به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از تهران نیوز ، استراتژی «نگاه به شمال» در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، خواهان استقرار رژیم منطقه ای-بین المللی باثبات در جمهوری های پساشوروی و پساکمونیسم ماوراء قفقاز و آسیای مرکزی است. این مناسبات سه جانبه-به خصوص دو ضلع این مثلث یعنی ایران و روسیه- می توانند با اتکا به اصل «چند جانبه گرایی هژمونیک» در اقتصاد بین الملل و سیاست جهانی، قدرت آمریکا را به سوی «یک جانبه گرایی افول» سوق دهند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, تهران نیوز,کریدور بین المللی شمال-جنوب می تواند روسیه و کشور های آسیای مرکزی و قفقاز را از طریق دریای خزر و مسیر های ایران به کشورهای حوزه ی اقیانوس هند، خلیج فارس و جنوب آسیا مرتبط سازد، که این خود بهره های اقتصادی، بازرگانی و تجاری بسیاری را برای کشورمان به همراه دارد. در ارتباط با آذربایجان، الگوی ایران می تواند در نظر مردم جمهوری آذربایجان جذاب باشد، زیرا آنان نیز مانند اکثریت ایرانیان شیعه ی امامیه هستند و با اکثریت آذری های ایران نیز پیوند های قومی و زبانی دارند. همچنین ایران به عنوان بخشی از استراتژی خود در آسیای شمال غربی در نقش میانجی درگیری ارمنستان و آذربایجان پا به صحنه گذاشته است و این مسئله در ارتباط با ایران و آذربایجان در این نشست سه جانبه مهم ارزیابی می شود.
,این درگیری که سابقه ای کهن دارد و در برخورد های ۱۹۰۵ و ۱۹۰۷ از آن به عنوان «درگیری ارمنیان و تاتارها» یاد می شد، دهه ها به دست شوروی سرکوب شده بود. این نشست البته از سه جنبه قابل بررسی می باشد: «امنیت منطقه ای»، «بازدارندگی» و «موازنه قوا». جهانی شدن محیط امنیتی سیستم جهانی را تحت تاثیر قرار داده است و ابعاد مختلف آن را متحول می نماید که در این راستا برخی از ابعاد امنیت منطقه ای تغییر پیدا کرده است. در این خصوص بازی های نامتقارن قدرت در حوزه ی امنیت بین الملل، کنشگران منطقه ای را وادار به «همگرایی» می کند. این همگرایی که در قالب نشست سه جانبه بین سه کشور ایران و روسیه و آذربایجان صورت گرفته است به واقع بدیلی بسیار کارساز و کارآ در مقابل قدرت غربی می باشد.
,به نوعی دیالکتیک غرب-شرق متوازن می گردد و در ابعاد مختلف از جمله ژئواکونومیکی، فرهنگی- هویتی، نظامی و مدیریتی با بلوک غرب همسانی ایجاد می شود. در این بین دو کارگزار «ایران» و «روس» از قدرت بسیار بالایی برای جلوگیری از بسیط شدن گستره ی تهدیدات توسط غرب(به خصوص آمریکا) برخوردار هستند. از آنجا که بعد ژئواکونومیکی یکی از مهمترین ابعاد امنیتی در مدل جهانی شدن و امنیت منطقه ای می باشد بررسی مدلی اقتصادی و بازرگانی به نام «سوآپ»(Swap) در کریدور بین المللی شمال- جنوب مهم ارزیابی می شود. این مدل که در لغت از آن به عنوان «معاوضه» یاد می شود در معادلات نفتی به این معناست که دولت یا تجار بخش خصوصی، نفت یا گاز را در یک مرز کشور از همسایگان دریافت می کنند ودر مرز دیگر به افراد مورد نظر آن ها تحویل می دهند.
,این مدل ایران را در موقعیتی بسیار ممتاز و استراتژیک قرار می دهند و کشور های روسیه و آذربایجان نیز از این مدل منتفع می گردند. کشورها و بلوک های مختلف به دلیل داشتن اهداف متعارض، همیشه در معرض اقدام یا اقدامات نامطلوب رقبا قرار داشته و برای جلوگیری از تحقق آن به امر «بازدارندگی» متوسل می شوند. از آنجا که بازدارندگی با «امنیت جمعی» ارتباط بسیار تنگاتنگی دارد لذا «همگرایی منطقه ای» در این خصوص راهکار بسیار مناسبی برای ایجاد بازدارندگی می باشد. از این جهت نزدیک شدن سه بازیگر حاشیه ی خزر برای امنیت زایی در مقابل آمریکا و غرب برای کشورهای مذکور بسیار حائز اهمیت می باشد.
,در خصوص موازنه قوا، از ابتدای شکل گیری سیستم دولت محور وستفالیایی موضوع حفظ نظم سیستمی و همچنین کنترل دولت های رقیب و متخاصم به عنوان یکی از دغدغه های جدی در رویه دولت ها تبدیل شد. نشست سه جانبه با تکوین وابستگی متقابل بین اعضا در واقع از خود یک «واحد» در مقابل غیریت غربی یعنی «ایلات متحده ی آمریکا» ایجاد کردند و این امر باعث توازن بخشی از طریق نهاد های جمعی گردید. کشور های همگرا در کنار یکدیگر باعث تقویت موازنه قوا در مقابل بلوک مقابل می شوند و کشور چالش گر منطقه یعنی آمریکا هژمونی خود را از دست داده و هویت شرقی بازیابی می گردد. ماحصل و فشرده کلام، نشست سه جانبه جمهوری اسلامی ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان علاوه بر تقویت کریدور بین المللی شمال- جنوب، امنیت منطقه ای را افزایش داده و در مقابل آمریکا بازدارندگی و موازنه قوا ایجاد کرده است.
,انتهای پیام/رض
]
ارسال دیدگاه