آوار زمان بر سر «کاروانسرای شاه عباسی» اراک+عکس

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از دیار آفتاب؛ کاروانسرای «شاه عباسی» در روستای کاروانسرا در حاشیه غربی رشته کوههای هفتاد قله و در ۳۵ کیلومتری شهر اراک قرار دارد. 

به سبب نبود سندی دال بر تاریخ دقیق ساخت بنا تنها از روی مشخصه‌های آن، چهار ایوانی بودن، قرار گرفتن در جاده‌های کوهستانی، سبک و سیاق و مصالح به کار رفته در بنا می‌توان حدس زد که به احتمال بسیار زیاد، این بنا به عصر طلائی ایجاد کاروانسرا در ایران یعنی دوره صفویه مربوط است.

فرم کلی این بنا به شکل تقریبا مربع با چهار ایوان در جهات اصلی و یک حیاط مرکزی است. در نمای خارجی ضلع شمالی(قسمت دروازه ورودی) دارای ۱۲ طاق‌نما است که طاق‌نماهای اطراف ورودی از باقی طاق‌نماها بزرگتر بوده و برآمدگی بیشتری دارند.

جلوی خان یا سر در ورودی بسیار بلند بوده و در حال حاضر سقف گنبدی آن فرو ریخته است. در دو طرف دالان ورودی ۲ اتاق به صورت قرینه برای سرایدار تعبیه شده است.

وسط هر ضلع داخلی رباط مذکور به جز ورودی یک ایوان رفیع قرار داشته و در طرفین آنها در هر ضلع سه حجره با ایوانهایی کوچک قرار دارد. ورودی انبارها و مالبندها در این بنا به صورت دو به دو با هم قرینه بوده و در گوشه‌های شمال غربی- شمال شرقی و جنوب غربی جنوب شرقی قرار گرفته‌اند که به سبب سردسیر بودن منطقه سقف تامین می‌شده است.

انبارها و مالبندها سرتاسر پشت حجره‌ها را شامل می‌شوند. در ساخت سقوف از دو شیوه طاق‌زنی استفاده شده قوسها و زنجیره‌ها ار نوع جناقی تاق و تویزه زده‌اند و نوع دیگر به شکل گهواره‌ای است.

از کاروانسرای فوق به عنوان بنایی عام‌المنفعه جهت استفاده کاروانیان بهره‌برداری می‌شده که همجواری آن با بقاع شاه‌غریب و شاه قلندر انجدان اهمیت آن را دو چندان کرده است. حیاط مرکزی رباط مذکور فاقد هرگونه کف‌سازی است و برای انتقال آب از پشت بام به خارج از کاروانسرای بر روی دیوارهای بیرونی با فواصل معین از ناودانهای سنگی یکپارچه‌ای استفاده کرده‌اند.

کاروانسرای شاه عباسی در تاریخ ۱۳۷۸/۱۲/۲۵ به شماره ۲۶۱۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اما متاسفانه به دلیل بی توجهی میراث فرهنگی نسبت به حفظ این اثر تاریخی، این کاروانسرا در حال ویرانی است و اکنون به محلی برای نگهداری حیوانات تبدیل شده است!