باید ها و نبایدهای عرضه خودرو در بورس کالا

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ زینب خالوندی کارشناس بورس  را در اختیار مجموعه رسانه ای مرصاد قرار داده که به شرح زیر است؛

 یکی از مسائل و مشکلاتی که اقتصاد کشور با آن روبه رو است,  بحث سرمایه ای بودن کالایی به نام خودروست.  خودرو در ماهیت خود یک کالای مصرفی است اما وجود مواردی مانند کاهش ارزش پول ملی, مجوز افزایش بی دلیل هر سه ماه یکبار قیمت خودرو و نبود نظارت کافی, خودرو را تبدیل به کالایی سرمایه ای کرده است.

زمانی که کالایی به کالای سرمایه ای تبدیل میشود,  وجود سفته بازی و سوداگری در آن امری بدیهی است.

برای رفع این مشکل, به تازگی طرحی به مجلس ارائه شده بر مبنای عرضه خودرو در بورس کالا!

در طرح ارائه شده به مجلس آمده است که:

1.خریداران خودرو حق فروش این کالا را تا دو سال نخواهند داشت.

2.خریداران ملزم به پرداخت مالیات هستند.

3.هر فرد در هر سال تنها میتواند یک خودرو از یک مدل را خریداری کند.

4.قیمت پایه توسط فرمولی شفاف از سمت شورای رقابت تعیین خواهد شد و متقاضیان روی قیمت پایه با یکدیگر رقابت کرده و بالاترین قیمت,  برنده رقابت خواهد بود.

حال سوال این است که آیا واقعاً عرضه خودرو در بورس کالا میتواند قیمت این کالا را ارزنده و کیفیت محصولات را بالا ببرد؟

پاسخ بنده به این سوال متناسب با دلایل زیر خیر است و حتی باعث دامن زدن به افزایش قیمت ها خواهد شد.

مورد اول قیمتی است که شورای رقابت به نام قیمت پایه قرار است تعیین کند.  همین قیمت پایه که در گذشته هم حاشیه ساز بوده است و اکنون نیز قرار است به تناسب بازار تغییر کند,  میتواند سیگنال تغییر قیمت های بعدی باشد و نیز رقابت برای تصاحب خودرویی که ارزش بازاری آن با ارزش کارخانه ای تفاوت محسوس دارد بیشتر خواهد شد.  

بنابراین خریداران با قیمت بالا مسلما حاضر به فروش در قیمت های پایین تر نخواهند بود و نیز خریدارانی که در بورس موفق به خرید نشده اند لاجرم با قیمت های بالاتر بازار مواجه خواهند شد.

منبع اصلی افزایش قیمت ها در خودرو,  کاهش ارزش پول ملی,  انتظارات تورمی متقاضی خرید و عرضه نامناسب این کالا در بازار است. لذا عرضه خودرو در بورس  کمکی به درمان هیچ یک از مشکلات فوق نمیکند.

تنها نکته مثبتی که می توان در رابطه با این طرح عنوان کرد,  شفافیت خرید و فروش هاست که این امر هم بعید به نظر میرسد زیرا بورس کالا بطور مثال سابقه معاملات کالایی فولاد را دارد که نه کاهش قیمتی اتفاق افتاده و نه شفافیتی و هم اکنون کالای فولاد در بازاری غیر از بورس در حال معامله با قیمت های بیش از تابلوی بورس است.

در اقتصاد آزاد عرضه و تقاضا قیمت را تعیین می کنند

در طرف عرضه در بازار خودروی داخلی طبق آمارها در سال 1398 تنها 855 هزار دستگاه تولید شده,  این درحالی است که درصد بالایی از این تولیدات به بازار عرضه نشده است. و نیز با وجود تحریم ها در تامین قطعات,  این امار با احتمال بالا در سالهای بعد کاهش خواهد یافت.

در طرف تقاضا اما شواهد حاکی از آن است که دست تقاضا بر عرضه پیشی گرفته و متقاضیان خرید خودرو بسیار بیشتر از تولیدات هستند.

تا زمانی که این عدم تعادل برطرف نشود,  راه حل های کوتاه مدت موثر نخواهند بود و کما اینکه عطش تقاضا را تقویت خواهند کرد.

در نتیجه عرضه خودرو در بازار بورس کالا هیچ یک از دلایل افزایش قیمت و عدم کیفیت مناسب خودروهای داخلی را برطرف نمی کند.