سنت دیرینه شاهرودی ها در شب ۲۷ ماه رمضان/ از کله پاچه خوری تا دوختن کیسه مراد

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مرآت، آوای خوش ماه مبارک رمضان، ماه میهمانی خدا فرارسیده است و حال و هوای افطار و سحر این ماه عزیز با گره خوردن به آیین های سنتی مردم در هرگوشه از شهر زیباتر و به یاد ماندنی تر می شود

مردم شرق استان سمنان نیز از گذشته های دور آیین های خاص خود را برای ورود به این ماه داشته اند که بعضی از آنها به دست فراموشی سپرده شده و بعضی دیگر هنوز در روستاهای این شهرستان برقرار هستند.

محمدعرب مردم شناس و پژوهشگر مردمی شهرستان شاهرود از آیین های مذهبی مردم این شهر در ماه مبارک رمضان برای ما می گوید.

استقبال از ماه رمضان با خضاب بستن

وی گفت: مردم مومن شهرستان شاهرود از چند روز قبل از شروع ماه مبارک رمضان به پیشواز این ماه عزیز می رفتند و برای اینکه روز اول ماه مبارک دچار فعل گناه نشوند و روز اول را از دست ندهند از روز های آخر ماه شعبان روزه می گرفتند.

عرب در ادامه بیان کرد: آنها همچنین خانه ها و مساجد را غبارروبی کرده و خود را برای شروع این ماه مبارک آماده می کردند.

وی خضاب بستن را دیگر آیین سنتی مردم شاهرود دانست و افزود: تمامی مردان و زنان و حتی کودکان سنت خضاب بستن را انجام می دادند و معتقد بودند چون این ماه مبارک است پس باید با دستان حنا بسته به پیشگاه خداوند متعال دست نیاز دراز کرد.

این پژوهشگر و مردم شناس ازآماده کردن مایحتاج زندگی و اقلام غذایی ویژه در چند روز قبل از ورود به این ماه نیز می گوید: مردم شهرستان شاهرود نیز مانند بسیاری از مناطق دیگر استان قبل از ورود به این ماه مبارک مایحتاج غذایی خود را آماده می کردند تا برای پخت انواع غذاهی مقوی و متنوع به مشکل برنخورند.

وی در ادامه تصریح کرد: انوان نان روغنی و پخت انواع آش محلی، شیربرنج و غذاهای مخصوص این شهرستان مانند حسو از برنامه های غذایی مردم این شهر در ماه مبارک رمضان بوده است.

شوخوانی و چلک زنی نوای بیدار باش سحر

عرب به آیین زیبای شو خوانی یا چاووشی مردم شهرستان شاهرود نیز اشاره کرد و گفت: افراد خوش صدا از ساعتی مانده به اذان صبح روی بام خانه‌ها و مساجد رفته و با صدای دل‌ نشین شو خوانی یا سحر خوانی، مردم را بیدار می‌کردند که مراسم شب خوانی را چووشی (چاوشی) نیز می گفتند.

وی همچنین در مورد دیگر آیین های سحرخوانی نیز تصریح کرد: آیین چلک زنی که یک فرد با پیت یا چلک و یک چوب و زدن برروی آن مردم را برای سحر بیدار می کرده اند و همچنین در خانه های چسبیده به هم در روستا ها با زدن سه مشت برروی دیوار همسایه، همسایه کناری را برای سحر بیدار می کرده است، نیز ازدیگر آیین های سحرخوانی مردم در اکثر روستاهای شاهرود بوده است.

این پژوهشگر آیین شوخوانی و چلک زنی را مربوط به روستاهای شاهرود دانست وافزود: در شهرهای کمی بزرگتر شلیک توپ برای بیدار شدن مردم  در زمان افطار و سحرمرسوم بوده است.

شب های قدر و تبرک جستن به آن برای یک سال 

وی همچنین در ادامه اضافه کرد: زنان شاهرودی نیز همزمان با تلاوت دعای جوشن کبیر ظرف آبی حاوی زعفران را تهیه کرده و با خواندن هر بند از دعا بر آن می دمیدند ، تا متبرک شود و سپس آن را به نیت شفا و تبرک  به منزل می بردند.

عرب با بیان اینکه مرسوم  بوده است که پس از صرف افطار مردان و زنان خود را به مسجد محل رسانده و نماز مغرب و عشاء را به جماعت می خوانند، گفت: انها همچنین نماز های قضاء خود را نیز در مسجد به جا می آوردند و همچنین در زمان ختم قران در مساجد زمانی که هرکسی سوره توحید به او می رسید به نوعی مرسوم بوده است که دعایش مستجاب می شود،می بایست شیرینی بین مردم پخش می کرد.

کله پاچه خوری در شب 27 ماه رمضان 

این پژوهشگر و مردم شناس از یک آیین جالب و شنیدنی دیگر دربین مردم این شهر برای ما چنین گفت: کله پاچه خوری به نیت کشته شدن ابن ملجم درشب 27 ماه مبارک نیز بین مردم این شهر مرسوم بوده است و به نوعی آنها به دلیل اینکه او به سزای اعمالش رسیده است در شب 27 ماه رمضان کله پاچه را در افطار و سحر می خوردند. 

دوختن کیسه مراد به امید برآورده شدن حاجات

وی  از دیگر آیین های سنتی شب 27 را دوختن کیسه مراد دانست و در رابطه با این آیین اظهار کرد: دراین مراسم دوختن کیسه مراد زنان و دختران بین ۲ نماز ظهر و عصر روز بیست و هفتم ماه رمضان کیسه‌ای کوچک دوخته و برای برآورده شدن حاجات خود سکه یا پولی درون آن می‌انداختند و تا سال آینده نزد خود نگه می‌داشتند.

وی با اشاره به اینکه به‌ طور معمول این آیین در مسجد جامع و برخی دیگر از مساجد قدیمی شهر شاهرود برگزار می شد، اذعان کرد:  همزمان با قصاص ابن ملجم مرادی قاتل امیرالمومنین امام علی(ع) انجام می‌گرفته است.

وی همچنین با بیان اینکه رویت هلال ماه نیز در این ماه تنها توسط افراد خبره و با تجربه ای صورت می گرفت، عنوان کرد: برای دیدن رویت ماه تنها افراد متخصص در جای مخصوص که می دانستند به یک نقطه خاصی بربالای کوهی می رفتند و از آنجا نگاه می کردند و افراد عادی نمی توانستند ماه را بینند و بعد از انکه ماه را می دیند به  آب روان یا صورت یک بچه پاک و معصوم نگاه می کردند.

عرب آیین های روز عید فطر را دیدار با اهالی هر محل و دیدن خانواده هایی که به تازگی عزیزی را از دست داده و به اصطلاح نوعید داشتند، صله رحم، زیارت اهل قبور و بردن هدیه برای نوعروسان را از دیگر آداب این روز دانست.

انتهای پیام/