تفاوت و شباهتهای دو گیاه توتک و نی در تالاب هامون

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از   ندای هیرمند؛ این روزها با قوت گرفتن بحث هامون و کاشت توتک در بخشهای از آن، تصاویری در برخی کانالها و گروههای مجازی با نام برخی افراد که شناخت چندانی از آن ندارند، بدون ذکر منابع اصلی انتشار می یابد. 

نکنه قابل تامل در این زمینه آنکه برخی دانسته و یا  ندانسته این گیاه را که نام علمی آن لویی Thypha minima است را نی (بوریا ، لول ) Phragmetes australis معرفی می کنند که همین امر باعث انتقال اطلاعات غلط به کاربران و دوستداران هامون و طبیعت می شود. 

باید گفت گیاه ( نی و توتک ) دو نوع  گیاه متفاوت هستند  که تنها وجه تشابه این دو ، محل رویش در تالابها، مرداب ها و محل های ابگیری دائمی یا موقت  و برخی کاربردهای مشترک است و شاید همین امر باعث ترویج این اشتباه گردیده، بطوریکه حتی  در گزارشهای پخش شده از صدا وسیمای مرکز استان  نیز این گیاه بدون توجه به نام اصلی آن ( نی ) معرفی گردید . 

این در حالی است که نی  از نظر شکل ظاهری و برخی  کاربردها با توتک کاملا متفاوت است.

نی دارای یک ساقه مخروطی شکل با ساقه های بلند است که  برگهای نازک و مسطح آن در فاصله های معین از ساقه جدا شده و در اطراف آن قرار می گیرد و میانگین رشد آن بین ۱-۴ متر نیز می رسد. 

 در حالی که توتک دارای یک ساقه است که از سطح آب برگهای آن به موازات هم جدا شده و رشد می یابد و گاها به بیش از ۴ متر هم می رسد.

از وسط آن در برخی از توتک ها ساقه ای مانند چوب رشد می کند که ( لوخ ) نام دارد و در اصطلاح محلی به آن (خُلک) می گویند.

نی در ابتدای رشد نوعی تغذیه دام محسوب می شود در حالی که توتک یا توت جهت خوراک دام مورد استفاده قرار نمی گیرد . 

از گیاه توتک به دلیل قابلیت انعطاف پذیری و عدم تجزیه پذیری در  آب به دلیل صاف و لغزنده بودن  برگهای آن ‌در ساخت توتن های محلی استفاده می شود اما نی به جهت عدم انعطاف پذیری و جذب آب به دلیل خالی بودن درون آن  این ویژگی را ندارد .

کاربردهای مشترک  

گیاه نی و توتک در تهیه حصیر کاربردهای مشترک اما با شکلی متفاوت دارند . از گیاه توتک نوعی (حصیر ) که در اصطلاح محلی پرده خلکی می گویند،  تهیه می شود که در تزئین اتاقها و نصب درب های ورودی به منطور جلوگیری حشرات استفاده می شود اما حصیر تهیه شده از نی برای ایجاد خانه های حصیری ، ایجاد سرپناه و بادگیرها بکار گرفته می شود . 

با این توضیحات باید گفت که گیاه توتک ‌که این روزها تکثیر آن در تالاب هامون توسط برخی از جوانان غیور در سطح وسیعی  انجام شد با نی کاملا متفاوت است  و هیچ ارتباطی با هم ندارند . 
یادداشت : ناصر صیاد