نداشتن سرمایه اجتماعی، موجب عدم همکاری مردم در برنامه‌ریزی شهری است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل آسوبان، نقد و بررسی کتاب خرم آباد از دیدگاه برنامه‌ریزی شهری با حضور اعضای دفتر دانشگاهی انجمن جامعه شناسی ایران در لرستان برگزار شد.

نویسنده ی کتاب خرم آباد از دیدگاه برنامه‌ریزی شهری در نقد و بررسی این کتاب گفت: هدف اولیه از نگارش این کتاب این است عدم واگذاری مدیریت شهری به کسانی در لرستان است که شناختی از مسائل شهری نداشته و در بسیاری از موارد پروژه‌ای انجام می‌شود که تک بعدی است.

عضو انجمن جامعه شناسی لرستان با اشاره به اینکه شهر یک موجود زنده است و راهکارهایی که برای شهر انجام می‌شود، باید از ابعاد مختلف باشد، افزود: یک بعد شهر انسانی و بعد دیگر آن بعد کالبد فنی آن است.

این دانشجوی دکترای برنامه ریزی شهری با اشاره به اینکه ساخت پروژه‌های شهری باید با مجموع نظرات دست اندرکاران ساخته شود، اظهار کرد: در این کتاب نیز کاتالوگی ارائه شده است.

وی با اشاره به اینکه دو نوع برنامه‌ریزی داریم که یکی از آن ها برنامه‌ریزی سنتی است، اضافه کرد: یک نوع برنامه ریزی، مبتنی بر طرح‌‎های جامع شهری است که متاسفانه در چند شهر کشور در حال انجام است و دست جامعه شناسان و روانشناسان را از شهر کوتاه می‌کند و بیشتر دیدی تک بعدی به موضوع دارد.

میرزاپور با اشاره به اینکه در این کتاب تلاش شده که از مباحث سرمایه اجتماعی صحبت شود و نیز بیان شود که اعتماد مردم به مسؤولان در چه حد است، خاطرنشان کرد: حس تعلق افراد به مکان و تاکید به مباحث انسانی از دیگر اهداف تالیف این کتاب بوده است.

عضو انجمن جامعه شناسی لرستان با اشاره به اینکه برنامه ریزی سنتی بیشتر کالبدی و غیرانسانی است، گفت: ولی برنامه ریزی جدید بیشتر به سمت موضوعات انسانی رفته و نظر کسانی که در شهر ساکن هستند نیز در آن گرفته می‌شود.

میرزاپور با اشاره به اینکه در پایان کتاب راهبرد ارائه شده است، اظهار کرد: پس از بیان مشکلات راهبردهای ارائه شده است.

این دانشجوی دکترای برنامه ریزی شهری با اشاره به اینکه برخی از مشکلات در حد استانی و برخی نیز در حد ملی هستند و اعتبارات آن نیز به همین شکل است، تصریح کرد: در خرم‌آباد متاسفانه برنامه‌ریزی شهری به شکل آکادمیک ضعیف است.

وی با اشاره به اینکه شیوه برنامه‌ریزی ما در این کتاب نه جامع و سنتی بوده بلکه راهبردی بوده است، بیان داشت: در این راستا یک سری راهبرد با توجه به امکانات و محدودیت‌ها در راستای جذب گردشگر و توریست ارائه داده شده است.

عضو انجمن جامعه شناسی لرستان با اشاره به اینکه شهرسازی باید سیستمی بوده و اجزای آن به همدیگر ربط داشته باشد؛ اظهار کرد: صنعتی شدن خرم آباد اگر اصولی نباشد با جذب توریست تناقض خواهد داشت.

میرزاپور ادامه داد: شهر خرم آباد دارای مسائل زیادی است، اما امکانات موجود در هر منطقه و یا شهر، معمولاً کفاف حل همه مشکلات را نمی دهد و ما مجبور به اولویت بندی مشکلات و اهداف با توجه به شرایط و امکانات هستیم.

این دانشجوی دکترای برنامه ریزی شهری با اشاره به اینکه لازمه توسعه هر شهر، ارائه برنامه‌ ریزی‌های مناسب، جامع و انتخاب راهبردهای مشخص است، گفت: بسیاری از مشکلات شهرهای امروز ناشی از عدم برنامه ریزی و یا به عبارت بهتر عدم برنامه ریزی مناسب و متناسب با وضعیت شهرها است.

وی افزود: یکی از ویژگیهای این کتاب پرداختن به بحث های انسانی و اجتماعی، خصوصاً بحث در مورد سرمایه اجتماعی و نیز حس تعلق به مکان است که در برنامه‌ ریزی شهرها حتماً باید مورد توجه قرار گیرد.

