به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از خطب شکن، اصل امر به معروف و نهی از منکر یکی از اصول عملی اسلام است که به دلیل آن که در قرآن نیز به صراحت به آن اشاره شده است، مسائل بسیاری در مورد آن در منابع اسلامی آمده است. این حکم ضامن سلامت اجتماعی و بقای اسلامیت جامعه‌ی اسلامی است که عمل به آن عزت آور و ترک آن ذلت‌آفرین است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, خطب شکن,پایین ترین حد اجرای امر به معروف و نهی از منکر تذکر زبانی به خطاکاران است. هر مسلمان باید با زبان نرم از منکر باز دارد و حتی اگر نتیجه نداد، با لحن تندتر با آن برخورد کند. البته در اسلام برخوردهای خشن تر و استفاده از قوای عملی نیز در مقابل منکرات تجویز شده است که باید حاکم شرع به آن اقدام کند و وظیفه‌ی عموم جامعه نیست.
,امر به معروف و ارتباط ایمانی جامعه اسلامی
,«وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُقیمُونَ الصَّلاهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاهَ وَ یُطیعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزیزٌ حَکیمٌ» (توبه؛ ۷۱). بر اساس این آیه‌ی شریفه لازمه‌ی ایمان حقیقی و واقعی، نه ایمان تفلیدی و تلقینی، رابطه‌ی وداد و علاقه به سرنوشت یکدیگر است و نتیجه‌ی این محبت و علاقه، امر به معروف و نهی از منکر است.
,بدیهی است که در جوامعی که تفکرات اومانیستی فردگرایانه ترویج می‌شود و همگان به بی تفاوتی نسبت به سرنوشت دیگران فراخوانده می‌شوند، عمل به امر به معروف و نهی از منکر امری بی دلیل و بدون توجیه قلمداد می‌شود. در حالی که در اسلام که جامعه واحدی حقیقی و دارای حیات و ممات است (نه به عنوان ترکیبی که صرفا از گرد هم آمدن انسان‌ها ایجاد می‌شود و روح و حیات مخصوص ندارد)، مردم نسبت به یکدیگر مسئولند و این فرمان الهی به عنوان یکی از مهم ترین دستورات اجتماعی مورد توجه است.
,در حدیثی از حضرت باقر(ع) است (فروع کافی- ج ۵ ص ۵۶) که به وسیله‌ی امر به معروف، امنیت در جامعه حاکم می‌شود. اما چیزی که در جامعه‌ی ما حاکم است، بی توجهی به اصلاحات اجتماعی به عنوان یک وظیفه‌ی دینی است.
,اصل فراموش شده
,مطابق آن چه استاد شهید مطهری در کتاب ده گفتار خود می‌فرماید، با جریان یافتن اموری همچون حسبه در جامعه‌ی اسلامی، مجریان امر به معروف، کاری کردند که این اصل مورد بیزاری مردم قرار دادند و باعث شدند به فراموشی سپرده شود.
,باید برای امر به معروف، اول از پند و نصیحت وارد شد و اگر نتیجه نداد، به زور متوسل شد. در روایات سه مقام برای این اصل وارد شده است: اول مرحله قلب، بعد زبان و بعد ید و عمل. بهترین راه امر به معروف و نهی از منکر، راه عملی است، یعنی هر فرد خود عامل باشد و با عمل خود دیگران را به معروف امر کند. نباید کسی خیال کند گفتن به تنهایی کاری را پیش می‌برد و کلام بدون عمل نافذ خواهد بود.
,با این حال باید توجه داشته باشیم که از عمل فردی کاری ساخته نیست، از فکر فرد کاری ساخته نیست، از تصمیم فرد کاری ساخته نیست، همکاری و همفکری و مشارکت لازم است.
,نماز جمعه و کارکردهای اجتماعی آن
,خطابه و سخن وری از هنرهایی است که در مورد سخنرانی‌های دینی، نام «منبر» را به خود می‌گیرد. همان طور که هنر می‌تواند یک فکر و عقیده را تضعیف یا تقویت کند، خطابه هم چنین کاربردی می‌تواند داشته باشد. البته تاثیری که خطابه می‌تواند در انتقال یک پیام داشته باشد، با هیچ کدام از هنرهای دیگر قابل مقایسه نیست.
,نماز جمعه همان نمازی است که در قرآن هم به آن اشاره شده است. به علاوه این نماز دو رکعت است و در جایی که اقامه می‌شود، تا دو فرسخ، بر تمام افراد واجب است در آن شرکت کنند و تا یک فرسخ برگزاری نماز جمعه‌ای دیگر حرام است.
,نماز جمعه دو رکعت است، گویا دو خطبه‌ای که قبل از نماز ایراد می‌شود، حکم دو رکعت جا افتاده را ایفا می‌کند و همه باید به آن گوش کنند. در اصل مقصود اصلی از نماز جمعه و این همه احکامی که برای حاضر کردن مردم در نماز وارد شده است، همان دو خطبه‌ای است که باید در ابتدای نماز ایراد شود. اهمیت این خطبه‌ها آن قدر زیاد است که واجب است زندانی‌ها تحت الحفظ به نماز آورده شوند تا خطبه‌ها را گوش کنند. از این رو نماز جمعه را به عنوان عبادتی که حضور جماعت و اقامه‌ی خطبه یکی از واجبات اقامه‌ی آن است، می‌توان یکی از عبادات اجتماعی اسلام دانست.
,نماز جمعه و واجب فراموش شده
,با توضیحاتی که ارائه شد، نماز جمعه و امر به معروف و نهی از منکر را می‌توان دو واجب کاملا اجتماعی اسلام دانست که اتحاد و گره خوردن آن‌ها با یکدیگر می‌تواند مشکلات بسیاری را از جامعه‌ی اسلامی بزداید. در واقع نماز جمعه‌ای که در آن امر به معروف و نهی از منکر نشود و تنها به بیان برخی مسائل کلی و ارائه‌ی چند موعظه‌ی اخلاقی بگذرد، از کارکرد اصلی خود ساقط شده است.
,بیان مشکلات عینی جامعه با استدلال و بررسی دقیق و ارائه‌ی راهکارهای مربوط به آن، از مهم ترین وظایفی است که باید نماز جمعه خود را به آن متعهد بداند، حتی اگر این انتقادها نسبت به خود نماز جمعه باشد. شان نماز جمعه امر به معروف و نهی از منکر از مسئولان و اصحاب ثروت و قدرت و کسانی است که به نام دین با مردم سخن می‌گویند ولی رفتار و افکار آنان دینی نیست.
,اگر می‌خواهیم نماز جمعه‌ها شلوغ و مورد هجوم جوانان شهرها باشد، باید به احکامی که در اسلام برای اقامه‌ی نماز جمعه گفته شده است عمل شود. صحبت درباره‌ی مسائل روز، ذکر مناسبت‌های تقویمی نیست. در نماز جمعه باید درباره‌ی فتنه، اقتصاد مقاومتی، شیعه‌ی انگلیسی، روح غارتگری استکبار، ظلم ستیزی، عملکردهای نادرست مسئولان، معضلات شهری، مشکلات زندگی جوانان، میزان طلاق، رفتار با ارباب رجوع، اعتیاد و امثال آن سخن گفته شود.
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه