نگاهی به عملکرد رسانه ای بی بی سی فارسی در بحران سوریه و علل شکست آن

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از عطارنیوز، این رسانه ها، عمدتاً با عینکی که بر گرفته از منافع دولت های تأمین کننده بودجه و حقوق کارکنان آنها بوده است به انعکاس اخبار و تحولات ایران پرداخته اند، در این بین، بنگاه سخن پراکنی بی بی سی فارسی به علت سابقه طولانی خود در فضای ایران که خود مبتنی بر سابقه استعماری این کشور است، توانسته است با سوء استفاده از کم اطلاعی برخی مخاطبان ایرانی خود در امر سواد رسانه ای، به موج سازی و غوغاسالاری منفی بر علیه منافع ایران و به نفع منافع دولت انگلستان و غرب بپردازد.

باید توجه داشت که بی بی سی فارسی در پشت ظاهر بی طرفی ادعایی خود، ماهیتی به شدت غیر بی طرفانه دارد، اتاق فکر بی بی سی فارسی در هماهنگی با وزارت امور خارجه این کشور همواره سعی کرده است تا با توسل به بازی های رسانه ای و تاکتیک های عملیات روانی خود را به عنوان مرجعی بی طرف، مستقل و همراه با تحولات پرشتاب جهانی به مخاطبان ایرانی اش معرفی کند، این امر در حالی است که در جهان ما ادعای بی طرفی و استقلال در خصوص رسانه ها امری رویاپردازانه است و این رویاپردازی ها و ادعاها در خصوص رسانه ای مانند بی بی سی فارسی خود امری طنزآلود تلقی می شود.
اگرچه بسیاری از فعالان رسانه ای و برخی از ایرانی ها از نوع پوشش تحریک آمیز حوادث مصادف با انتخابات سال 1388 و ناآرامی های پس از آن به عنوان سندی برای این ادعا در خصوص بی بی سی فارسی یاد می کنند، اما کارکردهای رسانه ای بی بی سی فارسی در تحولات پس از شکل گیری داعش و حضور مستشاری جمهوری اسلامی ایران در سوریه و عراق را نیز باید در همین چهارچوب تحلیل و ارزیابی کرد.

به طور مشخص از سال 2011 و آغاز بحران در سوریه که ادامه خیزش های عربی بود، این رسانه وابسته به وزارت امور خارجه انگلستان، عملاً همداستان با دیگر رسانه های غربی در نحوه پوشش وقایع، طرف معارضان دولت بشار اسد را گرفت، اتاق فکر بی بی سی فارسی در بین سالهای 2011 و 2012 سعی داشت تا به مخاطبان ایرانی خود نشان دهد که کار رژیم بشار اسد تمام شده است و روابط راهبردی ایران پس از انقلاب اسلامی با حکومت علوی سوریه با این اتفاق بر باد خواهد رفت.

این طراحی رسانه ای با هدف شکست خورده نشان دادن سیاست خارجی تهران در منطقه طراحی و به اجرا گذارده شد.
در ادامه همین خط خبری بود که با آشکار شدن حضور مستشاری جمهوری اسلامی ایران در سوریه از اواخر سال 2013 و تغییر تدریجی فضای میدانی از سال 2015 به نفع دولت سوریه که با حضور روسیه تشدید نیز شد، شاهد آن بودیم که بی بی سی فارسی به سمت پر رنگ کردن نگاه های قومیت گرایانه و انتقاد از کشتار بی گناهان از سوی متحدان دولت بشار اسد و ارتش سوریه حرکت کرد، این کارکارد رسانه ای در چند ماه اخیر در مورد مورد وقایع شرق حلب به شکلی کاملاً مشخص و آشکار قابل ردیابی است.

البته پیش از این نیز اتاق فکر عملیات رسانه ای بی بی سی فارسی بارها از حضور نیروهای مستشاری ایرانی و دیگر گروه های سازمان دهی شده از سوی سپاه قدس مانند تیپ فاطمیون و بعدها تیپ زینبیون و نیروهای حزب الله لبنان در میدان های نبرد با گروه های معارض بشار اسد انتقاد کرد و حتی چندین مستند سفارشی در خصوص حضور اجباری اتباع افغانستانی و حضور نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سوریه به وسیله این رسانه ساخته شد.
اتاق فکر بی بی سی فارسی تلاش کرد تا با بزرگنمایی تلفات نیروهای ایرانی، افکار عمومی ایرانیان را در خصوص مخالفت با حضور و هزینه های مادی و معنوی این کشور در مقابله با گروه های تکفیری، سلفی و لیبرالی که برای سرنگونی بشار اسد با همکاری عربستان سعودی، ترکیه، قطر، فرانسه، آمریکا، انگلستان و اسرائیل سلاح به دست گرفته بودند تحریک و بسیج کند.

اگرچه این رفتار رسانه ای مبتنی بر نرم خبر تا سال 2015 توانست تا حدودی در میان برخی از مخاطبان اثرگذار باشد، اما با حضور نیروهای داعش در مجاورت مرزهای غربی ایران، تصرف شهر موصل در تابستان 2014 و انعکاس گسترده جنایت های گروه های تکفیری و سلفی مورد حمایت محور غربی و عربی در فضای مجازی عملاً با شکست مواجه شد.
حضور سرلشکر قاسم سلیمانی در میدان های نبرد با گروه های تکفیری و سلفی در عراق و سوریه و همزمانی آن با اثبات این ادعا که هدف گروه های تروریستی پس از سرنگونی رزیم بشار اسد و شیعیان امنیت ملی ایران بوده است، حمایت های افکار عمومی را از سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران را حتی در میان بخش هایی از جامعه ایرانی که به عملکرد نظام انتقادهایی را داشتند به بالاترین حد ممکن ارتقاء داد، البته باید توجه داشت که سیاست های تهاجمی و فرقه گرایانه عربستان سعودی و در مرحله بعد ترکیه نیز در افزایش حمایت ها از سیاست های منطقه ای ایران در سطح افکار عمومی داخلی اثرگذار بود.

افزایش چشمگیر حضور افراد داوطلب برای جهاد در عراق و شام و حضور کم سابقه و حماسی جمعیت در مراسم تدفین شهدای ایرانی، افغانستانی و پاکستانی در شهرهایی چون مشهد، قم، تهران و تبریز خود گواهی بر این ادعا بود، به واقع اگرچه بی بی بی سی فارسی از سال 2011 به عنوان پیشانی تخریب سیاست منطقه ای جمهوری اسلامی ایران در سطح داخلی عمل کرده است، اما واقعیت های میدانی و گذشت زمان باعث آن شد تا ضمن شکست خوردن طراحی های اتاق فکر بی بی سی فارسی شاهد آن باشیم که این رسانه در چند نوبت به بالا بودن حمایت ها از سرلشکر قاسم سلیمانی و سیاست های ضدتروریستی ایران در سوریه و عراق در کنار تخریب های همیشگی خود اعتراف کند.

اگرچه بی بی سی فارسی به علت ماهیت گردانندگان آن همچنان در بحران سوریه و عراق به عنوان پیشنانی جنگ رسانه ای محور عربی و غربی بر علیه سیاست خارجی کشور در فضای داخلی عمل خواهد کرد، اما بدون شک بحران سوریه و کنکاش رفتار این رسانه نشان از شکست سنگین راهبردهای طراحی شده از سوی آن حداقل تا اینجای کار دارد.

نویسنده/رضا عابدی گناباد- پژوهشگر و کارشناس ارشد مسائل سیاسی

انتهای پیام/