به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ نماز یکی از ارکان اصلی دین اسلام و مهم‌ترین فریضه بعد از شهادتین است. اما صرف انجام دادن حرکات و گفتن اذکار، تضمینی برای قبول شدن نماز نیست. در قرآن کریم و روایات معصومین (ع) به شرایط مختلفی برای قبولی نماز اشاره شده است. این شرایط نه تنها به جنبه‌های ظاهری نماز بلکه به باطن و نیت نمازگزار نیز مربوط می‌شود.
شرایط قبولی نماز در قرآن
قرآن کریم در آیات مختلف به شرایط قبولی نماز اشاره کرده است که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
ایمان قلبی:
ایمان به خدا، پیامبر و روز قیامت شرط اساسی قبولی هر عملی از جمله نماز است. خداوند در قرآن می‌فرماید: "وَمَنْ یَکْفُرْ بِالْإِیمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ" (سوره مائده، آیه ۵). یعنی کسی که ایمان نیاورد، عملش تباه می‌شود.
خضوع و خشوع:
نماز باید با خضوع و خشوع به جا آورده شود. خداوند در قرآن می‌فرماید: "فَاقْرَءُ مَا يُسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ إِنَّا نَحْنُ نُنَزِّلُهُ تَنزِيلًا فَإِذَا قَرَأْتَهُ فَاتَّبِعْ قِرَاءَتَهُ لِتَعْلَمَ لَعَلَّكَ تُهْدَى" (سوره مزمل، آیات ۴-۵). یعنی قرآن را آن‌گونه که بر تو آسان است تلاوت کن، ما آن را تدریجاً نازل می‌کنیم، پس هرگاه آن را تلاوت نمودی، پیروی از تلاوت آن کن تا شاید هدایت یابی.
حضور قلب:
نمازگزار باید در هنگام نماز حضور قلب داشته باشد و به آنچه می‌گوید و انجام می‌دهد توجه کند. خداوند در قرآن می‌فرماید: "إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ" (سوره عنکبوت، آیه ۴۵). یعنی نماز انسان را از کارهای زشت و ناپسند باز می‌دارد.
پرهیز از گناه:
گناهان بزرگ مانع قبولی نماز می‌شوند. خداوند در قرآن می‌فرماید: "فَإِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلْ وَجْهَكَ وَيَدَيْكَ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحْ بِرَأْسِكَ وَرِجْلَيْكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ وَإِنْ كُنتَ جُنُبًا فَاطَّهَّرْ" (سوره مائده، آیه ۶). یعنی هنگامی که برای نماز برمی‌خیزی، رو و دست‌هایت را تا آرنج بشوی و سرت را مسح کن و پاهایت را تا قوزک بمال و اگر جنب شدی، غسل کن.
رعایت حقوق دیگران:
نمازگزار باید حقوق دیگران را رعایت کند و به آن‌ها ظلم نکند.
توجه به محتوای نماز:
نمازگزار باید به معنی آیات و اذکاری که در نماز می‌خواند توجه کند و آن‌ها را درک کند.
شرایط قبولی نماز در روایات
روایات معصومین (ع) نیز به شرایط مختلفی برای قبولی نماز اشاره کرده‌اند که برخی از آن‌ها عبارتند از:
ولایت اهل بیت (ع):
اهل بیت (ع) ولایت خود را شرط قبولی اعمال از جمله نماز دانسته‌اند.
تقوا:
تقوا و پرهیزکاری از گناهان شرط اساسی قبولی نماز است.
خلوص نیت:
نماز باید با نیت خالص برای رضای خدا خوانده شود.
رعایت آداب نماز:
رعایت آداب ظاهری و باطنی نماز از دیگر شرایط قبولی آن است.
تقوا:
خداوند می‌فرماید:
خدا تنها از اهل تقوا می پذیرد. (سوره مائده، آیه 27)ض
حضور قلب در نماز:
امام باقر عليه السلام فرمودند : «در نماز توجه به خدا داشته باش، زيرا از نماز آن مقدار قبول مي شود كه تو به آن توجه داری.»
خوش رفتاری:
از دیدگاه پیامبر کلید قبولی نماز
پیامبر اسلام (ص) فرموده است:
هر کس زن بدرفتار و اذیت کننده ای داشته باشد، خداوند نماز و کارهای نیک آن زن را نمی پذیرد (مرد نیز همچنین است) (وسائلالشیعة، ج 20، ص 163)
رسول خدا (ص) فرموده اند:
اگر آن قدر نماز بخوانید تا همچون زه کمان شوید، و آن قدر روزه بگیرید تا همچون کمان خم شوید، خدا از شما قبول نمی کند، مگر این که انسان با ورع باشید. (بحارالأنوار، ج 81، ص 258)
ارسال دیدگاه