نگاهی به خیال های فیلم رسوایی۲ ساخته حاج مسعود ده نمکی!

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای اصفهان، متهم را پای چوبه دار می برند و حاجی سر می رسد و خلق را نصیحت می کند که اگر تکان نخورید خدا تکانتان می دهد.

مخاطب را پای صندلی سینما می کشانند و حاج مسعود سر می رسد و خلق را نصیحت می کند که اگر خودتان را تکان ندهید خدا تکانتان می دهد.

در شهری خیالی، روحانی صاحبدلی مردم را از عذاب الهی می ترساند و روزنامه ها آتش اش را زیاد می کنند و یک کلاغش را چهل کلاغ می کنند تا جایی که اوضاع شهر بحرانی می شود و مسئولین شهر به دنبال این می افتند که مردم را آرام کنند و روحانی شهر را به تکذیب حرفش بکشانند و موعد عذاب- که مشخص نیست چه کسی تعیین کرده- اتفاقی نمی افتد و روحانی محترم را از شهر حدودا بیرون می کنند. به محض خروج او شهر به لرزه در می آید و زلزله به راه می افتد تا اینکه خط زلزله به پرچم اباعبدلله(ع) می رسد و متوقف می شود! نقطه.

زمانی که می خواهیم درباره فیلم «رسوایی ۲» صحبت کنیم باید به این مطلب دقت داشته باشیم که «ده نمکی» قبل از اینکه یک سینماگر باشد یک سینماگر نیست!

مسعود ده نمکی همان کاری را که در گذشته انجام می داده است – البته با چرخش های شدید فرمی- می خواهد در غالب سینما انجام دهد و این باعث می شود که نگاهش به فیلم، صرف یک برگه کاغذ باشد که بیانیه و یا اعلامیه ای بر آن چاپ کند.

این می شود که فیلمی ساخته می شود که مملو از شعار است همراه با خاک قندی از طنز سطحی که مقصود و هدف فیلمساز را نمی تواند برآورده کند چه رسد به انتظار مخاطب را.

ده نمکی که از عهده مستندهای جنجالی به خوبی برآمده بود و اولین فیلم سینمایی اش هم چندان بد از آب در نیامده بود و توانسته بود مخاطب را به خوبی دنبال خودش تا نسخه های بعدی فیلم بکشاند، ظاهرا دیگر توان تکرار قبلی را نداشته است و حنای شعارهای طنزمال شده اش بی رنگ شده است.

فیلم گرچه از تصاویر پرطمطراق و همیشگی «گلسفیدی» و یا موسیقی «توسلی» و یا تلاش برای جلوه های بصری ویژه! بهره می برد اما تمام این ها، آفتابه ای ست که خرج لحیم شده است چراکه فیلمنامه چنان ضعف بنیه ای دارد که حداکثر می توانست کلیپ خوبی شود- کما اینکه در بسیاری از قسمت های فیلم، شاهد کلیپ هستیم تا یک فیلم سینمایی.

از ضعف های اساسی فیلمنامه توجیه نبودن و نداشتن منطق است. این شهر خیالی کجاست؟ آیا یک شهر کوچک است که همه یکدیگر را می شناسند؟ و یا یک کلان شهر است با تعداد بسیاری روزنامه و برج های خراشنده آسمان؟ داستان در چه زمانی اتفاق می افتد؟ آیا این آینده ماست؟ اصلا این افراد دقیقا چه کسانی هستند و چه چیز اینان را در کنار هم تا آخر داستان مرتبط نگه می دارد: شهردار، احیانا رئیس دادگستری، برج ساز و راننده اش! و خبرنگار همیشگی؟ چرا در یک صحنه در خانه حاجی همه بلند می شوند که بروند اما در حیاط دوباره می نشینند و صحبت هایشان را ادامه می دهند؟ چرا موقع نزدیک شدن «زلزله» ثانیه شمار ساعت های همه مردم شهر با هم تنظیم شده است؟ چرا ساختمان شهرداری داخل فیلم همان ساختمان «راه آهن جمهوری اسلامی ایران» است و مهم تر از همه جایگاه این روحانی که اینقدر مقبولیت دارد در شهر کجاست و چگونه و ظرف چه مدت به دست آمده؟ و اینکه در پایان فیلم چگونه همه متوجه می شوند که زلزله با پرچم اباعبدلله(ع) متوقف شده است که دورش جمع می شوند؟

سرسری رد شدن ده نمکی از منطق های داستانی در کنار دیالوگ های خارج از روایت که عموما شعار است باعث شده است که بیننده دل از داستان بکند. این را اضافه کنید به این که طنز دلچسبی هم در اثر نیست که مخاطب حداقل به آن دلش را خوش کند. این می شود که مخاطب کسل، نهایتا با دیدن جلوه های ویژه لحظه زلزله کمی آرام می شود و الا چیزی که درخور سینمای ایران و این مردم باشد را نمی بیند.

از بُعدها و زوایای گوناگون، فیلم عموما پنچر و یا حداقل کم باد است که تاب حمل محتوا به مقصد را ندارد و شاید اندک نقطه قوت را بتوان در حرف دلی پیدا کرد که کارگردان سعی در گفتن آن دارد.

ده نمکی با دغدغه های همیشه زیبا و مهمش مانند اهمیت دادن به قشر ضعیف جامعه، انتقاد از مدیران نالایق، افزایش معنویت در جامعه و… ظاهرا پس از چند کار موفق اولیه اش راه را چندسالی است اشتباه رفته است و در این وانفسای بی دغدغه بودن عموم اهل هنر، حیف است که چنین حرف های مهمی با فرم نامناسب و ضعیف زده شود.

شاید حاج مسعود قلمش را عوض کند!

گفتگوکننده/حامد گلناری

انتهای پیام/رض