به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح بردسکن، علل اصلی که مانع شناخت و احیاء نمایش ایرانی است، آفت های متونی و اجرائی می باشند که برای ورود به مبحث شناخت این آفت ها، لازمه آن بررسی جداگانه نمایش آئینی و سنتی می باشد که چون در ایام محرم هستیم با تعزیه خوانی یا شبیه خوانی که در قالب همین شیوه، اجرا می شود شروع می کنیم؛ این را هم متذکر شوم که پرده خوانی و نقالی های مذهبی هم از این آفت ها برخوردارند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح بردسکن،,اگر شمشیر تعزیه را سمبل این هنر آئینی مذهبی فرض کنیم، می توان اظهار داشت بر شمشیر تعزیه سه زنگار آشکار مشاهده می شود که از سالهای دور به مرور بر چهره این هنر آئینی مذهبی نقش بسته است.
,اولین زنگار شخصیت های بی شناسنامه و جعلی در بعضی نسخه ها هست که برخی نسخه نویسان دوران حکومت صفویه و قاجاریه برای خشنودی حاکمان وقت، شخصیت های بی شناسنامه و جعلی را در متن واقعه هایی که سند معتبر تاریخی دارند به نسخه ها اضافه کرده اند.
,به عنوان نمونه شخصیت «درویش» در نسخه تعزیه عاشورا که در زمان صفویان به آن اضافه شده و نمونه های دیگر مثل سلطان قیس که در زمان قاجاریه به نسخه واقعه عاشورا اضافه شده است.
,با مطالعه تمام منابع تاریخی شیعه و سنی که درباره واقعه عظیم عاشورا نوشته شده، نشانی از این شخصیتها را نمی توان یافت و متأسفانه از این دسته شخصیتهای جعلی در نسخه های پراکنده بسیارند.
,در هیچ یک از کتب تاریخی مرجع و سایر به این شخصیت ها اشاره نشده است و اگر به سفر کربلا مشرف شده باشید در فهرستی که اسامی شهدای کربلا نصب شده اسمی از این شخصیت ها جعلی به چشم نمی خورد.
,شاید پذیرش جعلی بودن آنها برایتان سخت باشد اما پژوهشی که با صبر، تحمل و منطق همراه باشد، روحیه را کمتر نامتعادل می کند و نتیجه موثری دارد؛ شما که حضور این شخصیت ها را در تعزیه عاشورا شاهد بودید، شخصیت درویش بعد از شهادت همه یاران امام حسین(ع) وارد میدان تعزیه می شود و برای کودکان تشنه امام (ع) آب می آورد.
,با کدام منطق و یا ادله تاریخی می توان این شخصیت جعلی را در یک واقعه حقیقی پذیرفت؟ وقتی توسط دشمن تمامی ورودی ها به سمت خیمه گاه امام حسین(ع) مسدود شده، این درویش چگونه و از چه ورودی با کشکول آبش به صحرای کربلا و میدان جنگ می آید؟!
,,
زنگار دوم شخصیت پردازی نامطلوب ائمه معصومین(ع) در کلیه نسخه های موجود چاپی و دست نویس در رابطه با اکثر شهدای کربلا و دیگر ائمه معصومین(ع) که زائیده تفکر غلط، ناآگاهانه مذهبی اجتماعی و عدم مطالعه تاریخی نسخه نویسان حکومت های صفویه و قاجاریه است و متاسفانه اکنون هم بدون هیچگونه پایگاه نظارتی، از آنها استفاده می شود.
,به عنوان نمونه در نسخه تعزیه «چهار سردار» که در فصل نامه هنر به امضاء مرحوم هاشم فیاض چاپ شده است به این چند بیت که توسط حضرت عباس خوان
,و شمرخوان تعزیه خوانده می شود توجه کنید، حضرت عباس خوان به شمر می گوید:
,ای زنازاده بی شرم و حیا کودکان حسین ترس دارند ز شما
,شمر در جواب حضرت عباس خوان می گوید:
,ای غضنفرنیکو انفاس شیر میدان کربلا عباس
,با توجه به ابیات متذکر شده این نسخه، شخصیت پردازی حضرت عباس بن علی(ع) در ذهن شما چگونه نقش می بندد؟ متاسفانه ابیات این نسخه حضرت عباس(ع) را شخصیتی بداخلاق و فحاش معرفی می کند و شخصیت شمر را متین و با ادب.
,باز در پایان همین نسخه دقت کنید، حضرت عباس خوان که دستهایش قطع شده و در محاصره دشمن گرفتار است، شمرخوان ظرف آب را به دست گرفته و به حضرت عباس خوان می گوید:
,عباس ببین به کف چه دارم، آب روان است
,حضرت عباس خوان با التماس می گوید:
,ظالم یک جرعه ای ده به من، ثواب است
,حضرت عباس(ع) که در فرات آب نمی نوشد تا آب را به تشنگان کربلا برساند، در این نسخه توسط قلم یک نسخه نویس ناآگاه در آخرین لحظات زندگیش برای جرعه آبی به دشمن خود التماس می کند؟!!!
,در نسخ حضرت قاسم بن حسن(ع) و حضرت علی اکبر(ع) هم که در دومین همایش آئین های عاشورائی اجرا شده و خود من شاهد این اجراها بودم احتیاج به آسیب شناسی دارد که در مبحث بعدی ادامه می دهیم.
,لینک قسمت اول
,http://yon.ir/6X1M
,نویسنده: برات الله شیبانی، کارشناس ادبیات نمایشی، بازیگر، کارگردان، فیلم نامه نویس و محقق
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه