بررسی منازع دوکشور شیخ نشین عربی و سیاست بی طرفانه ایران

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا، به نقل از "دانشجونیوز" محمد میرشکاری دانشجوی کارشناسی علوم سیاسی به بررسی اختلافات چند روز اخیر در عربستان و قطر پرداخته که در یادداشتی آنرا مورد بررسی قرار داده است.

در بخشی از کتاب صحرا و دموکراسی که به بررسی سیاست خارجی عربستان با کشورهای عربی و بصورت خاص رابطه با بغداد پرداخته آمده است که سعودی خود را قیم و برادر بزرگتر تمام اعراب میداند و هیچ مقاومتی اعم از اسلامی، سوسیالیسم و حتی ناسیونالیسم عربی را بر نمی تابد، حالا سیاست خارجی دوحه خوب یا بد، هر چه باشد به مذاق سعودی ها خوش نیامده است.

زمینه  اختلاف و بحران دو کشور حاشیه خلیج فارس یعنی قطر و عربستان سعودی از قدیم الایام وجود داشته، چه بر سر مرزها یا ایدئولوژیشان که به عنوان مثال، در سپتامبر 1992 عربستان بخش هایی از خاک قطر را اشغال نمود.

تا قبل از تحولات بیداری اسلامی  این دو کشور امیر نشین با هم تضادهای عدیده ای داشته اند، اما جریان بیداری اسلامی باعث نزدیکی دو کشور شد، ولی از سال 2011 با قدرت رسیدن محمد مرسی در مصر و جان گیری دوباره جریان های اخوان المسلمین، درگیری های ریاض و دوحه وارد فصل جدید می شود، که هر دو کشور در صدد بهرمندی کامل و مستقل از اتفاقات منطقه بودند.

هرچند که در ظاهر تضادی در منافع با هم نداشتند اما در اصل تقابل اراده ها و سلیقه ها وجود داشت برای نمونه: در انقلاب مصر قطر به طور ویژه از اخوان المسلمین و محمد مرسی حمایت می کند، اما عربستان به شدت از قدرت گیری اخوان المسلمین و دولت مرسی در مصر ناراحت بود و با همه توان در پی تضعیف آنها بر می آمد.

البته این تعارض منافع سعودی ها و قطری ها در سوریه هم وجود داشته، به شکلی که هر کدام دنبال نفوذ  و تاثیر گذاری خود در تحولات سوریه  بوده است.

حمایت عربستان سعودی از داعش در سوریه برای تاثیر در حوادث این کشور که قطر را نیز برای عقب نماندن از سعودی ها در جهت نفوذ داشتن در تحولات سوریه بیدار کرده بود به حمایت از گروه جبهه النصره اقدام کرد.

اما ریشه ی اصلی مناقشات چند روز این دو کشور شیخ نشین، از سفر ترامپ به حجاز  آغاز می شود؛ وقتی که شاهزادگان عربستان حاضر  به تحمل این نیستند که کشوری خارج از سیاست های آنها در جهان عرب گام بردارد و به همین شکل قطر، خود را موظف به دنبال رویی و اجرای سیاست های سعودی ها در منطقه نمی بیند، حال زمانی این اختلافات شکل خطرناکی به خود می گیرد که  بعد از اجلاس کشور های مسلمان  با میزبان سعودی ها و مهمان  ویژه آن، دونالد ترامپ که برای مقابله با نفوذ منطقه ای و منزوی نمودن ایران در جهان شکل گرفته بود که در پایان این گردهمایی با موضع متضاد قطر رو به رو می شوند و منازعات چند روز بین کشورهای حاشیه خلیج فارس را به وجود می آورد.



امیر قطر (تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی) در  سخنرانی منتصب به ایشان در بین فارغ التحصیلی هشتمین دوره آموزشی سربازان قطر چنین بیان می کند " ایران از اهمیتی منطقه‌ای و اسلامی برخوردار است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت، لذا تشدید اوضاع با این کشور حکیمانه نیست، زیرا ایران قدرت بزرگی است که در صورت همکاری با آن ضامن ثبات در منطقه خواهد شد و قطر در راستای ثبات کشورهای همجوار تلاش می‌کند" هر چند رسانه های قطری مدعی شدند این بخش از سخنرانی متعلق به امیر قطر نیست، اما مورد قبول سعودی ها و همپیمانان آنها (امارات متحده و بحرین) واقع نشد.

موضع امیر قطر در مورد ایران باعث شد که اختلاف آنها وارد فاز جدیدی گردد، تا جایی که کشورهای همراه عربستان ارتباط دیپلماتیک مرز هوایی و زمینی خود را با قطر قطع کردند و همچنین اتباع کشور قطر را از سرزمین های خود بیرون نمودند.

کنش ایران در قبال  این منازع نباید عجولانه باشد که موضع ای را اتخاذ و یا مستقیما ورود به درگیری قطر و عربستان کند، بلکه باید سیاست بی طرفانه در پیش بگیرد و در پی آرام نمودن فضا گام بردارد.



هرچند ایران به طور خودکار در زمره حامیان قطر قرار گرفته است ولیکن تشویق وزارت خارج به اتخاذ موضع رسمی زیان آور است. ایران باید صبر دهد تا واکنش کشور های منطقه ای همچون کویت، عمان و ترکیه در قبال این اتفاق چه خواهد بود؛چرا که دخالت ما در منازع سیاسی این دو کشور انتخاب بین بد و بدتر است.

/ انتهای خبر