ماجرای حذف دلار از معاملات بانکی از کجا آغاز شد/ آیا دلار حذف شدنی است؟+سند

به گزارش خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ نیمه های تیرماه سال جاری بود که یک فوریت طرح راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی و انعقاد پیمان‌های پولی دو و چندجانبه در تجارت خارجی در مجلس بررسی و رای آورد.

در این طرح راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی اقتصادی در همکاری دو و چندجانبه با سایر کشورها یا اتحادیه‌ها، استفاده از ظرفیت‌های سامانه‌های بومی از قبیل سپام در تبادلات داخلی و بین‌المللی و ایجاد دسترسی برای بانک‌ها و موسسات مالی خارجی طرف قرارداد با بانک‌های ایرانی، انعقاد قرارداد همکاری با کشورها و موارد مشابه پیش‌بینی شده است.

شروع این طرح با امضای 51 نماینده صورت گرفت و در ادامه سایر نمایندگان به این طرح رای مثبت دادند؛ بعد از موافقت با یک فوریت آن، این طرح در دستور کار کمیسیون اقتصادی مجلس قرار گرفت و در نهایت کمیسیون نظر رد این طرح را داد تا تصمیم گیری نهایی درباره آن به عهده همه نمایندگان گذاشته شود.

زهرا سعیدی مبارکه در این خصوص اعلام کرده بود: بعد از بررسی طرح یک فوریتی راه اندازی و استفاده از پیام رسان های مالی و انعقاد پیمانهای پولی در تجارت خارجی،کلیات این طرح از سوی اعضای کمیسیون اقتصادی رد شد.

دلایلی که برای رد این طرح در کمیسیون اقتصادی مطرح شده است اگرچه قانع کننده نبوده اما به نظر می رسد بعد از وضع تحریم های جدید از سوی آمریکا و تلاش ترامپ برای اعمال فشار بیشتر بر ایران ضرورت حذف دلار از معاملات بین المللی کشورمان بیشتر احساس می شود.

گره زدن اقتصاد کشور به دلار صحیح نیست

در همین راستا برخی از نمایندگان موافق این طرح در خصوص حذف دلار اظهار نظر کردند؛ ولی داداشی، سخنگوی کمیسیون اصل 90 مجلس معتقد است که این طرح کمک شایانی به اقتصاد کشور خواهد کرد؛ وی همچنین می گوید: ما این وابستگی را باید حل کنیم، در واقع این وابستگی اقتصاد کشور به دلار نباید وجود داشته باشد.

سخنگوی کمیسیون اصل 90 همچنین می افزاید: چه لزومی دارد که جمهوری اسلامی ایران با دلار معامله کند، می توان با کشور مورد معامله و تجارت با پول خودش معامله و جنس  و کالا وارد کرد؛ لذا پول همان کشور است که اعتبار دارد و می توان با پول همان کشور معامله کرد.

به اعتقاد داداشی وظیفه اصلی در تدوین این طرح بر عهده مجلس است وی همچنین می گوید: این طرح کار ساده ای نیست بلکه یک کار پیچیده ای است؛ اگر  بخواهیم که دلار را کنار بگذاریم و در قبال آن یک ارز دیگری یا ارز کشور مورد معامله را مد نظر قرار دهیم، در زبان گفتار خیلی راحت است، اما عملی شدن آن کار پیچیده ای است.

داداشی به جنبه کارشناسی این طرح هم اشاره ای داشته و معتقد است که پیاده سازی این طرح نیاز به کار کارشناسی دارد تا بتوان با تعامل دولت و مجلس و با کار کارشناسی در کمیسیون اقتصاد و در سایر کمیسیون های مربوطه این موضوع را به یک جمع بندی رساند و با همت دولت و مجلس این کار صورت بگیرد.

وی با اشاره به این موضوع که "بحث مربوط به برنامه بودجه کشور است، یعنی برنامه بودجه کشور با دلار محاسبه و بسته می شود" گفت: همه عملیات و اقدامات ارزی به هم متصل است، در واقع اگر که یک دانه از این پازل بهم بخورد، کل شاکله آن به هم می ریزد، بر همین اساس این کار و طرح باید طوری طراحی شود تا سیستم اقتصاد کشور آسیب نبیند.

تلاش کشورهای مختلف برای حذف دلار

سید حسین نقوی حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در گفتگو با خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در خصوص حذف دلار از معاملات و طرح امکان معاملات دو جانبه ایران و کشورهای دیگر بدون دلار اظهار داشت: این طرح قبلا تدوین شده بود و اکنون در دست پیگیری است.

