تنگه‌فروشی به سبک حسن روحانی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ حسن روحانی در اظهاراتی اعلام کرد که تنگه هرمز باید پررونق و برای ما اهرم امنیت باشد؛ تنگه بی‌کشتی به چه درد می‌خورد؟ ما نمی‌خواهیم تجارت جهانی را مختل کنیم.این اظهارات از منظر راهبردی و امنیت ملی قابل نقد جدی است.

افشای خط قرمز و تضعیف بازدارندگی

اصل ابهام راهبردی یکی از پایه‌های بازدارندگی در روابط بین‌الملل است. اعلام پیش‌دستانه عدم استفاده از یک اهرم فشار یا تلاش برای فضاسازی سیاسی در این زمینه، کارت را از دست بازیکن خارج می‌کند. وقتی طرف مقابل بداند که ایران هیچ‌گاه تنگه را نمی‌بندد، فشارهای تحریمی و نظامی خود را با اطمینان بیشتری افزایش خواهد داد. این جمله عملاً خط قرمز ایران را در اختیار دشمن قرار داده است.

تناقض بین رونق تنگه هرمز و منافع ملی در شرایط تحریم

رونق تنگه هرمز به معنای تردد آزادانه نفت‌کش‌های کشورهای منطقه و غربی است. در شرایطی که صادرات نفت ایران با تحریم‌های شدید و محاصره مواجه است، تضمین این رونق به سود جبهه مقابل تمام می‌شود. ایران از این آبراه برای صادرات خود استفاده چندانی نمی‌برد اما امنیت اقتصادی رقبا را تأمین می‌کند. این رویکرد یک‌طرفه به ضرر منافع ملی ارزیابی می‌شود.

کارکرد راهبردی تهدید به بستن تنگه

پرسش روحانی درباره کارکرد تنگه بی‌کشتی پاسخی روشن دارد. در مسائل راهبردی، توانایی ایجاد اختلال به اندازه خود اختلال اهمیت دارد. هزینه بسته شدن تنگه هرمز برای اقتصاد جهانی به مراتب بیشتر از هزینه تحریم‌های ایران است. این توانایی دقیقاً همان اهرمی است که ایران را در موقعیت چانه‌زنی قرار می‌دهد. بی‌ارزش جلوه دادن این توانایی، برگ برنده مذاکره را از بین می‌برد.

تجربه ناموفق سیاست صبر راهبردی

دولت یازدهم و دوازدهم سیاست تعامل و صبر راهبردی را در پیش گرفت. در آن دوره ایران نه تنها از اهرم فشار خود استفاده نکرد بلکه در برجام امتیازات هسته‌ای متعددی اعطا کرد. نتیجه این رویکرد تشدید تحریم‌ها و افزایش فشارهای بین‌المللی بود. تجربه تاریخی نشان داده که عقب‌نشینی راهبردی نه تنها پاسخ مثبت دریافت نمی‌کند بلکه موجب گستاخی طرف مقابل می‌شود.اظهارات رئیس‌جمهور سابق درباره تنگه هرمز از سه منظر آسیب‌زا ارزیابی می‌شود.افشای عدم تمایل به اختلال در تجارت جهانی اهرم بازدارندگی را خنثی می‌کند.اولویت دادن به رونق تنگه در شرایط تحریم به سود رقبا تمام می‌شود.نادیده گرفتن کارکرد تهدید، ایران را در مذاکرات آینده بدون برگ برنده باقی می‌گذارد.

منبع: فارس