گره کاهش صادرات کاشی و رکود بازار مسکن با دست باز نمی‌شود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از کار ایرانی، آمار و اطلاعات گرفته شده از گمرک ایران حاکی از آن است که صادرات به نسبت سال 93 و 94 حدود 3 درصد کاهش داشته است؛ اما این رقم به ظاهر کوچک برای تولید کنندگان این عرصه کمر شکن شده است.

در این میان ایران هر ساله بیشترین صادرات را به کشور عراق داشته است که مقدار این صادرات از اواخر سال 94 و اوایل 95  به میزان 9 میلیون متر مربع افزایش داشته است ولی ارزش هر متر مربع کاشی و سرامیک صادر شده حدود 30 سنت به نسبت سال 93 با کاهش روبرو بوده است.

صنعت کاشی و سرامیک در کشورمان  بیمار است و این رکود گریبان گیر کارخانجات کاشی و سرامیک کل ایران شده استکه مسائل بانکی و مالی، احداث بی رویه کارخانجات تولید کاشی و سرامیک و تولید بدون در نظر گرفتن نیاز بازار را می توان از مهمترین دلایل رکود در این بازار دانست.

وجود نقاط ضعف و محدودیت‌ها در صنعت کاشی و سرامیک به طور خاص به این صنعت مربوط نشده بلکه برخی از این معضلات ناشی از کل مشکلات صنعت کشور است.

عدم تناسب در حجم سرمایه‌گذاری با نیاز بازار

با توجه به حجم وسیع سرمایه‌گذاری‌هایی که در صنعت کاشی و سرامیک کشور به‌ویژه درسال‌های اخیر صورت گرفته است، در حال حاضر میزان عرضه بیش از تقاضای آن است که ناشی از رکود بازار مسکن است. در این خصوص مشکلی که وجود دارد این است که متأسفانه فرایند کارشناسی کمتر در سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته دخیل بوده است و جالب‌تر این که برخی از سرمایه‌گذاری‌ها از جانب افراد واسطه و کسانی که شاید با این صنعت آشنایی کافی نداشته‌اند انجام شده است.

عدم تکمیل حلقه‌های صنعتی

به علت عدم وجود استراتژی صنعتی مشخص در واحدهای مختلف صنعت کاشی و سرامیک کشور، سرمایه‌‌گذاری‌ها تنها روی بخش کوچکی از این صنعت وسیع و پردامنه صورت گرفته است که این بخش کوچک، صرفاً شامل خرید و نصب تجهیزات مرتبط و تولید کاشی بوده است.

علی‌رغم وجود منابع و مواد اولیه غنی در کشور و استخراج آنها، هنوز مشکل مواد اولیه وجود دارد و این به علت نبود تکنولوژی ایجاد خلوص بالا و تداوم کیفیت در کشور است و تاکنون نیز سرمایه‌گذاری مناسبی در این بخش صورت نگرفته است.

 به عنوان مثال در انگلستان، کائولنی به اسمWBB تولید می‌شود که مزیت اصلی آن تداوم کیفیت و خلوص بالای آن است؛ یعنی مصرف‌کنندگان این ماده اولیه، تقریباً بدون انجام تست، آن را مورد استفاده قرار می‌دهند،  در حالی که کشور ما می‌تواند صادرکنندة این مواد اولیه باشد، در بسیاری از موارد تولیدکنندگان کاشی این مواد را با قیمت‌های بالا و در بعضی موارد از طریق واسطه‌ها خریداری می‌کنند.

 هزینه‌های بالای نیروی کار و انرژی در این صنعت

یکی دیگر از مشکلات و نقاط ضعفی که در این صنعت و به طور کلی در تمام صنعت کشور وجود دارد، عدم کارایی بالا و مهارت در نیروی کار شاغل در صنعت است؛ ضمن این که در کشور ما به استفاده بهینه از انرژی توجهی نمی‌شود و هر ساله در بخش‌های مختلف صنعت، انرژی بسیار زیادی به هدر می‌رود.

 این مسئله باعث می‌شود در صنایع مختلف، قیمت‌ تمام ‌شده محصول تولید ‌شده از دیدگاه نیروی کار و انرژی صرف‌شده جهت تولید آن بسیار گران‌تر از محصولات مشابه خارجی باشد.

فقدان به کار گیری تجربه و حافظه در صنعت

یکی دیگر از نقاط ضعف صنعت کاشی و سرامیک و همچنین کل صنعت کشور را می‌توان عدم وجود حافظه صنعتی و ملی در کشور دانست به این صورت که در بخش‌های مختلف صنعت، از حافظه گذشته کمتر استفاده می‌شود؛ یعنی واحدهای صنعتی در کشور ما یاد گرفته‌اند که هر موضوعی را به صورت جداگانه و حتی گاهی مخفیانه و با صرف انرژی و هزینه‌های زیاد، به تنهایی تجربه کنند در حالی که بسیاری از این مسائل مشترک، قبلاً حل شده‌اند و تجربیات ارزشمندی در کشور به وجود آمده است.

تحقیق و توسعه در صنعت کاشی و سرامیک ایران در حد تحقیقات محصول و در بعضی موارد، طراحی محصول و به صورت پراکنده وجود دارد.

 در بسیاری از توجهروی مسایل و مشکلاتی صورت می‌گیرد که سال‌ها پیش در دنیا حل شده‌اند و یا این که روی موضوعاتی کار میشودکه به فرض رسیدن به نتیجه نیز سرمایه و هنر لازم برای تجاری کردن آن را نداریم.

اطلاع از وضعیتاین صنهعت در صنعت کاشی و سرامیک کشورهای اروپایی بسیار جالب و آموزنده است. در این کشورها تحقیق و توسعه در این زمینه در کارخانه‌های تولید کاشی صورت نمی‌گیرد بلکه در این صنعت سرمایه‌گذاری لازم جهت تحقیق و توسعه و حتی تولید محصولات جدید را ماشین‌سازها و سازندگان تجهیزات انجام می‌دهند؛ در صورتی که مطابق تعاریف عامی که در ایران وجود دارد شاید این موضوع قابل پذیرش نباشد.

با سرمایه‌گذاری‌ها و تلاش‌هایی که در سال‌های اخیر صورت گرفته است، خوشبختانه در زمینه تولید مواد اولیه و فرآوری آن ها تحقیقات مفیدی صورت گرفته که امیدواریم در نهایت منجر به تولید محصولاتی با قابلیت رقابت با محصولات جهانی گردد.

مشکلات استراتژیک، پر رنگ ترین معضل صنعت

بسیاری از صنایع هستند که همیشگی بوده و اصطلاحاً نامیرا هستند و تحت هر شرایطی وجود خواهند داشت که از این میان می‌توان به صنعت پوشاک و صنایع غذایی اشاره نمود. از طرفی صنایع دیگری وجود دارند که لزوماً به شکل کنونی باقی نمانده و احتمالاً در آینده دستخوش تغییر و تحولات اساسی خواهند شد؛ که صنعت کاشی و سرامیک به دلیل نوسانات بازار ساخت و ساز از این دست صنایع است.