تحلیل محتوای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای اصفهان، دکتر محمدرضا حیدری عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه اصفهان و از معدود اساتیدی است که چندین سال است برای تحقق گفتمان اقتصاد اسلامی و اقتصاد مقاومتی در ایران اسلامی تلاش می کند، هرچند به نظر می رسد در این مسیر یاری کثیری از بدنه دانشگاه را به همراه ندارد!

در مقاله اقتصاد و حیانی وی معتقد است که نظام اقتصادی باید مقوم نظام سیاسی باشد؛ اما پس از دفاع مقدس به رغم آرمان‌های قانون اساسی و تاکیدات امام راحل عظیم‌الشأن و رهبر فرزانه انقلاب -هم به لحاظ نظری و هم در عرصه‌ی عمل- آموزه های اسلامی و حتی تجارب بشری کشورهای تحت تحریم مبنای اداره‌ی اقتصاد کشور قرار نگرفت…

***

سیاست های اقتصاد مقاومتی در سال ۱۳۹۲ توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی به دستگاه های اجرایی کشور ابلاغ شد. در ادامه به تحلیل محتوای مختصری پیرامون این ابلاغیه می پردازیم.

مقام معظم رهبری ده ویژگی کلی را برای سیاست های اقتصاد مقاومتی مطرح فرموده اند:

۱ – تحرک و پویایی در اقتصاد کشور و بهبود شاخص های کلان به ویژه عدالت اجتماعی

۲ – توانایی مقاومت در برابر عوامل تهدیدزا

۳ – تکیه بر ظرفیت های داخلی در عین حال استفاده حداکثر از امکانات بیرون کشور

۴ – رویکرد جهادی (حرکت علمی، پرقدرت، با برنامه و مجاهدانه)

۵ – مردم محوری با واگذاری فعالیت اقتصادی به مردم (فعالان، کارآفرینان، مبتکران، صاحبان مهارت، صاحبان سرمایه)

۶ – امنیت اقلام راهبردی و اساسی (به ویژه غذا و دارو)

۷ – کاهش وابستگی به نفت

۸ – اصلاح الگوی مصرف

۹ – فسادستیزی و امنیت اقتصادی به ویژه از طریق شفاف سازی و ایجاد فضای رقابتی و با ثبات

۱۰ – دانش محوری به ویژه با توجه به نیروی انسانی

هم‌چنین معظم له خواهان اقدامات زیر در لایه‌ها و سطوح مختلف جامعه شده‌اند که ما به سادگی می‌توانیم سهم خود از این جهاد و حماسه ملی را یافته و در این پیچ تاریخی به وظیفه خود قیام نماییم:

۱ – عزم جدی مسئولان و مدیران اصلی و فعالان مردمی

۲ – ورود در میدان عمل (تبدیل شدن به برنامه و سیاست های اجرایی، زمان بندی، شاخص گذاری و نظارت)

۳ – هماهنگی میان بخش های گوناگون

۴ – نظارت در همه سطوح

۵ – رفع موانع (به ویژه موانع قانونی)

۶ – گفتمان‌سازی

۷ – پایش و اطلاع رسانی (ایجاد مرکز قوی برای رصد، گردآوری و پایش اطلاعات)

تحلیل محتوای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی:

• فراهم نمودن زمینه حضور گسترده همه اقشار جامعه در فعالیت­های اقتصادی با:
  • گسترش فضای سالم، شفاف، رقابتی، با ثبات و به دور از فساد برای فعالیت­های اقتصادی (بند۱۹)
  • ارتقای سرمایه ­های انسانی (مهارت، کارآفرینی، خلاقیت و نوآوری) (بند۵)
  • توانمند نمودن مردم و فعالان اقتصادی برای حضور در فعالیت­های اقتصادی داخل و خارج (بند۳)
  • اصلاح و تقویت همه جانبه نظام مالی کشور (بند۹)
  • تقویت فرهنگ جهادی در فعالیت­های اقتصادی(بند۲۰)
• ارتقاء بهره‌وری با:
  • پیشتازی اقتصاد دانش‌بنیان و تکمیل چرخه علم- ثروت در بخش ­های مزیت­دار کشور (بند۲)
  • تکمیل زنجیره‌های ارزش صنعت نفت و گاز (بند۱۵)
  • هدفمندسازی یارانه‌ها (بند۴)
  • تقویت عوامل تولید و توانمندسازی نیروی کار (بند۳)
  • ایجاد بستر رقابت بین مناطق و استان‌ها و به‌کارگیری ظرفیت‌های جغرافیایی کشور (بند۳)
  • منطقی‌سازی اندازه دولت (بند۱۶)
  • اصلاح الگوی مصرف (بند۸)
  • افزایش پوشش استاندارد برای کلیه محصولات داخلی (بند۲۴)
• تعامل سازنده با اقتصاد بین الملل و مدیریت مخاطرات بیرونی با:
  • حمایت همه‌جانبه از صادرات کالاها و خدمات (بند۱۰)
  • توسعه پیوندهای راهبردی و گسترش همکاری‌ و مشارکت با کشورها (بند۱۲)
  • مقابله با ضربه‌پذیری درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز (بند۱۳)
  • افزایش ذخایر راهبردی نفت و گاز (بند۱۴)
  • توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژه کشور (بند۱۱)
• کاهش آسیب ­پذیری جامعه با:
  • افزایش تولید نهاده‌ها و کالاهای اساسی (بند۶)
  • تنوع در مبادی تامین کالاهای وارداتی (بند۶)
  • تامین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی (بند۷)
  • افزایش سهم درآمدهای مالیاتی از تولید ناخالص داخلی (بند۱۷)
  • افزایش سهم صندوق توسعه ملی از منابع حاصل از نفت و گاز (بند۱۸)

• گسترش فضای سالم، شفاف، رقابتی، با ثبات و به دور از فساد برای فعالیت­های اقتصادی (بند۱۹)
• ارتقای سرمایه ­های انسانی (مهارت، کارآفرینی، خلاقیت و نوآوری) (بند۵)
• توانمند نمودن مردم و فعالان اقتصادی برای حضور در فعالیت­های اقتصادی داخل و خارج (بند۳)
• اصلاح و تقویت همه جانبه نظام مالی کشور (بند۹)
• تقویت فرهنگ جهادی در فعالیت­های اقتصادی(بند۲۰)

• پیشتازی اقتصاد دانش‌بنیان و تکمیل چرخه علم- ثروت در بخش ­های مزیت­دار کشور (بند۲)
• تکمیل زنجیره‌های ارزش صنعت نفت و گاز (بند۱۵)
• هدفمندسازی یارانه‌ها (بند۴)
• تقویت عوامل تولید و توانمندسازی نیروی کار (بند۳)
• ایجاد بستر رقابت بین مناطق و استان‌ها و به‌کارگیری ظرفیت‌های جغرافیایی کشور (بند۳)
• منطقی‌سازی اندازه دولت (بند۱۶)
• اصلاح الگوی مصرف (بند۸)
• افزایش پوشش استاندارد برای کلیه محصولات داخلی (بند۲۴)

• حمایت همه‌جانبه از صادرات کالاها و خدمات (بند۱۰)
• توسعه پیوندهای راهبردی و گسترش همکاری‌ و مشارکت با کشورها (بند۱۲)
• مقابله با ضربه‌پذیری درآمد حاصل از صادرات نفت و گاز (بند۱۳)
• افزایش ذخایر راهبردی نفت و گاز (بند۱۴)
• توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژه کشور (بند۱۱)

• افزایش تولید نهاده‌ها و کالاهای اساسی (بند۶)
• تنوع در مبادی تامین کالاهای وارداتی (بند۶)
• تامین امنیت غذا و درمان و ایجاد ذخایر راهبردی (بند۷)
• افزایش سهم درآمدهای مالیاتی از تولید ناخالص داخلی (بند۱۷)
• افزایش سهم صندوق توسعه ملی از منابع حاصل از نفت و گاز (بند۱۸)

نگاهی گذرا به ظرفیت‌های موجود خالی از فایده نیست:

– برخورداری از جایگاه اول به لحاظ ذخائر نفت و گاز جهان

– دارای ذخایر فراوان معدنی

– جایگاه ممتاز به لحاظ ظرفیت های گردشگری

– دارای تعداد قابل توجه نیروی انسانی جوان تحصیلکرده

– ایران با دارا بودن ۱۵۴میلیارد بشکه نفت خام و ۳۴ تریلیون متر مکعب گاز در مجموع با ۳۶۶ میلیارد بشکه معادل نفت رتبه اول حجم ذخایر نفت و گاز قابل استحصال جهان را دارا می باشد. پس از ایران کشورهای روسیه، ونزوئلا و عربستان در رتبه های بعدی قرار دارند.

– ایران با ۶۰ نوع محصول معدنی متفاوت در بین کشورهای جهان در رتبه پانزدهم کشورهای دارای منابع معدنی غنی قرار گرفته است. این منابع شامل منابع کروم، زغال سنگ، مس، سنگ آهن، سرب، منگنز، نفت و روی است.

– برخورداری از ۲۴ مرز جاده‌ای بین المللی، ۵ مرز ریلی و بیش از ۱۱ بندر تجاری کوچک و بزرگ که از عوامل قطعی موفقیت در عرصه حمل و نقل کالاهای ترانزیتی به است.

– قرار گرفتن در شاهراه ترانزیتی که می‌تواند شرق را به غرب و شمال را به جنوب متصل کند به‌طوری‌ که مسیر عبور از ایران بسیار کوتاه‌تر از مسیرهای جایگزین است.

– وجود راه‌های دریایی در شمال و جنوب کشور.

– نزدیک ‌بودن به بازارهای رشد یابنده BRICS (روسیه، هند و چین) و پرمصرف کشورهای آسیای میانه

– جمعیت گسترده جوان تحصیل کرده­ و آماده فعالیت، از ویژگی ­های اساسی جامعه ایران است که فرصت طلایی را برای جهش در اقتصاد ایران به‌وجود آورده است.

انتهای پیام/