شمشیر دولبه فضای مجازی در کمین انتخابات مجلس دهم

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خبر فریمان، امروزه اینترنت به عنوان یکی از مولفه های اصلی آزادی و دمکراسی معرفی می شود با بررسی وضعیت کنونی ابزارها و شبکه های اجتماعی مجازی ( فیس بوک، تویتر، جی میل، گوگل پلاس، فلیکر، گودر، مای اسپیس، یوتیوب و ... ) و نیز آمار کاربران اینترنتی، تجربیات سیاسی و اجتماعی یک دهه گذشته می توان نتیجه گرفت که، امروزه فضای مجازی به عنوان یک ابر رسانه، یکی از ابزارهای قدرتمند و تاثیر گذار در رویدادها و اتفاقات سیاسی و اجتماعی از جمله انتخابات محسوب می شود .

فضای مجازی به مثابه یک ابزار همچون هر ابزار دیگری به شمشیر دو‌لبه می‌ماند. می‌تواند جراحانه عقده‌های جهالت را بیرون کشد یا قصابانه شخصیت ها را سلاخی کند. فضای مجازی به همان میزان که می‌تواند مولد باشد، می‌تواند مخرب باشد.

از یک بعد این پدیده را باید یک اقدام امیدوار کننده تلقی نماییم زیرا بالاخره گروهی از مردم جامعه ما تصمیم گرفتند تا از این تکنولوژی روز و فضای مجازی ، یعنی رسانه های نوین، استفاده ای بهینه نزدیک به ماهیت آنها داشته باشند. چیزی که به اشکال مختلف در کشورهای توسعه یافته مشاهده می شود. در تبلیغات انتخاباتی با به کارگیری ابزارهای مدرن در فضای مجازی – وبسایت ها و وبلاگ ها- ما از یک سو شاهد ایجاد شور و هیجان بیشتری در بین کاندیداها برای برای بیان دیدگاهشان و از سوی دیگر رای دهندگان برای ابراز خواسته ها و مطالباتشان بودیم. اما این همه ماجرا نیست!

چیزی که امروز ما در گروه هایی – با اسم انتخاباتی – در شهرستان با آن روبرو هستیم و افراد برای معرفی، تبرئه و تخریب دیگران بعضا اسناد و مدارک محرمانه را در این گروه ها به معرض نمایش می گذارند و امکان سوء استفاده را برای فرصت طلبان فراهم می آورند.

برخی افراد که حضور آنان به عنوان کاندیدا در انتخابات مجلس شورای اسلامی محتمل است و یا طرفدارانشان در فضای مجازی با اشکال مختلف فعالیت های تبلیغاتی غیر موجه انجام می دهند که این خلاف قانون است. برخی افراد نیز دست به تخریب اشخاص و دولت می زنند.

انتخابات دوره‌ی دهم ریاست‌جمهوری احتمالاً اولین و گسترده ترین حضور فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در عرصه‌ی سیاست در ایران بود. پژوهش های صورت‌گرفته در خارج از کشور درباره‌ی وقایع انتخابات ریاست‌جمهوری سال 1388، در اغلب موارد فضای مجازی و شبکه های اجتماعی در ایران را به عنوان فضایی برای اعتراض مطرح کردند. طبق گزارش این پژوهش ها، در ایران به طور تقریبی 700 هزار بلاگر وجود دارد و رسانه های جدید مانند فیس‌بوک، توییتر و یوتیوب، نقش کلیدی را در گسترش اخبار مخالفان بازی می کنند. به زعم آن‌ها، اینترنت در کشورهایی مانند ایران اغلب به عنوان عاملی برای تغییر اجتماعی شهرت دارد و اینکه توانسته است یک حوزه‌ی عمومی جدید را ایجاد کند. این پژوهش ها با دیدگاهی مغرضانه جنبش های اعتراضی زمان انتخابات دوره‌ی دهم را «انقلاب توییتر» نام نهادند.

البته باید به این موضوع نیز توجه داشت که انتقال مباحث سیاسی به فضای مجازی، کسانی را که به این فضا دسترسی ندارند، محروم می‌کند و بنابراین به شکل‌گیری یک حوزه‌ی عمومی انحصارگرایانه، نخبه‌گرایانه و به دور از الگوی آرمانی کمک می‌کند. بنابراین، ارتباط دهندگی در اینترنت، متضمن یک حوزه‌ی عمومی نیرومند و مبتنی بر نمایندگی نیست و شهروندان را به لحاظ سیاسی فعال نمی‌کند.

در چنین فضای تبلیغی به ادعای برخی از تحلیل گران رسانه‌ای، به این نکته باید توجه داشت که گروه ها و جناح های سیاسی باید به  سمت رقابتی شدن حرکت کنند و دولت هم زمینه حضور فعال همه مردم در پای صندوق‌های رأی را فراهم آورد.

گاهی اوقات مشاهده می شود افراد مختلف با هدف تحت تاثیر قرار دادن افکار عمومی و جذب جوانان ، با هدف تکیه بر « قدرت سیاسی » تلاش می کنند تا با انتشار مطالب احساسی و نقدهای آتشین کوتاه نسبت به عملکرد اشخاص یا گروه های سیاسی ، در این فضا های مجازی که تحت مدیریت خود یا افراد وابسته اداره می شوند ، حضوری پر رنگ در نزد افکار عمومی داشته باشند و در این راه حتی از وجود هنرمندان محبوب و جوان نیز به نفع خود استفاده می کنند . اینگونه ، انتظار می رود به زودی طیفی از احساس بر جامعه مخاطبین تسلط می یابد که فاقد عمق و محتوا است.

انتخابات آتی دیگر جولانگاه سرمایه های مادی برای تسلط بر افکار عمومی نباشد بلکه این سرمایه های غیر مادی است که از طریق فضاهای مجازی افکار عمومی را شکل می دهند والبته می تواند بدتر از حالت اول باشد . از اینرو انتظار می رود انتخابات پیش روی مجلس چه بسا به عنوان نقطه عطفی در تاریخ فعالیت های تبلیغ انتخاباتی محسوب شود و« رسانه های نوین » سکاندار مهمی در این حوزه باشند . لذا لازم است مدیران سیاسی و فرهنگی جامعه با بهره گیری از تمام توان خود تلاش کنند تا سطح آگاهی جامعه مخاطبین را نسبت به فضاهای مجازی و نحوه القای پیام در آنها ، ارتقاء دهند

انتخابات مجلس دهم انتخاباتی است که در آن بیش از منابع مادی ، منابع فکری در تبلیغات سیاسی نقش خواهند داشت و این ضرورتی انکار ناپذیر است که مردم را با « رسانه های نوین » و ویژگی های آن آشنا کنیم تا نگاهشان نسبت به آن ابزارهای تکنولوژیک از حد ابزارهایی تفریحی سرگرمی فراتر رود و مواظب باشند باد کلاهشان را نبرد .

انتهای پیام/ ر