنجان انجام می شود بسیار به ظرافت و دقت نیازمند است و حتما باید زمان زیادی برای طراحی یک گل در ابعاد 2*2 سانتیمتری صرف شود.

" ملیله سازی که در هزاره اول "هجری قمری" بعنوان هنر دستی بومی زنجان فقط در این شهر معمول بود در زمان حکومت رضاخان با مهاجرت تعدادی از هنرمندان این شهر به تهران و اصفهان در آن شهرها نیز رواج یافت. 

سینی، سرویس های چای و شربت خوری، جعبه جواهرات، گلدان، شمعدان، رویی دسته چاقو، قاب عکس و انواع زیورآلات عمده ترین دست مایه هنرمندان زنجانی در سال های دور بوده و به مرور زمان بر تنوع این دست سازهای زیبا و بسیار ظریف افزوده می شود. 

رونق این هنر دستی از دوره سلجوقی آغاز و در دوره صفویه به اوج خود رسید و شهرهای زنجان و اصفهان بیشترین هنرمند را در این حرفه تربیت و به عرصه ی هنرهای دستی تحویل دادند. 

ملیله ساز که زمانی به خاطر اشتغالزایی زیاد، ظرافت و زیبایی زبانزد همه جهانیان بود با مروز زمان و مشکلات مختلف به بوته فراموشی سپرده شد و تعدادی کمی از علاقمندان واقعی، به این حرفه طاقت فرسا و کم سود ادامه دادند. 

در صنعت ملیله کاری، استاد کار پس از ذوب شمش، آن را از قالب مخصوص عبور داده و مفتول هایی به قطر یک سانتی متر تهیه می کند که این مفتول ها نیز با ادامه عملیات دستی، به سیم های نقره ای با قطر یک میلیمتر تبدیل و آماده ملیله سازی می شود. 

با نشاندن این سیم ها در قالب هایی که معمولا از تخته و موم ساخته می شود و دادن طرح ها و اشکال متنوع به آن، تارهای نقره ای در اثر حرارت و براده ی مس به هم متصل می شود و سپس بصورت انواع ظروف در می آید. 

چکش کاری، حرارت دهی، نورد کشی، مفتول کشی، حدیده کاری و قالب بندی، از جمله کارهایی است که توسط استادکار در صنعت ملیله سازی انجام می شود. 

این مصنوعات دستی به حدی زیبا و ظریف است که امروز نیز زینت بخش موزه ها، مجموعه های هنری خصوصی و منازل افراد متمول در اقصی نقاط عالم است. 

دست مایه هنرمندان ملیله سازی ایرانی، از جمله ره توشه گردشگران خارجی است که در پایان سفر خود به ایران، همراه می برند و به آن افتخار می کنند. 

با اینحال، گران بودن نقرة، وضعیت نامناسب اقتصادی، نبود رونق بازار، کاهش انگیزه، نبود سرمایه ی مورد نیاز ، طاقت فرسا بودن کار و کناره گیری اجباری خبرگان از این حرفه، اجیای جایگاه اولیه ملیله سازی را با مشکل مواجه می سازد. 

عیار نقره مصرفی در ملیله زنجان، با خلوص9/99 درصد معروف به عیار 100 استفاده می شود و به لحاظ کیفیت ساخت ، ملیله اصفهان دارای نقوش بزرگتر نسبت به ملیله زنجان است و غنای ریز نقوش ، زیبایی و ظرافت کار آن با ملیله زنجان برابری نمی کند. 

ملیله زنجان با توجه به طرحها و نقشهای اصیل و خصوصا ظرافت زیاد آن در مجموع از کیفیت بالایی برخوردار است. 

ریز نقوش متداول در ملیله زنجان همانند سایر نقشهای صنایع دستی اکثرا ذهنی و الهام یافته از طبیعت و طرحهای سنتی است. 

مهمترین و رایج ترین نقشهای ملیله زنجان عبارتند از: اشک، جغه، پیچک، ترمه و غنچه، برگ، واو ملیله، دو چشم، برگ فرنگ، سه چهارچشم، کورملیله و تابیده ،که هر یک دارای ویژگی خاص خود است . "