ایجاد اشتغال با استفاده از ضایعات پسته/چاره‌ای جز اصلاح روش‌های سنتی آبیاری زمین‌های کشاورزی نداریم

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی، عمده منابع آب مورد استفاده در باغات پسته کشور منابع آب زیرزمینی بوده که حاصل صدها و شاید هزاران سال ذخیره نزولات جوی در زیر زمین است و به نوعی می توان گفت میراث گذشتگان ما است و می دانیم احیاء و تجدید آنها سال‌های زیادی وقت خواهد گرفت.

متأسفانه به دلیل برداشت بی رویه و غیر اصولی از منابع آب در چند دهه گذشته و همچنین بدلیل خشکسالی‌های اخیر خصوصا در مناطق شرق و جنوب شرق کشور که بیشترین سطح باغات پسته را نیز به خود اختصاص داده‌اند، بیشتر مناطق با مشکل کم آبی روبرو شده و یا کیفیت آب مصرفی آنها از دست رفته است. بنابراین لازم است با بکارگیری راهکارهایی از جمله استفاده از روش‌های نوین آبیاری، راندمان آبیاری را بالا برده و بقا کشاورزی و منابع آب زیرزمینی را تضمین نمود.

ضرورت تغییر شیوه آبیاری سنتی به تحت فشار

همانطور که میدانیم در روشهای آبیاری سطحی و یا غرقابی، تمامی سطح مزرعه یا باغ از آب پوشیده می شود. حتی در مزارعی که ابعاد کاشت زیاد بوده و ریشه گیاه کمتر از 50 درصد سطح پشته ها را به خود اختصاص داده است نیز از روش غرقابی استفاده می شود. بیشتر مناطق پسته کاری در حاشیه کویر و در مناطقی است که عمدتا تبخیر روزانه آنها در ماههای گرم تابستان بیش از 6 میلیمتر در روز است. بنابراین اگر در آبیاری سطحی در هر نوبت به ارتفاع 100 میلیمتر آب به مزرعه داده شود، در مدت یک هفته نزدیک به 42 میلیمتر آب یا از سطح خاک تبخیر شده و یا از عمق به سطح آمده وتبخیر می شود و نمک آن به جا مانده و به شوری خاک اضافه می گردد و به مرور زمان زمین های کشاورزی ما با افزایش شوری و کاهش نفوذپذیری و کاهش محصول روبرو خواهند شد. به عبارتی، روش های آبیاری سطحی در مناطق کویری هم راندمان پایینی داشته (حدود 50 درصد) و هم افزایش شوری خاک را بدنبال خواهند داشت. 

در این راستا خبرنگار سازمان بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی به سراغ یکی از پسته کاران نمونه استان کرمان در شهرستان رفسنجان رفت تا از نحوه عملکرد او در خصوص دستیابی به تولید بیشینه محصول و نیز تجربیات استفاده از نظام های پیشرفته آبیاری در منطقه برای دیگر کشاورزان اطلاعاتی کسب کند.

بهروز زینالی، باغدار نمونه استان کرمان ضمن اشاره به بکارگیری سیستم‌های آبیاری تحت فشار و قطره‌ای برای استفاده بهینه از منابع آب موجود، گفت: مزیت استفاده از نظام های پیشرفته آبیاری برای افزایش عملکرد محصول، این است که با این شیوه می‌توان علاوه بر قراردادن مقدار آب کافی در اختیار گیاه، میزان عملکرد و تولید درختان را نیز بهبود بخشید و همچنین استفاده بهینه از آب، نیاز آبی اراضی دیگری که آب کافی در اختیار ندارند، تامین کرد.

وی افزود: علاوه بر استفاده از نظام آبیاری قطره ای، برای تغذیه درختان نیز تنها از کود مرغی و کود گاوی استفاده می‌کنم.

زینالی ضمن تاکید بر لزوم استفاده از روش‌های مکانیزه و بهره‌برداری صحیح از منابع طبیعی موجود به نقاط ضعف و قوت و همچنین فرصت ها و تهدیدها ی موجود در زمینه پسته کاری در منطقه رفسنجان پرداخت.

وی، اقلیم، آب و هوا و خاک منطقه را در اکثر نقاط استان مساعد برای تولید و نگهداری پسته برشمرد و همچنین وجود ارقام پر بازده پسته در شهرستان رفسنجان که از سازگاری بالا و رشد مطلوبی برخوردارند را نقطه قوت پرورش پسته در استان نامید.

تولید کننده نمونه استان کرمان، معضل کم آبی، شور شدن آب و خاک در اثر برداشت بی رویه آبهای زیر زمینی و نبود برنامه ای منسجم برای استفاده بهینه از آب و نیز کمبود منابع مالی در گردش در تعاونی‌ها برای خرید تضمینی محصول را به عنوان عوامل تهدید کننده کشاورزی پایدار در منطقه بیان کرد و گفت: در صورتی که فکری برای کمبودآب و کنترل آفات و همچنین افزایش هزینه ها به دلیل سنتی بودن نشود از گردونه رقابت های جهانی حذف می‌شویم.

وی استفاده از ضایعات پوست و چوب و نخاله پسته برای تهیه نئوپان و خوراک دام و یا تولید کمپوست را مهم و مفید دانست و گفت: اگر این ضایعات را نسوزانیم در واقع از هر چند هکتار یک نفر را شاغل می‌کنیم.

زینالی خاطرنشان کرد: کاهش روند بارندگی‌ها، اصلاح مصرف آب در بخش کشاورزی را ضروری ساخته است،‌ بنابراین چاره‌ای جز تغییر روش‌های سنتی آبیاری نیست زیرا با گذشت زمان و با توجه به کمبود منابع آب و مشکل کم‌آبی روش‌های آبیاری تحت فشار ناگزیر باید جایگزین روش‌های آبیاری سطحی یا سنتی شود.

انتهای پیام/خ