علم‌گردانی شهر و روستاهای گالیکش / تفاوتی از آسمان به زمین

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نیلکوه درگذشته شهر گالیکش و امروز اکثر روستاهای این شهرستان شب اول محرم دستمال‌های بسته‌شده بر علم و پنجه آن را تمیز کرده و برای صبح اولین روز ماه محرم آماده می‌کردند تا علم گردانان با رفته به کوچه‌ها فرارسیدن ماه عزا و ماتم بر سرور و سالار شهیدان را به اطلاع عموم مردم برسانند.

صبح روز اول محرم برای علم گرداندن در کوچه‌ها محل ابتدا شال و یا دستمالی به کمر یکی از ریش‌سفیدان و معتمدین می‌بستند و پایه علم را بر آن قرار می‌دادند.

علم گردانان درحالی‌که تعدادی از معتمدین او را همراهی کرده و نوحه‌خوانی بانوای " یاران محرم آمده، شادی برفت غم آمد، ای مؤمنان بگریید، هنگام ماتم آمد" را سر می‌دهند و همراهان علم گردان نیز واگویه (تکرار) کرده و در کوچه‌های محل خود حرکت می‌کردند. رسمی که امروزه نیز در روستاهای شهرستان گالیکش مرسوم است مراجعه شود به "علم‌گردانی آیینی کهن در منطقه فارسیان + تصاویر " و " برگزاری سنت دیرینه « علم‌گردانی » در روستای کیارام + تصاویر زیبایی این آیین "

در ادامه پس از هر واگویه نوجوانان اشعار خواصی در حزن‌انگیزی آنچه در کربلا رخ‌داده را می‌خواندند و پس از هر بند اشعار همراهان واگویه "یاران محرم آمد" را تکرار می‌کردند بدین طریق آغاز محرم به اطلاع عموم رسانده می‌شد.

در طول مدت علم‌گردانی این زنان و مردان محل بودند که به استقبال علم گردانان می‌آیند و پس از بوسه زدن بر علم و شنیدن اشعار علم گردانان هر آنچه از قبل آماده کرده‌اند به‌عنوان ادای نذر سال‌های قبل به علم گردانان تحویل می‌دادند. رسمی که تنها در روستاهای گالیکش اجرایی می‌شود.

ولی در دو دهه اخیر شهر گالیکش از هر مسجد یک، 2 و بعضاً بیشتر از آن علم به دست جوانان و نه معتمدین داده می‌شود. بلندگویی سوار بر ماشین آهنگ‌های نوحه‌های با مناسبت و یا بی‌مناسبت روزهای اول ماه محرم که گوش خلق‌الله .... را بهتر است بگوییم می‌خراشد و پلاستیک به دستانی که مغازه به مغازه و یا منزل‌به‌منزل می‌گردند و گاه‌گاهی از بلندگوها صدای کمک به مسجد ..... برمی‌خیزد. کاری که از فلسفه اصلی علم‌گردانی دوری گرفته است.

هر مسجد گالیکش اخیراً به سلیقه خودش با شیوه‌ای خاص علم‌گردانی می‌کند بدون آنکه آیین سنتی گذشته رعایت شود.

به‌عنوان نمونه علم مسجدی بر دوش جوانی یا بر روی خودرویی!!! هر مسجدی به نحوی و هرسال متفاوت از سال قبل به سلیقه افراد خاص به حرکت درمی‌آیند.

بر این اساس علم گردانان هر مسجد محدوده مسجد خود و مساجد دیگر رفته و به رقابت با یکدیگر نه برای علم‌گردانی و انتشار این آیین سنتی بلکه برای جمع‌کردن کمک‌های مردمی از یکدیگر پیشی می‌گیرند. که البته خدا از آنان قبول کند!!

تا هنوز شیوه‌های جدیدتری به این بی‌نظمی ظهور و بروز نکرده از سوی مسئولینی که احساس مسئولیت می‌کنند نظارت، کنترل و برنامه‌ریزی بشود تا جلوی خودسری در شیوه‌های متفاوت گرفته است.

انتهای پیام/ج