معنای سخن گفتن خداوند در قرآن چیست؟

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ حجت‌الاسلام و المسلمین رضا محمدی در پاسخ به پرسشی درباره معنای «سخن گفتن خداوند» در متون دینی توضیحاتی ارائه کرد. وی با اشاره به قدرت مطلق الهی بیان کرد که سخن گفتن خداوند به معنای ایجاد کلام است، نه همانند سخن گفتن انسان با ابزارهای جسمانی.

پرسش: مگر خداوند بشر است که گفته می‌شود «خداوند گفت»؟

صحبت کردن از ویژگی‌های بشر است؛ بشر می‌تواند صحبت کند.

پاسخ:

اینکه خداوند آدم نیست، درست است، اما آیا سخن گفتن نمی‌تواند انجام دهد؟ چرا خداوند هر کاری می‌تواند بکند. قدرت خداوند به هر مقدوری تعلق می‌گیرد. آیا ایجاد سخن مقدور است یا خیر؟ بله، ایجاد سخن مقدور است. اگر مقدور نباشد، حتی به کار قوی هم تعلق نمی‌گیرد. قدرت خداوند حدی ندارد و به هر مقدوری (چه خوب و چه بد) تعلق می‌گیرد، اما خداوند ظلم نمی‌کند؛ زیرا حکیم و عادل است.

اما اینکه خداوند برای صحبت کردن مانند ما نیاز به حنجره، زبان، تارهای صوتی و امثال آن داشته باشد، خیر. او سخن را ایجاد می‌کند، همان‌طور که انسان را ایجاد می‌کند و همان‌طور که عالم را ایجاد می‌کند. «إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئًا أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ» (فرمان او چنین است که هرگاه چیزی را اراده کند، فقط به آن می‌گوید: «باش!» پس می‌شود). او می‌تواند سخن را در درخت ایجاد کند؛ همان‌طور که نسبت به حضرت موسی (ع) این اتفاق افتاد. حضرت موسی (ع) کلام خدا را از درخت می‌شنید.

می‌تواند در لهجه‌های مختلف خلق کند. پیامبر (ص) در شب معراج، سخن خدا را با لهجه امیرالمؤمنین (ع) شنید. سؤال کرد: «خدایا! چرا با لهجه علی با من سخن می‌گویی؟» فرمود: «چون می‌دانم که محبوب‌ترین افراد پیش تو علی است.» خداوند سخن را با آن لهجه ایجاد می‌کند.

می‌تواند در هوا ایجاد کند، می‌تواند بدون سبب و بدون مکان باشد. گفتیم «درخت» به این معنا نیست که حتماً باید درختی باشد؛ بلکه بدون جا نیز خداوند سخن را ایجاد می‌کند. مستقیماً به قلب ما الهام می‌کند، بدون اینکه نیاز باشد سخن بگوید. آنچه لازم است، خداوند می‌تواند به قلب بنده خود الهام کند، وحی نماید.

پس اینکه خدا می‌تواند سخن خلق کند، بله. به چه شکلی سخن را منتقل می‌کند؟ یا اینکه من وراء حجاب است، یا فرشته را مأمور می‌کند که سخن خدا را به بندگانش برساند (مانند جبرئیل)، یا اینکه مستقیماً با آن بنده صحبت می‌کند. هنگامی که با پیامبر (ص) خداوند مستقیم وحی می‌کرد، آن حالت‌های خاص که پیامبر عرق می‌کرد و مرکب سوار بود، آن‌قدر سنگین بود که شکم مرکب به زمین می‌رسید؛ این زمانی بود که وحی مستقیم بود. خداوند مستقیماً به پیامبر سخن می‌گفت.

از این سه طریق، خداوند سخن ایجاد می‌کند. پس بله، خدا می‌تواند سخن را ایجاد کند.