وی در ادامه گفت: دلار تبدیل به یک ابزار برای اعمال فشار و سیاست های اقتصادی آمریکا علیه سایر کشورها شده است که آمریکا از دلار سو استفاده می کند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با اشاره به سیاست های آمریکا در برخورد با سایر کشورها تصریح کرد:  تلاش کشورها در راستای این است که از مبادلات پولی و بانکی خود دلار را حذف کنند و این ابزار را از دست آمریکایی ها بگیرند.

نقوی حسینی خاطر نشان کرد: پیشنهاد این طرح این است که کشورها با مبادلات دو جانبه دلار را از چرخه مبادلات خود حذف کنند و در این صورت از سلطه دلار و آمریکا  در اقتصاد تا حد زیادی کاسته می شود.

وی در ادامه افزود: روسیه و چین دو کشوری هستند که در پاسخ به تحریم های آمریکا اقدام به حذف دلار از مبادلات خود کردند و در این راستا به موفقیت هایی هم رسیده اند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در خصوص نقش وزارت خارجه در اجرای این طرح گفت: اگر این طرح اجرا شود محور مذاکرات دیپلماتیک آن وزارت خارجه خواهد بود چرا که برای برقراری ارتباط با سایر  کشورها وزارت خارجه باید مذاکره کند اما عملیاتی شدن آن بر عهده بانک مرکزی و سیستم بانکی کشور است. حسین نقوی حسینی همچنین گفت: این طرح اگرچه فوریت آن رای آورد اما در کمیسیون مربوطه رد شد که اکنون به صحن آمده تا مجلس درباره رد یا تصویب آن تصمیم گیری کند.

می توان یک اتحادیه علیه آمریکا تشکیل داد

حجت الاسلام علیرضا سلیمی، از موافقان طرح «راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی» در گفتگو با خبرنگار شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ در خصوص طرح جدید مجلس و اثرات آن بر شکستن سلطه دلار عنوان کرد: یک سوم کشورهای دنیا به هر دلیلی و با کوچکترین مخالفت خود با آمریکا دچار تحریم شده اند که این کشورها می توانند با هم اتحادیه ای تشکیل بدهند.

وی با بیان اینکه اگر این کشورها همکاری داشته باشند می توانند سلطه آمریکا را کم کنند عنوان کرد: کشورهای تحریم شده می توانند دلار را از عرصه مبادلات بین المللی خود حذف کنند که به معنای حذف آقایی و سروری آمریکا در جهان است.

عضو کمیسیون آموزش با بیان اینکه حذف دلار شدنی است خاطر نشان کرد: همه اینها بستگی به تلاش کوشش کشور و همچنین همراهی سایر کشور هاست که البته خود این کشورها هم به اشکال مختلف تمایل خود را به حذف دلار نشان داده اند.

سلیمی در ادامه افزود: وزارت خارجه می تواند نقش مهمی در اجرای این طرح ایفا کند قطعاً مذاکرات به سمت برقراری ارتباط و زمینه سازی برای رایزنی با کشورهای دیگر در راستای دلار پیش می رود.

وی در ادامه عنوان کرد: این طرح در مجلس در حال چکش ‌کاری بوده و به صحن می آید ، سایر کشورها نیز باید مجاب به استفاده از این روش بشوند.

عضو کمیسیون آموزش با بیان اینکه بررسی این طرح زمان زیادی نیست که در مجلس آغاز شده تاکید کرد: در حال حاضر روسیه و چین اعلام آمادگی کرده اند که موضوعی اقناعی است که با گفتگوهای محکم و جدی می توان این طرح را به سرانجام رساند.

مهمترین بخش طرح «راه‌اندازی و استفاده از پیام‌رسان‌های مالی» موضوع حذف دلار از روابط تجاری کشور با سایر کشورهاست؛ اگرچه دلار را نمی توان یک شبه از اقتصاد کشور حذف کرد اما حقیقت اصلی این است که حذف دلار باید از یک نقطه آغاز شود و تا زمانی که وابستگی اقتصاد کشور به دلار بوده نمی توان انتظار ثبات اقتصادی در کشور را داشت.

باید دید نمایندگان مجلس می توانند این طرح را به تصویب برسانند و سازو کارها یمناسب جهت اجرای این طرح در کشور به وجود خواهد آمد یا خیر.

سیده راضیه طاهریان