به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ افزایش تاب آوری در خانواده های آسیب دیده بسیار می تواند در تحمل رنج و سختی هایی که خانواده را در بر گرفته است نقش داشته باشد برای این منظور در آموزه های اسلامی توصیه های فراوانی شده است که این تکنیک ها می تواند تاحدودی در تاب آوری خانواده نقش داشته باشد.
راهکارهای تاب آوری در خانواده‌های آسیب دیده
1. توکل به خداوند و اعتماد به تقدیر الهی:
باور به حکمت الهی: پذیرش این حقیقت که هر آنچه اتفاق می‌افتد، دارای حکمتی است که شاید در لحظه برای ما آشکار نباشد..
«وَعَسَی أَنْ تُحِبُّوا شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَکُمْ وَاللَّهُ یَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ»(1) و چه بسا چیزی را ناخوش دارید و آن برای شما خیر است..."
توکل در عمل: تلاش برای حل مشکلات همراه با اعتماد قلبی به یاری و لطف خداوند.
رضایت به قضا: حتی در مواجهه با سختی‌ها، تلاش برای رضایت قلبی به آنچه خداوند مقدر کرده است، که منبع آرامش درونی است.
2. صبر و استقامت در برابر سختی‌ها:
صبر جمیل: صبری که همراه با گله و شکایت نباشد و در آن امید به خداوند حفظ شود.
استمداد از صبر و نماز: طبق آموزه‌های قرآن، صبر و نماز دو رکن اساسی برای کسب آرامش و قدرت در برابر مشکلات هستند. « وَاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ»(2) "و از صبر و نماز یاری جویید...")
ثواب صبر: یادآوری ثواب و پاداش عظیمی که خداوند برای صابران در نظر گرفته است.
3. دعا و توسل به اهل بیت (ع):
دعا به عنوان ریسمان ارتباط با خدا: درخواست کمک و یاری از خداوند در سختی‌ها و اطمینان به شنیده شدن دعاها.
توسل به معصومین (ع): واسطه قرار دادن اهل بیت (ع) در دعاها برای نزدیک شدن به خداوند و دریافت فیض الهی.
آرامش ناشی از یاد خدا: ذکر و یاد خداوند در هر حال، که منبع آرامش قلب‌هاست. «أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»(3) "آگاه باشید که با یاد خدا دل‌ها آرام می‌گیرد."
4. همبستگی و همدلی در خانواده :
رعایت حقوق یکدیگر: توجه بیشتر به رعایت حقوق همسر، فرزندان و سایر اعضای خانواده در زمان دشواری.
کمک و یاری رساندن (احسان): تلاش برای کمک عملی و عاطفی به یکدیگر در خانواده با نیت خیر و کسب رضایت الهی.
گذشت و بخشش: الگوپذیری از سیره ائمه (ع) در گذشت از اشتباهات یکدیگر و حفظ وحدت خانواده.
5. بهره‌گیری از آموزه‌های قرآن و سیره معصومین (ع):
مطالعه داستان پیامبران و اولیاء الهی: درس گرفتن از نحوه مواجهه آن‌ها با مشکلات و سختی‌ها.
تدبر در آیات قرآن: یافتن راهکارها و آرامش درونی در آیات الهی که به زندگی در دنیای فانی و پاداش اخروی اشاره دارند.
عمل به سیره اهل بیت (ع): تلاش برای الگوبرداری از صبر، توکل، و رفتار آن‌ها در شرایط دشوار.
6. صدقه و انفاق:
صدقه به نیت دفع بلا: باور به اینکه صدقه دادن می‌تواند بلاها را دفع کند یا شدت آن‌ها را کاهش دهد.
احساس آرامش ناشی از کمک به دیگران: انجام کارهای خیر و کمک به نیازمندان، حتی در شرایط دشوار خود، می‌تواند منبع آرامش و احساس مثبت باشد.
7. توبه و استغفار:
بازنگری در اعمال: در زمان سختی‌ها، ممکن است فرصتی برای بازنگری در اعمال و توبه از گناهان باشد.
احساس سبکی و نزدیکی به خداوند: توبه و استغفار باعث احساس سبکی و نزدیکی بیشتر به خداوند می‌شود که در افزایش تاب‌آوری مؤثر است.
8. تقویت باور به آخرت و حسابرسی:
فانی بودن دنیا: درک اینکه دنیا محل گذر است و سختی‌ها نیز گذرا هستند.
امید به پاداش اخروی: صبر و مقاومت در برابر سختی‌ها به امید پاداش بزرگ خداوند در آخرت.
9. حمایت از نیازمندان در خانواده:
توجه ویژه به کودکان و سالمندان: در زمان آسیب، نیاز به حمایت و توجه به اقشار آسیب‌پذیرتر خانواده بیشتر است.
انجام وظایف شرعی در قبال آن‌ها: اطمینان از تأمین نیازهای اساسی و روحی آن‌ها طبق موازین شرعی.
نکات مهم در آموزه های اسلامی:
همه چیز از خداست: درک اینکه هم نعمت‌ها و هم سختی‌ها از سوی خداوند هستند و همه چیز تحت اراده اوست.
امتحان الهی: پذیرش اینکه سختی‌ها می‌توانند امتحانی از سوی خداوند برای سنجش ایمان و صبر ما باشند.
گشایش پس از سختی: ایمان به وعده الهی مبنی بر اینکه پس از هر سختی، آسانی خواهد بود. «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا»(4) "همانا پس از هر سختی، آسانی است."
با تمرکز بر این آموزه‌های اسلامی و تلاش برای پیاده‌سازی آن‌ها در زندگی، خانواده‌های آسیب‌دیده می‌توانند از منابع معنوی و روانی قدرتمندی برای عبور از بحران‌ها و افزایش تاب‌آوری خود بهره‌مند شوند.
پی‌نوشت:
1.بقره؛ آیه 216
2.بقره؛آیه45
3. رعد؛ آیه28
4.شرح؛ آیه5
ارسال دیدگاه