به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نسل فردا اگر در ابتدا بخواهیم تعریفی از کاپیتولاسیون داشته باشیم باید این طور نوشت که کاپیتولاسیون عبارت است از وضع قراردایی که به موجب آن اتباع یک کشور، تحت حاکمیت دولت متبوع خود باقی می مانند و محاکم کشور پذیرنده کاپیتولاسیون حق محاکمه آنها را ندارد. به بیان بهتر کاپیتولاسیون به معنای مصونیت قضایی برای اتباع یک دولت در کشور دیگر است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نسل فردا , نسل فردا , نسل فردا , نسل فردا ,,
با بررسی سابقه کاپیتولاسیون در ایران می توان دریافت کاپیتولاسیون از عصر صفوی میان ایران و برخی از دولت های اروپایی به صورت نانوشته وجود داشته است. لیکن در دوره قاجاریه و در پی شکست ایران در مقابل روسیه و به موجب عهدنامه ننگین ترکمانچای حق کاپیتولاسیون به صورت یک قرارداد به اتباع روسیه اعطا شد. در پی کسب این امتیاز از سوی روسیه برخی از دولت های دیگر اروپایی همچون انگلیس و فرانسه نیز خواهان کسب این امتیاز از سوی دولت ایران برای اتباع خود شدند. نهایتا با پیروزی انقلاب روسیه و در پی اوج گیری اعتراضات مردمی نسبت کاپیتولاسیون، این امتیاز لغو گردید.
,اما اوج داستان کاپیتولاسیون در ایران به سال ۱۳۴۳ بر می گردد که محمد رضا پهلوی حق کاپیتولاسیون را به اتباع دولت آمریکا اعطا کرد. در واقع در آن زمان دولت آمریکا در ارتش ایران هزاران مستشار نظامى داشت و مىخواست این مستشاران کاملا از قید و بند قوانین و مقررات دادگاههاى ایران آزاد باشند تا هر کار که مىخواهند بکنند. این بود که به دولت ایران فشار آورد تا کلیه کارمندان نظامى و غیر نظامى وزارت دفاع آمریکا و خانوادههاى آنها که در ایران زندگى مى کنند، از مصونیت قضایی در دادگاه های ایران برخوردار باشند. سرانجام رژیم پهلوی که در برابر آمریکا مطیع و بى اراده بود جهت اعطای کاپیتولاسیون به اتباع آمریکا ماده واحدهاى را به صورت نیمه مخفى، در تاریخ سوم مرداد ماه ۱۳۴۳ در مجلس سنا و سپس در ۲۱ مهرماه همان سال در مجلس شوراى ملى به تصویب رساند.
,,
امام خمینى (ره) در مقابل این قانون ننگ آور و خفتبار عکس العمل سخت نشان دادند و در تاریخ ۴ آبان ۱۳۴۳ در جمع زیادى از مردم قم و سایر شهرها، سخنرانى مهمى ایراد نمودند که قسمتى از آن چنین است:«... من تأثرات قلبى خودم را نمى توانم اظهار کنم ... این چند روزى که مسائل اخیر ایران را شنیده ام ... قلبم در فشار است ... ما را فروختند، استقلال ما را فروختند ... عزت ما پایکوب شد، عظمت ایران از بین رفت، عظمت ارتش ایران را پایکوب کردند. قانونى در مجلس بردند، در آن ... تمام مستشاران نظامى آمریکا با خانوادههایشان، با کارمندهاى فنّی شان، با کارمندان اداریشان، با خدمه شاه، با هرکس که بستگى به آنها دارد ... از هر جنایتى که در ایران بکنند مصون هستند. اگر یک خادم آمریکایى ... مرجع تقلید شما را در وسط بازار ترور کند ... پلیس ایران حق ندارد جلوى او را بگیرد، دادگاههاى ایران حق ندارند جلوى او را بگیرد، دادگاههاى ایران حق ندارند محاکمه کنند ...، باید برود آمریکا، آنجا در آمریکا اربابها تکلیف را معین کنند.
,ملت ایران را از سگهاى آمریکا پستتر کردند، ...
,چنانچه کسى سگ آمریکایى را زیر بگیرد بازخواست از او میکنند. اگر شاه ایران یک سگ آمریکایى را زیر بگیرد بازخواست میکنند. چنانچه یک آشپز آمریکایى شاه ایران را زیر بگیرد ...، بزرگترین مقام را زیر بگیرد، هیچ کس حق تعرض ندارد ... آن آقایانى که مىیگویند که باید خفه شد. اینجا هم باید خفه شد؟ ...
,ما را بفروشند و خفه شویم؟ و اللّه گناهکار است کسى که داد نزند ... اى سران اسلام به داد اسلام برسید. اى علماى نجف به داد اسلام برسید. اى علماى قم به داد اسلام برسید ... تمام گرفتارى ما از این آمریکاست، تمام گرفتارى ما از این اسرائیل است، اسرائیل هم از آمریکاست ... ملت موظف است که در این امر صدا دربیاورد ...، به مجلس اعتراض کند، به دولت اعتراض کند ... این خیانت به مملکت است».
,رژیم شاه که در برابر مخالفت صریح و قاطع امام خمینى گیج شده بود و مىیدانست که با کشتار مردم و زندانى کردن دوباره ایشان، مسئله حل نمى شود، تصمیم گرفت امام را از ایران به ترکیه تبعید کند. مأموران ساواک به خانه ایشان ریختند و مرجع تقلید و رهبر مبارزات ملت را شبانه دستگیر کردند و به تهران آوردند و صبح روز ۱۳ آبان ماه ۱۳۴۳ یکسره از فرودگاه مهرآباد به ترکیه تبعید کردند تا به خیال خام خود از روشنگری های ایشان در امان بمانند.
,نهایتاً با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن ماه ۱۳۵۷ مردم ایران ثابت کردند که هیچ گاه زیر بار خفت و خواری در مقابل اجانب نمی روند و اینگونه کاپیتولاسیون و رژیم پذیرنده ی آن را به همراه هم نابود ساختند.
,,
علی زارعی
,انتهای پیام/ر
]
ارسال دیدگاه