این نویسنده با اشاره به اینکه در این کتاب حتا درباره برخی از پروژه‌ها که سالیان سال، بدون هیچگونه پیشرفتی در حال ساخت است، نیز بررسی لازم انجام شده است، اظهار کرد: همین امر موجب شده مردم اعتمادی به برنامه ریزی شهری نداشته و در پرداخت مالیات نیز دچار تعلل شوند.

وی با اشاره به اینکه در این کتاب، بدون هیچ چشم داشت مادی به مشکلات شهری توجه شده و در این راستا راهکارهایی ارائه شده است، گفت: در این کتاب جامعه هدف بیشتر افرادی هستند که دستی در برنامه ریزی شهری و بحث های مدیریتی دارند، هستند.

این دانشجوی دکترای برنامه ریزی شهری با تأکید بر اینکه این کتاب علمی بوده و مباحث چارچوبی در آن مطرح شده است، افزود: این کتاب رویکردی انتقادی به مباحث شهری خرم آباد دارد.

در ادامه این نشست، نیز مسئول دفتر دانشگاهی انجمن جامعه شناسی ایران در لرستان با اشاره به اینکه بهترین پاداش برای نویسنده ی یک کتاب، توجه به او است، اظهار کرد: نویسنده در کتاب خود توجه ویژه‌ای به برنامه ریزی شهری کرده و این شایسته ی تقدیر است.

مجتبی ترکارانی با اشاره به اینکه نویسنده در این کتاب برنامه‌ریزی شهری را به چالش کشیده و لازم است که برنامه‌ریزان جامعه شناس، افرادی که در امور عمرانی فعالیت دارند، باید به آن دقت کنند، افزود: در لرستان مشکل عدم تعلق وجود دارد و اگر از شهری به شهر دیگر آمده‌ایم به شهر جدید تعلق خاطر مکانی نداریم.

این جامعه شناس لرستانی با اشاره به اینکه نداشتن سرمایه اجتماعی و تعلق خاطر موجب عدم همکاری مردم در برنامه‌ریزی شهری خواهد شد، اضافه کرد: همه این موضوعات در کتاب خرم آباد از دیدگاه برنامه ریزی شهری مورد بررسی قرار گرفته است.

این مدرس دانشگاه با تأکید به اینکه سرمایه اجتماعی خرم آباد در سطح کشور در رده 24 است، خاطرنشان کرد: تفکیک سرمایه اجتماعی مدرن و سنتی در این بین باید مورد توجه قرار گیرد، چرا که هم اکنون در وضعیت مناسبی قرار نداریم.

وی همچنین به بحث آگاه سازی مردم نیز اشاره کرد و گفت: اگر آگاه سازی و اطلاع رسانی لازم در این بخش صورت گیرد، مردم نیز همکاری بیشتری در برنامه ریزی های شهری خواهند داشت.

*درباره کتاب خرم آباد از دیدگاه برنامه ریزی شهری

در اولویت های برنامه ریزی شهری به مسایل قومی و هویتی ساکنان شهر خرم آباد به عنوان یکی از مهم ترین فاکتورهای توسعه اشاره شده که اغلب از نگاه برنامه ریزان و مدیران مغفول مانده است، به اعتقاد نگارندگان چنین تحولی می تواند منجر به کسب جایگاه فرامنطقه ای شود، به گونه ای که مثلا در طرح ایران 1400 به کرمانشاه نسبت به استان های کردستان، ایلام، لرستان و همدان با نوعی اولویت بخشی مرکزگرایانه نگریسته شده است.

 برنامه ریزان خرم آباد هم باید به دنبال جایگاه فرامنطقه ای برای این شهر باشند و نه این که آن را محدود به استان لرستان بنگرند.

 در کتاب حاضر، سعی شده است که ابتدا با برشمردن وضعیت موجود شهر خرم‌آباد و نیز با مرور برنامه‌های گذشته و کنونی این شهر، ارزیابی لازم از وضعیت موجود برنامه‌ریزی شهری در این شهر صورت بگیرد، که در این راستا ابتدا وضعیت طبیعی و انسانی شهر به‌طور مختصر بررسی‌شده و با پژوهش در طرح‌های جامع و تفضیلی و نیز طرح‌هایی که هم‌اکنون در دست تهیه است.

 وضعیت موجود برنامه‌ریزی، مشکلات و موانع در شهر خرم‌آباد مشخص‌شده و سپس با توجه به شرایط محیطی و انسانی این شهر، راهکارهایی ارائه‌شده و برنامه‌های مناسب در جهت توسعه این شهر بیان‌شده است. یکی دیگر از ویژگی‌های این کتاب پرداختن به بحث‌های انسانی و اجتماعی، به‌خصوص بحث در مورد سرمایه اجتماعی و نیز حس تعلق به مکان است که در برنامه‌ریزی شهرها حتماً باید مورد توجه قرار گیرد.

انتهای پیام/م