به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ امیر صادقی کارشناس ارشد مردم‌شناسی میراث فرهنگی استان در گفتگو با خبرنگار آفتاب دل اظهار کرد: واژه یلدا از زبان سریانی و به معنای تولد است و سبب این نامگذاری را چنین دانسته‌اند که در پایان این شب دراز که اهریمنی است، خورشید یا مهر متولد می‌شود و تاریکی را از میان می‌برد، یلدا و مراسمی که در نخستین شب زمستان و بلندترین شب سال برپا می‌کنند، سابقه‌ای چند هزار ساله دارد و از رسوم ویژه آریایی‌هاست.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آفتاب دل, آفتاب دل,
وی گفت: یلدا در کردستان، همچون شهرهای دیگر میهن پهناورمان زیبا و پررنگ و پرمعناست،اما با سادگی و ساده زیستی کردستانی‌ها و با گرمای وجود آنها که به آغاز سرما، گرمایی جانفزا می‌بخشند رنگین‌تر، سنگین‌تر و پرمحتواتر باشد.
,
,
وی ادامه داد: اصلی‌ترین ویژگی شب چله، گردآمدن خانواده‌ها با هماهنگی قبلی در کنار هم است. در خانواده‌هایی که پدر، در قید حیات باشد معمولاً فرزندان با عروس‌ها و دامادها شب چله را در آنجا می‌گذرانند و معمولاً نوبت را رعایت می‌کنند و به‌ترتیب به دیدار مادر و پدر عروس و داماد می‌روند ،
اما به هر‌صورت که باشد اصل بر جمع شدن چند خانواده در کنار هم است که اگر این تجمع صورت نپذیرد، با وجود رعایت دیگر ویژگی‌های شب چله که شامل تهیه شام و میوه و تنقلات خاص می‌شود، نمی‌توان گفت در آن خانه، مراسم جشن شب چله برگزار شده است.
,
,
کارشناس ارشد مردم‌شناسی میراث فرهنگی استان می‌افزاید: سنندجی‌ها چند ماه قبل از شب چله، خربزه‌های کوچکی را که از روستای سراب قامیش تهیه می‌شود در تفاله سرکه می‌اندازند تا برای این شب کالَک تورش (خربزه ترش) که از اصلی‌ترین موارد سفره است را داشته باشند. همچنین چند ماه قبل از زمستان، خوشه‌های انگور را در زیرزمین یا در سایه نخ کرده و از سقف آویزان می‌کنند که به آن «آنو» (با نون مفخم) می‌گویند.
,,
صادقی گفت: غذای این شب عموماً دلمه برگ مو و کلم است که گوشت را لابه لای آن می‌گذارند. سفره‌شب چله علاوه بر دلمه، شامل رب انار و شیره انگور، دوغ، ماست، روغن و کره محلی، پیاز و خربزه ترش است. امروزه در کنار دلمه برگ مو و کلم، دلمه فلفل سبز و بادمجان نیز تهیه می‌شود. بعد از صرف شام، کالَک ترش را قاچ کرده و میل می‌کنند. بعد از خوردن غذای چرب و سنگین شب چله، میل کردن این خربزه‌ترش، هضم غذا را آسان می‌کند و باعث می‌شود بقیه‌شب نیز بتوان از تنقلات متنوع و میوه‌های رنگارنگ شب چله استفاده کرد. لازم به ذکر است آب داخل خربزه را نیز که مزه‌ترش و شیرین می‌دهد جداگانه در ظرفی ریخته و تقسیم می‌کنند.
,,
وی خاطر نشان کرد: در کردستان، در هر‌محله‌ای اگر خانواده‌هایی وجود داشته باشند که استطاعت مالی مناسبی برای برگزاری این مراسم نداشته باشند، از طرف دیگران برایشان شام برده می‌شود. همچنین چون در بازار کالَک ترش به تعداد کافی وجود ندارد و معمولاً گران است، اگر خانم خانه بداند در همسایگی یا در فامیل زن حامله‌ای وجود دارد، حتما از آن خربزه ترش برایش خواهد برد. همچنین در این شب اگر همسایه‌ها مایل باشند از غذایی که تهیه کرده‌اند به همدیگر می‌دهند که به آن «کاسه‌هاوسا» می‌گویند.
,
این کارشناس افزود: در گذشته قبل از خوردن یا بعد از آن، بزرگان فامیل داستان‌ها، متل‌ها و افسانه‌های قدیمی تعریف می‌کردند. امروزه در روستاها، حکایت‌گویی همچنان پابرجا مانده و پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها داستان‌هایی مانند «خاتون زمهریر» را برای نوه‌هایشان در این شب طولانی و تاریک و سرد زمستانی تعریف می‌کنند. همچنین در گذشته خواندن شاهنامه، گلستان و بوستان و اسکندرنامه معمول بوده است.
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه