اعتکاف راه رسیدن به حقیقت است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از "ناصرون " اعتکاف، کنج گزینی انسانهایی است که می خواهند از دنیای پر هیاهو به خدای خود پناه برند و آرامش روحی خود را بدست آورند. آنهایی که جسم خود را حبس در شبستان می کنند تا خود را بیش از پیش در محضر خدای کریم حاضر ببینند و به درگاه الهی خود تقرب یابند و روح خود را صیقل دهند.

اعتکاف راه رسیدن به حقیقت است که در آن، دنیا و زرق و برق آن را به دست فراموشی می سپارند. اعتکاف، عمل به حدیث تقسیم وقت توسط مومن است که در آن سه روز با محبوب خود خلوت کرده و با خداوند خود مناجات می کند.

اعتکاف از ریشه عکف و به معانی محبوس کردن چیزی، ملازمت و اقبال بر چیزی از روی تعظیم، ملزم کردن خود به یک مکان، و مواظبت است، اعتکاف آن است که انسان به قصد قربت و براى عبادت در مسجد بماند این عمل از مستحباتى است که درباره آن سفارش زیادى شده است.

 از رسول خدا(ص ) نقل شده که فرمودند:((اعتکاف ده روز در ماه رمضان معادل دو حج و دو عمره است)) و در جایی دیگر نقل شده که خود آن حضرت دهه آخر ماه رمضان درمسجد اعتکاف میکردند و رختخواب آن حضرت جمع میشد.

اعتکاف در قرآن
1 - سوره بقره آیه 125

وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهیمَ مُصَلًّی وَ عَهِدْنا إِلی‏ إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ أَنْ طَهِّرا بَیْتِیَ لِلطَّائِفینَ وَ الْعاکِفینَ وَ الرُّکَّعِ السُّجُودِ

گروهی از مفسران واژه عاکفین در این آیه مبارکه را به معنی معتکفین دانسته اند.

2 - سوره بقره آیه 187

أُحِلَّ لَکُمْ لَیْلَةَ الصِّیَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَآئِکُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَّکُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ عَلِمَ اللّهُ أَنَّکُمْ کُنتُمْ تَخْتانُونَ أَنفُسَکُمْ فَتَابَ عَلَیْکُمْ وَعَفَا عَنکُمْ فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُواْ مَا کَتَبَ اللّهُ لَکُمْ وَکُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْخَیْطُ الأَبْیَضُ مِنَ الْخَیْطِ الأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّواْ الصِّیَامَ إِلَى الَّلیْلِ وَلاَ تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَاکِفُونَ فِی الْمَسَاجِدِ تِلْکَ حُدُودُ اللّهِ فَلاَ تَقْرَبُوهَا کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ آیَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُونَ

این آیه صراحتا به مساله اعتکاف اشاره دارد و یکی از محرمات آن را جماع و آمیزش با زن ، در حال اعتکاف می داند.

3 - سوره مریم آیه 16

وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ مَرْیَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِها مَکاناً شَرْقِیًّا

از این آیه طبق نقل علامه طباطبایی در تفسیر المیزان جلد 14 صفحه 34  استفاده می شود که آنگاه که به افتخار ملاقات با فرشته الهی نائل آمد ، از مردم بریده بود و در خلوت خود با خدایش معتکف بود.

آثار اعتکاف از دیدگاه روایات و احادیث:

1 - نجات از جهنم:
پیامبر اکرم (ص) من اعتکف یوما ابتغاء وجه الله عز و جل جعل الله بینه و بین النار ثلاثه خنادیق
هرکس روزی را برای خدا اعتکاف کند خداوند بین او و آتش جهنم سه خندق قرار می دهد.

2-  پاداش بی حساب
المعتکف تعکف الذنوب ویجری له من الاجر ، کاجر عامل الحسنات کلها
معتکف با اعتکافش گناهان را متوقف می کند و از بین می برد و اجری به اندازه پاداش انجام دهنده همه نیکی ها دریافت می کند.
 انجام اعتکاف در هر موقع از سال ـ بجز روزهایى که روزه در آن حرام است ـ صحیح است و بهترین وقت آن ((ماه رمضان )) به ویژه ده روز آخرآن است.

احکام و شرایط اعتکاف
شرایط صحت اعتکاف عبارت است از:
1ـ ((اسلام )) پس اعتکاف از غیر مسلمان صحیح نیست و ((ایمان )) شرط قبول آن است .
2ـ ((عقل ))
3ـ ((قصد قربت )) پس اگر براى غیر خدا باشد صحیح نیست.
4ـ ((روزه گرفتن )) پس اگر شخصى به هر دلیل نتواند روزه بگیرد اعتکاف او صحیح نیست .
5ـ (( سه روز توقف در مسجد)) پس اگر کمتر بماند یا قصد کند که کمتر بمانداعتکاف او صحیح نیست .

بنابر احتیاط اعتکاف باید در یکى از چهار مسجد: ((مسجدالحرام)),((مسجدالنبى )) , ((مسجد کوفه )), ((مسجد بصره )) و یا مسجدى که در آن نمازجمعه صحیح خوانده میشود انجام شود و اگر در غیر این مساجد باشد به امید ثواب انجام دهد..

مستحب است شخصى که اعتکاف میکند, نمازها و دعاهایى را که در این زمینه وارد شده است به هر اندازه که میتواند بجا آورد.

کسى که اعتکاف می کند باید سه روز را به طور مستمر در مسجد بماند, مگر اینکه خارج شدن از مسجد ضرورت داشته باشد مثلا براى قضاى حاجت ناچار باشد از مسجد خارج شود.
اگر در بین اعتکاف محتلم شود باید فورا براى غسل کردن از مسجدخارج شود و پس از غسل بلافاصله به مسجد برگردد و براى غسل به قدرضرورت و انجام واجبات آن اکتفا نماید.
 

اعمالی که اعتکاف را باطل می کند:
1ـ آمیزش بلکه بنابر احتیاط لمس یا بوسیدن از روى شهوت .
 2ـ بنابر احتیاط خود ارضایى چه به شکل حرام آن باشد یا در اثر نگاه یا لمس همسر منى خارج شود.
 3ـ استشمام بوى خوش .
 4ـ خریدو فروش حتى بنابراحتیاط در امور ضرورى و لازم .
 5ـ مجادله به منظور برترى و خودنمایى درامور دینى یا دنیایى .

به هم زدن اعتکاف واجب , جایز نیست ولى میتواند اعتکاف مستحب را در دو روز اول آن به هم بزند, هر چند خلاف احتیاط استحبابى است و پس از دو روز, ماندن روز سوم واجب است .
 اگر اعتکاف را با انجام یکى از امورى که بیان شد باطل نماید سه صورت دارد: الف ـ چنانچه اعتکاف او واجب معین باشد, قضاى آن لازم است .
 ب ـ چنانچه اعتکاف او واجب غیر معین باشد باید آن را دوباره شروع کند وبهتر است آن را تمام کرده و دوباره از سر بگیرد.
 ج ـ اگر اعتکاف او مستحب باشد, چنانچه در دو روز اول آن را باطل کنداشکال ندارد و چنانچه پس از دو روز آن را باطل نماید باید قضاى آن را بجاآورد.
اگر اعتکاف واجب را با آمیزش هر چند در شب ـ باطل نماید علاوه بر قضا باید کفاره نیز بدهد و کفاره آن مانند کفاره باطل نمودن عمدى روزه رمضان است و بنابر احتیاط ترتیب را در آن رعایت کند.
در مواردى که قضاى اعتکاف واجب میشود لازم نیست آن رافورا بجا آورد ولى نباید در انجام آن سستى و مسامحه نماید.

منابع:
1 –قرآن کریم
 2ـ وسائل الشیعه , کتاب الاعتکاف , باب 1, حدیث 3.
 3ـ برگرفته از وسائل الشیعه , کتاب الاعتکاف , باب 1, حدیث 1.  

گردآورنده:حجت السلام یاسر قاسمی

انتهای پیام/م