به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانابه نقل از صبح شفت، از دیدگاه قرآن کریم که گنجینه معارف الهی و کتاب هدایت بشریت است بعثت رسولان الهی و کیفیت دعوت آنان از مردم برای ایمان آوردن به خداوند متعال، مشحون از لطایف و نکات ظریف رهبری انبیای عظام است. در فرهنگ شیعی نیز به رهبری جامعه اهتمام خاصی شده و آن را یکی از نیازهای اصیل بشری قلمداد نموده است. از دیدگاه تشیّع، رهبری اِعمال ولایت خداوند در زمین است و رهبر باید حتماً از طرف خداوند متعال بی‌واسطه و یا با واسطه اذن داشته باشد تا در میان مردم به رهبری بپردازد و شیعه این مهمّ را پس از پیامبر اکرم(ص) در شجره طیّبه اهل بیت(ع) منحصر می داند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانابه نقل از صبح شفت، ,
مدیریت و رهبری در نظام توحیدی ، با آنچه در غرب رایج شده تفاوت دارد . در جوامع غیر دینی ، مدیران از دانش و فن مدیریت به عنوان ابزاری کارآمد برای دستیابی به خواسته های مادی و نفسانی ، مانند پول ، قدرت ، شهرت و حتی هویت استفاده می کنند. اما در نظام ارزشی اسلام چون هدف اساسی ، دستیابی به قرب و رضای خداوندی و نه صرفاً تأمین هدف های گذرا و میان تهی دنیایی است شیوه مدیریت و رهبری نیز متفاوت خواهد بود ،در این شیوه نمی توان از انسانها به عنوان ابزاری برای سود آوری بیشتر استفاده کرد در این شیوه نمی توان هر هدفی انتخاب کرد بلکه تنها هدفی که در راستای ارزش های اسلامی باشد قابل گزینش خواهد بود در این شیوه رهبری آنچه اهمیت دارد عمل به تکلیف شرعی است و اهتمام به دستورات دینی در رأس امور قرار می گیرد.
,
اطاعت از رهبری در دیدگاه اسلام مستند به اطاعت الهی است و پیروان با توجه به فرمان الهی در اطاعت از پیشویان دینی است که اطاعت پذیری داشته و فرمان رهبر را اطاعت می کنند نفوذ در این فرض نمی تواند منهای فرمان الهی در نظر گرفته شود این واقعیت در آیه شریفه زیر چنین آمده است:
,
«اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم»
,
از خداوند اطاعت کنید و از رسول او و صاحبان امر نیز اطاعت نمایید.
,
در حقیقت، لزوم اطاعت مردم از رسولخدا(ص) و اولی الامر(ع)، به دلیل آن است که این فرمانبرداری از سوی خداوند واجب گردیده است . همین امر سبب می گردد تا سهم قابل توجهی از نفوذ و اطاعت پذیری مردم از پیشوایان اسلامی مستند به دین باشد و دینداری آنان اقتضای اطاعت کند.
,
ه)ولایت فقیه و رهبری امام خمینی(س)
,
جای این پرسش است که :در عصر غیبت ، مدیریت و رهبری جامعه بر عهده کیست؟ به عبارت دیگر چه کسانی عهده دار این مسئولیت خطیر می گردند ؟ چه کسانی واجب الاطاعه از سوی مردم هستند؟ اندیشمندان اسلامی بر این باورند که در عصر غیبت، مدیریت و رهبری جامعه بر عهده فقهای عادل و آگاه به زمان است و چنانچه فقیهی جامع الشرایط به امر حکومت و مدیریت اقدام نمود بر فقهای دیگر است که از وی پیروی نموده و مردم را به پیروی از ایشان وادار سازند . خاطر نشان می گردد که امام خمینی فقیهی جامع الشرایط برای رهبری بودند که به حکم ادای تکلیف الهی بر انجام این مهم اقدام نموده و مدیریت و رهبری جامعه را بر عهده گرفتند.
,
امام خمینی(ره) شخصیتی جامع در ابعاد مختلف علمی و عملی بود و یکی از کم‌نظیرترین حادثه‌های تاریخ اسلام را آفرید. بزرگمردی که حماسه رزمش آمیخته به بالاترین مراتب عرفان، فقهش متبلور در فلسفه عملی حکومت اسلامی، و حکمتش، شالوده سیاست‌های نظام اسلامی بود.
,
بی شک اطاعت مردم از رهبر فرزانه انقلاب نمی تواند بی پشتوانه دینی باشد مردم به دلیل آنکه امام خمینی(س) مرجع تقلید دینی است و دارای ولایت فقیهانه است که اطاعت از او شرعاً لازم است ،از او پیروی می کردند. بنابر این نمی توان از عنصر اساسی ولایت در رهبری امام غفلت کرد و آن را در توفیق رهبری، نادیده انگاشت بلکه شاید بتوان عنصر اصلی در توفیق امام عزیز را ،ولایت پذیری مردم و فرمانبری آنان دانست که آن هم به دلیل دینداری است اطاعت از امام خمینی با دینداری مردم عجین شده است آنها پیرو امام بودند زیرا امام را در کسوت رسولخدا(ص) و نائب عام امام زمان (ع) می دیدند.
