به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ دکتر محمدباقر تورنگ در یادداشتی نوشت: جامعه‌ی معاصر ایران با چالش‌هایِ چندوجهی، با پدیده‌یِ فراگیرِ "ناامیدی" روبروست. این وضعیت، انسجامِ اجتماعی و سلامتِ روانیِ فردی را تهدید می‌کند. این نوشتار، با رویکردی آکادمیک، ظرفیت‌هایِ عرفانِ ایرانی (به ویژه "خودشناسی") و تکنیک‌هایِ روانشناسانه را به عنوانِ استراتژی‌هایی برایِ عبور از ناامیدی و تقویتِ تاب‌آوری بررسی می‌کند.
ریشه‌هایِ ناامیدی: ناامیدی، به عنوانِ یک وضعیتِ اگزیستانسیال، ناشی از فقدانِ معنا، ناتوانی در تغییر و محدودیت‌هایِ ساختاری است که در ایران با تجاربِ تاریخی و اقتصادی تشدید می‌شود. این امر به انفعال و سرخوردگی می‌انجامد.
عرفان؛ گفتمانِ امید و اراده: سنتِ عرفانی ایران با تأکید بر "توکل"، "رضا" و "جهادِ اکبر"، گفتمانی برایِ بازسازیِ امید ارائه می‌دهد. این مفاهیم، راهبردهایی برایِ یافتنِ معنا در سختی‌ها و تمرکز بر حوزه‌یِ نفوذِ فردی هستند و معنایی متعالی به زندگی می‌بخشند.
خودشناسی عرفانی ؛ ابزارِ بنیادین: هسته‌یِ راهبردِ عرفانی، "خودشناسی" است؛ شناختِ "منِ" حقیقی از "منِ" کاذب. این فرآیند با "مراقبه"، "تفکرِ انتقادی نسبت به نفس" و "تزکیه"، به فرد قدرتِ تحلیلِ واقع‌بینانه و اتخاذِ رویکردی سازنده را می‌دهد.
تکنیک‌های عملی برایِ تقویتِ تاب‌آوری:
1.مراقبه و حضور در لحظه:تمرکز بر زمانِ حال از طریقِ تنفسِ آگاهانه، کاهشِ نشخوارِ فکری و اضطراب.
2. تأملِ معناگرا: یافتنِ معنا از طریقِ پرسشگری ("هدفم چیست؟")، تقویتِ انگیزه برایِ غلبه بر ناامیدی.
3. شکرگزاریِ روزانه: ثبتِ روزانه نعمت‌ها، افزایشِ حسِ رضایت و سوقِ دیدگاه به سمتِ جنبه‌هایِ مثبت.
.4. جهادِ اکبر و خودسازی: مبارزه با صفاتِ منفی و پرورشِ صفاتِ مثبت، افزایشِ خودتنظیمی هیجانی و خودکارآمدی.
5. بازسازیِ شناختی:به چالش کشیدنِ افکارِ منفی با افکارِ واقع‌بینانه‌تر.
6. تعیینِ اهدافِ کوچک: شکستنِ اهدافِ بزرگ به مراحلِ کوچک‌تر، ایجادِ حسِ پیشرفت و انگیزه.
7. فعال‌سازیِ رفتاری: انجامِ فعالیت‌هایِ لذت‌بخش یا هدفمند، حتی بدونِ انگیزه اولیه.
8. همدلی با خود: رفتارِ مهربانانه با خود در زمانِ سختی‌ها، پذیرشِ احساساتِ منفی.
9. توکل و پذیرش: واگذاریِ امورِ خارج از کنترل و پذیرشِ واقعیت‌هایِ غیرقابلِ تغییر، کاهشِ اضطراب.
تاب‌آوریِ جمعی:ارزش‌هایِ عرفانی مانندِ همدلی و همبستگی، بستری برایِ ارتقاءِ تاب‌آوریِ جمعی فراهم می‌کنند و جامعه را از فردگرایی به سمتِ همکاری سازنده سوق می‌دهند.
کلام آخر و نهایی:
"ناامیدی" قابلِ غلبه است. سنتِ عرفانی ایران در کنارِ تکنیک‌هایِ روانشناسانه، پتانسیلِ قابلِ توجهی برایِ مقابله با بحران‌هایِ معاصر دارد. انطباقِ این آموزه‌ها و تکنیک‌ها با نیازهایِ امروز، گامی اساسی در جهتِ ارتقاءِ سلامتِ روانی، تاب‌آوریِ فردی و انسجامِ اجتماعیِ جامعه‌یِ ایران است.
ارسال دیدگاه