آغاز کاوش از محوطه تاریخی قلعه سنگ سیرجان/تصاویر

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از “سیرجان خبر” کوهی سفید با ارتفاع ۲۰۰ متر در اطراف سیرجان که آن را قلعه سنگ می نامند در گذشته برای خود سری در سرا داشته است اما اکنون چیزی جز یک خرابه از آن باقی نمانده است و سابقه پیدایش این شهر سنگی به روایتی به زمان هارون الرشید و اشکانیان نسبت داده شده است.

این شهر در فاصله ده کیلومتری سیرجان قرار دارد که در آن زمان بعنوان دژ مستحکم حکومت خلفای کرمان بوده است اما اکنون تنها اثر باقی مانده از این شهر منبری سنگی است که بر روی آن با خطوط تاریخی حکاکی شده است و تنها چند تپه خاکی و سنگی و یک دروازه از آن به چشم می خورد که هویت اصلی شهر قدیم که نام آن سیرگان بوده است را به خوبی نمی شناساند.

در ارتفاعات این کوه سنگی نشانه هایی از قلعه های نظامی دیده می شود پله هایی که با کنده کاری در دل کوه ساخته شده اند و تپه های خاکی که در اثر گذر زمان فرو ریخته اند.

یکی از جالب ترین دانستنی های قلعه سنگ ثبت ملی آن در سال ۱۳۱۰ یعنی در حدود هشتاد و چهار سال پیش است اما اکنون که بر اوضاع وخیم این اثر نمونه ملی نگاه می کنی چیزی جز کم کاری مسئولان مربوطه را نمی بینی که دست رنج نیاکان و یک اثر ملی را در چنین وضعیت نا مناسبی رها کرده اند.

فرماندار سیرجان در جلسه ای با حضور معاون اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان از برنامه جامع برای آثار تاریخی سیرجان خبر داد و گفت: در این زمینه برای  باغ سنگی ،قلعه سنگ و شاه فیروز اقدامات مفیدی صورت گرفته است چرا که باغ سنگی و محیط اطراف آن از پتانسیل خوبی برای ایجاد کمپ عشایری برخوردار هستند

وی افزود: نباید دنبال ایده ها باشیم در مرحله اول باید مطالعات علمی مشخص شود.

پژوهشگاه میراث فر هنگی و گردشگری نیز به نقل از سعید امیرحاجلو سرپرست گروه باستان شناسی قلعه سنگ گفته است که فصل نخست کاوش در مجموعه قلعه سنگ بر کاوش های پیگردی و خواناسازی شواهد معماری بخش شمالی و شرقی مجموعه متمرکز است و پس از انجام این کاوش ها، برنامه مرمت و حفاظت یافته های کاوش و بخش هایی از شواهد معماری موجود در دستور کار قرار خواهد گرفت.

وی افزود: متأسفانه زمین های کشاورزی،باغات پیرامون محوطه،شرکت ها و صنایع واقع در غرب و جنوب غربی محوطه قلعه سنگ به دلیل روشن نبودن وضعیت حریم محوطه و از سوی دیگر فعالیت های معدنکاران در کوه بی بی دن و تعرض آنها به منظور بهره برداری از سنگ مرمریت بستر آن، موجودیت این اثر را تهدید می کنند.

امیرجاجلو اهمیت و ضرورت دوم این طرح را با توجه به موقعیت ویژه جغرافیایی سیرجان و تردد فراوان گردشگران از مسیرهای ارتباطی این شهرستان، تبدیل محوطه قلعه سنگ به سایت ـ موزه و پایلوت گردشگری این شهر که از اولویتهای فرمانداری سیرجان در سال ۱۳۹۴ بوده که مجموعه آثار معماری قلعه سنگ، در محدوده ای به وسعت بیش از ۴۰ هکتار با باروهای تودرتو و بیش از ۴۰ برج دیده بانی محصور شده‌اند.

امیرحاجلو با اشاره به پراکندگی قطعات سفال شاخص سطحی در محوطه قلعه سنگ گفت: این پراکندگی نشان دهنده تداوم سکونت در آن دست کم از سده چهارم هجری تا دوره صفوی است.

منبر سنگی حجاری شده با کتیبه ثلث و دو پایه تراشیده شده سنگی در دامنه شمالی مجموعه قلعه سنگ و دو کوره بزرگ با حجم انبوهی از سرباره های ذوب فلز در دامنه جنوبی قلعه سنگ از عناصر مهم این مجموعه است و همچنین برخی ساختارهای معماری سنگی و آجری بر فراز کوه ایجاد شده که در میان مردم به شاه نشین و حمام معروف است.