التیام زخم های کهنه کارونسرای هندوها + تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از  شبکه اطلاع رسانی آرمان کرمان؛ رباط یا کاروانسرا ، محل بارانداز و اطراق کاروانیان ، از دیرباز نشانه رونق اقتصادی و تفکر و اندیشه خیرخواهان بوده است. اهمیت کاروانسرا به حدی بود که در گذشته یکی شاخص های پیشرفت و رونق به شمار می رفت. درباره اهمیت کاروانسرا و نگاه ویژه ای که از ابعاد گوناگون به آن دوخته شده بود همین بس که نخستین بناهایی که در مشرق زمین ، از آجر ساخته شده - در زمان سلجوقیان - کاروانسرا بود.

کاروانسرای هندوها از معدود کاروانسراهایی است که مربوط به دوره قاجار است و در کرمان، ضلع شرقی بازار میدان قلعه، کاروانسرای حاج مهدی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۱۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بین سال‌های 1850 تا 1925 میلادی به مدت 75 سال دوران نفوذ انگلیس در کرمان بود، با تشویق‌ آن‌ها امر تجارت بین پارسی‌ها و هندوها رونق گرفت.

کاروانسرای هندوها یادآور روزگاری است که تجار هندی، ادویه و کالاهای مورد نیاز مردم کرمان را به این شهر آورده و کالاهایی چون زیره، وسمه، حنا، کتیرا و ... از کرمان خریداری کرده و با خود به هندوستان می بردند.

این کاروان‌سرا به دست مرحوم حاج سید جواد جوادی امام جمعه حدود سال‌های 1150 هـ.ش ساخته شده و دارای دو طبقه و  حجره های متعدد در طبقات بالا و پایین می باشد، که در حال حاضر به عنوان انبار کالای بازاریان مورد استفاده قرار می گیرد. و در قسمت پشت نیز خلوتگاهی قرار دارد که به عنوان اسطبل حیوانات از آن استفاده می شد.

برخی می گویند در ابتدا عهده دار این بنا شخصی بنام حاج ملاعلی اکبر زمان بوده و پس از آن حاج سید جواد به کرمان آمد و از سال 1253 عهده دار این سمت شد و تا 1287 یعنی زمان مرگ در این مقام باقی ماند. و در جای دیگر گفته می شود این کاروانسرای دو طبقه با پیگیری مرحوم حاج سید جواد جوادی امام جمعه نزدیک به 200 سال پیش ساخته و وقف امام حسین (ع) شده است.

در ضلع شمالی این کاروان‌سرا،‌ معبد هندوها با سبک معماری ویژه‌ای باقی مانده است از جمله اینکه گفته می شود هندوها در انجام مراسم مذهبی خود کاملا آزاد بودند آنگونه که در این کاروانسرا آتشکده ای بوده که هنوز آثار آن برجا است. به جز این، تل هندوسوز را به عنوان محلی برای سوختن مردگان خود در اختیار داشتند.

قرار گرفتن کرمان بر سر راه فلفل و وجود تنگناهای بهداشتی و درمانی و این باور که فلفل و ادویه هندی می تواند درمان بخش بیماری ها باشد، موجب رونق بازار هندی ها و کاروانسرای هنود گردیده بود.

لازم به ذکر است کاروان‌سرای مذکور از 2 بخش تشکیل شده است. به بازار موازی ضلع شمالی کاروان‌سرای هنود «بازار هنود» نیز می‌‌گویند.
حرکت آزادی خواهانه ملت ایران و شروع مشروطه خواهی درکرمان با هجوم استعمار انگلیس به این شهر همزمان شد و با ورود تجار و بازرگانان هندی به کرمان و ایجاد مکان های خاص هندوها نظیر تل هندوسوز در نزدیکی شاهزاده محمد و هندوهایی که کاروانسرای متعلق به امام جمعه را اجاره کردند، نمود پیدا کرد.

در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی دوباره اوضاع سیاسی واقتصادی کرمان بهبود یافت. سالهای 1850 تا1925 میلادی به مدت 75 سال دوران نفوذ انگلیسی ها درکرمان بود و با تشویق آنها تجارت بین پارسی ها و هندوها رونق گرفت وکنترل بازرگانان کرمان به دست هندوها افتاد. چنان که یک کاروانسرا در کرمان به نام کاروانسرای هندوها معروف شد. وجه تسمیه آن بدین علت است که تجار هندی اجناسی چون ادویه فلفل، هل، پارچه و… را از راه دریا به بندرعباس و از آن جا به کرمان می آوردند. این کاروانسرا از دوبخش تشکیل شده است. بازار هنود در ادامه بازار میدان به چهارسوق گنجعلی خان می رسد.

چون مدت زمان زیادی از  عمر این کاروانسرا سپری شده است، متاسفانه 90 درصد آن در حال تخریب شدن است و به تازگی با پی گیری استاندار، شهردار ، اداره کل میراث فرهنگی و اداره کل اوقاف و امور خیریه استان کرمان بنا بر این شد تا این بنای باستانی باسازی و مرمت شود.

گزارش از: مهین نامجو

انتهای پیام/