,
در عین حال چنین رهبری در منصب ولیّ فقیه در هیچیک از قرون گذشته نظیر ندارد و غیر از دوران پیامبر و دوران خلافت امیر المومنین و مدت کوتاهی از امام مجتبی(ع)، فرمانده کل قوای عارف و حکیم و عاشق و الهی در دنیا سراغ نداریم، در هیچ جای دنیا، و نه در گذشته، نیروی نظامی سراغ نداریم که تحت فرماندهی انسانی معنوی و الهی و عارف و دارای رقیق‌ترین احساسات بشری و در عین حال با قاطعیت و صلابتی که هیچ فرماندهی در دنیا از آن برخوردار نیست، به حراست و دفاع از ناموس و حیات شرافتمندانه ملت در مقابل تجاوزگران بپردازد. شور و حال سلحشوری و رزمندگی، شوق به جهاد و استقامت رزمندگان و فتوحات عظیمی که در نبرد با دشمنان اسلام به دست آورده‌اند، بیشتر مرهون تأثیرات معجزه‌گون شخصیت معنوی حضرت امام(ره) در رهبری ایشان به ویژه هنگام دفاع مقدس است.
,
امام خمینی (س) اولین فقیهی است که در عصر غیبت امام زمان (عج) ،ابتکار تبیین نوین و جامع از ولایت فقیه را در عرصه نظری بر عهده گرفت و به شیوه ای محققانه درچندین مرحله ، زوایای مختلف حکومت اسلامی را تبیین نمود. وی نظریه تشیع در باره چگونگی اداره کشور را بیان کرد و برای نخستین بار نظام مبتنی بر ولایت فقیه را در ایران بر پا ساخت و این نظریه مظلوم را که در لابلای اوراق کتاب ها محبوس مانده بود، به صحنه اجتماع درآورد و قدرت و عظمت آن را به جهانیان نمایاند.
,
امام خمینی نظر خود را در باره حکومت اسلامی ولایت فقیه نخستین بار در کتاب کشف الاسرار بیان داشته است وی در این کتاب ابتدا با دلیل عقلی، ضرورت وجود قانون و حکومت در جامعه بشری را به اثبات رسانده و سپس با دلیل عقلی مستقل و غیر مستقل و سیره پیامبر (ص) و علی (ع) ضرورت تشکیل حکومت اسلامی در همه زمانها و مکانها را نتیجه گرفته است و در دلیل عقلی مستقل به حکمت الهی تکیه کرده و نشان داده است که بلا تکلیف گذاشتن مردم در مسئله حکومت با حکمت خداوند، سازگار نیست و در دلیل عقلی غیر مستقل به ماهیت قوانین اسلام و روح کلی حاکم بر قوانین اسلام استناده کرده است . پس از اثبات ضرروت تشکیل حکومت اسلامی در همه زمانها و مکانها و با توجه به اینکه اداره حکومت بدون حاکم و والی امکان ندارد، در عصر حضور، پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع) را به عنوان والی و حاکم در حکومت اسلامی معرفی کرده و در عصر غیبت، با نقل روایاتی از معصومین (ع)، حق حکومت را تنها برای فقیه عادل قائل شده است و حاکم مشروع و منصوب را فقیه عادل معرفی کرده است .
,
با پیروزی انقلاب اسلامی وتشکیل حکومت جمهوری اسلامی برای نخستین بار نظریه ولایت فقیه عینیت یافت و امام خمینی بر مبنای اصل ولایت فقیه به اعمال ولایت پرداختند . ایشان در آستانه پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ به هنگام تشکیل شورای انقلاب به این حق شرعی خود تصریح کرده و اعلام می کند :
,
«به موجب حق شرعی و بر اساس اعتماد اکثریت قاطع مردم ایران که نسبت به اینجانب ابراز شده است در جهت تحقق اهداف ملت ، شورای انقلاب اسلامی مرکب از افراد با صلاحیت و مسلمان متعهد و مورد وثوق موقتاً تعیین شده و شروع به کار خواهند کرد »
,
اگر چه پس از انقلاب، مقام ولایت فقیه رسماً بر عهده امام قرار گرفت اما حضرت امام از مدتها قبل دارای چنین جایگاهی بودند ایشان از نخستین روزهایی که به طور خود جوش پرچم هدایت و رهبری امت را بر دوش گرفت قدم در میدان مبارزه با طاغوت نهاد و محبوب دلها شد و هر چه در این راه جلوتر می رفت راه نفوذ در دلها را بیشتر می پیمود و حتی در سالهای تبعید و دوری از وطن به گونه ای معجزه آسا، اختیار میلیونها دل را در دست داشت و آنها را رهبری می کرد با پیام او مردم به خیابانها می ریختند و تظاهرات میلیونی تشکیل می دادند و با یک سخنرانی یا اعلامیه او، چنان بر ضد طاغوت بسیج می شدند که پایه های حکومتش می لرزید.
,
رهبری امام خمینی (س) دو جهت دارد که یکی در باب حکومت و مربوط به علم سیاست می شود و آن نحوه و شکل حکومت و مباحث مربوط به قدرت است اما جهت دیگر، نحوه اداره نظام اسلامی است که تنظیم کننده ارتباطات ایشان با مردم و نیز قوای سه گانه و مسئولان و کارگزاران نظام می باشد و این مقوله، صبغه مدیریتی داشته و در حوزه مدیریت ، قابل بحث و بررسی است.
,
محمدرضا قربانی
,
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه