به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ خدای متعال در آیه 53 سوره «زمر» با لحنی آکنده از نهایت لطف و محبت، آغوش رحمتش را به روی همگان باز کرده و فرمان عفو همه گنهکاران را صادر نموده، می فرماید: (به آنها بگو ای بندگان من که بر خودتان اسراف و ستم کرده اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می بخشد که او بخشنده و مهربان است)؛ «قُلْ یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی أَنْفُسِهِمْ لاتَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیم».
دقت در تعبیرات این آیه نشان می دهد که از امیدبخش ترین آیات قرآن مجید نسبت به همه گنهکاران است. شمول و گستردگی آن به حدی است که طبق روایتی، امیرمؤمنان علی(علیه السلام) فرمود: (در تمام قرآن آیه ای وسیع تر از این آیه نیست)؛ «ما فِی القُرْآنِ آیَةٌ أَوْسَعُ مِنْ یا عِبادِیَ الَّذِیْنَ أَسْرَفُوا...».(1)
دلیل آن نیز روشن است؛ زیرا:
1 ـ تعبیر به «یا عِبادِیَ»؛ (ای بندگان من!) آغازگر لطفی است از ناحیه پروردگار.
2 ـ تعبیر به اسراف [«أَسْرَفُوا عَلی أَنْفُسِهِمْ»] به جای «ظلم و گناه و جنایت» نیز لطف دیگری است [چرا که دلالت به دلسوزی گوینده دارد].
3 ـ تعبیر به «عَلی أَنْفُسِهِم» که نشان می دهد گناهان آدمی همه به خود او باز می گردد، نشانه دیگری از محبت پروردگار است، همان گونه که یک پدر دلسوز، به فرزند خویش می گوید: این همه بر خود ستم مکن!
4 ـ تعبیر به «لاتَقْنَطُوا» (مأیوس نشوید) با توجه به این که: «قنوط» در اصل به معنی مأیوس شدن از خیر است، به تنهائی دلیل بر این است که گنهکاران نباید از «لطف الهی» نومید گردند.
5 ـ تعبیر «مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ» بعد از جمله «لاتَقْنَطُوا» تأکید بیشتری بر این خیر و محبت می باشد.
6 ـ هنگامی که به جمله «إِنَّ اللّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ» می رسیم که با حرف تأکید آغاز شده و کلمه «الذنوب» (جمع با الف و لام) همه گناهان را بدون استثنا در بر می گیرد، سخن اوج می گیرد و دریای رحمت مواج می شود.
7 ـ هنگامی که «جَمِیْعاً» به عنوان تأکید دیگری بر آن افزوده می شود امیدواری به آخرین مرحله می رسد.
8 و 9 ـ توصیف خداوند به «غفور» و «رحیم» که دو وصف از اوصاف امیدبخش پروردگار است، در پایان آیه، جائی برای کمترین یأس و نومیدی باقی نمی گذارد.
آری، به همین دلیل، آیه فوق گسترده ترین آیات قرآن است، که شمول آن هر گونه گناه را در بر می گیرد، و نیز به همین دلیل از امیدبخش ترین آیات قرآن مجید محسوب می شود.
و به راستی از کسی که دریای لطفش بیکران و شعاع فیضش نامحدود است جز این انتظاری نمی توان داشت. از کسی که «رحمتش بر غضبش پیشی گرفته» و بندگان را برای رحمت آفریده، نه برای خشم و عذاب، غیر از این چشم داشتی نیست. چه خداوند رحیم و مهربانی! و چه پروردگار پر مهر و محبتی!!(2)
پی نوشت:
(1). تفسیر «مجمع البیان»؛ و تفسیر «قرطبی»؛ و تفسیر «صافی»، ذیل آیه مورد بحث.
(2). گرد آوری از کتاب: تفسیر نمونه، آیت الله العظمی مکارم شیرازی، دار الکتب الإسلامیه، چاپ بیست و ششم، ج 19، ص 521.
ارسال دیدگاه