خانه تکانی؛ از زدودن گرد و غبار خانه‌ها تا تابیدن نور و روشنایی دل‌ها

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از کیار بیدار، از دیرباز معمولا با اتمام بهمن و آغاز اسفند آخرین ماه زمستان و سال نظافت منازل در شهرها و روستاهای کیار همانند سراسر کشور آغاز می شود، شستشوی لوازم منزل همچون فرش ها، گردگیری در و دیوار و سقف خانه ها، رنگ آمیزی منازل و... همه و همه ازجمله اقداماتی است که در اسفندماه انجام می شود تا خانه و اهل آن برای استقبال از سال نو و بهاری زیبا آماده شوند.

خانه تکانی ها در شهرستان کیار هم رنگ و بوی خاص خودش را دارد و البته در نقاطی از شهرستان کماکان همان آداب و رسوم قدیمی حفظ شده است.

خانه تکانی از آن کارهایی بود که مرد و زن نمی شناخت و همه از زن و مرد و پیر و جوان برای انجام آن آستین بالا می زدند و برای مهیا کردن خانه و شروع سالی جدید بدور از کهنگی ها و افسردگی ها همت می کردند.

شستشوی فرش ها

یکی از کارهایی که پیش از این هنگام خانه تکانی ها بیشتر انجام می شد و امروزه به لطف مراکز شستشوی فرش کمتر انجام می گیرد قالی تکانی بود، فرش ها را در محلی که بتوان بر آن چوب زد و به فرش آسیب نرسد پهن می کردند و با چوب دستی بر آن می زدند تا گرد و خاک پنهان در پرزهای قالی خارج شود. اسفندماه که شروع می شد در روزهایی که بارش باران و برف نبود صدای چوب هایی که بر پشت قالی ها فرود می آمد تا گرد و خاک یکسال گذشته از تن قالی ها زدوده شود به راحتی شنیده می شد.

سفید کردن خانه ها

سفید کردن خانه ها هم در گذشته و در زمانی که دیوار خانه ها کاه گل بود و هنوز خبری از گچ در آنها نبود به وسیله خاک سفید انجام می شد.

فقدان امکانات رفاهی امروزی همچون گاز و برق در منازل باعث می شد که مردم برای تامین روشنایی و گرمای خانه از چوب و هیزم در اجاق های داخل خانه ها استفاده کنند که این مساله باعث می شد دیوار اتاق های خانه دودزده شود و برای سفید کردن آنها با حل کردن خاک در آب و پاشیدن محلول به دست آمده به وسیله جارو بر دیوار خانه دیوار ها سفید می شد.

یکی از بزرگان شهرستان کیار به خبرنگار کیار بیدار در این خصوص گفت: هر چند در گذشته امکانات به شکل کنونی نبود و خانه های گلی با سقفی چوبی و دیوارهایی کاهگلی مامن و سرپناه مردم بود اما همان مردم معتقد بودند با شروع سالی جدید باید سیاهی و رخوت و افسردگی را از خانه بیرون کنند و سپیدی و نور و روشنایی را جایگزین آن کنند که سفید کردن خانه ها جدای از زیبا شدن خانه دلیل بر این اعتقاد بود.

نظافت حیاط منازل

در گذشته خانه های روستایی به صورت دو طبقه ساخته می شد تا در طبقه اول امکان نگهداری احشام و طیور خانگی وجود داشته باشد و طبقه بالای ساختمان هم به محل سکونت افراد اختصاص می یافت.

نگهداری احشام در کنار محل زندگی انسان ها هر چند مشکلات خاص خود را داشت اما برنامه ریزی به گونه ای بود که محل زندگی افراد کمترین اثر از محل نگهداری احشام را بپذیرد و به همین لحاظ معمولا محلی خارج از خانه جهت جمع آوری فضولات حیوانات در نظر گرفته می شد اما منازلی که حیاطی وسیع داشتند یا محل قرارگیری آنها در روستا به گونه ای بود که امکان خروج روزانه فضولات حیوانی از آنها به محلی خارج از خانه نبود در آستانه فرا رسیدن سال نو حیاط این خانه ها که گوشه ای از آن جهت ریختن فضولات حیوانی در نظر گرفته می شد تخلیه و نظافت می شد که با بالا رفتن سطح بهداشت در روستاها، خارج شدن دام ها از داخل روستاها و انتقال به گاوداری ها و دامداری ها و همچنین کوچک شدن خانه ها کمتر شاهد آن هستیم، هر چند در برخی روستاها همچنان گله های گوسفند هر از گاهی در داخل بافت مسکونی نگهداری می شود.

خانه تکانی در ایام پایانی سال در شهرستان کیار رسمی است که جدا از فرارسیدن سال نو که به دلیل اهمیت مردمان این خطه از چهارمحال و بختیاری به فرامین دین و توجه به حدیث شریف النظافه متن الایمان، مردم بدان توجه ویژه ای دارند و حتی در صورت نامساعد بودن شرایط جوی از انحام این رسم دیرین کوتاهی نمی کنند.

به گزارش کیار بیدار در ایام پایانی سال هستیم و کم کم صدای پای بهار می آید و نوید می دهد که زندگی همچنان در جریان است و بازهم می توان شروعی دوباره داشت.

در این روزهایی که خانه هایمان را می تکانیم، گرد و غبارشان را می گیریم و بوی طراوت و تازگی فضای خانه هایمان را فرا می گیرد چه خوب است در دل هایمان هم خانه تکانی کنیم؛ عادت های زشت مان همچون حسد، غرور، کبر، بدقولی و... را کنار بگذاریم و صفات پسندیده را جایگزین آن کنیم.

انتهای پیام/