سونامی مهاجرت روستاییان، خطری جدی برای ایران

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نافع؛ شاید به جای پرداختن به این مسئله که از یک نگاه درست است(پیری جمعیت، افزایش تعداد شیعیان، افزایش جمعیت فارس زبانان، افزابش جمعیت نسبت به کشورهای همجوار و ....) ولی نکته مهمتر از این مساله این بوده است که توجه و عمق بخشی به جامعه هدف مهمتر است.

اخیرا اعلام شده است که 34 هزار روستای کشور خالی از سکنه شده و در اثر این خالی شدن جمعیت، 10 میلیون هکتار از اراضی ایران بدون صاحب و فاقد کنترل شده اند؛ این مسئله هشداری است که به این مبحث بیشتر پرداخته شود.

معاون توسعه روستایی و مناطق محروم کشور (ابوالفضل رضوی) اعلام کرده است که از سال 1383 تا 1394 با وجود ارائه خدمات زیربنایی، جمعیت روستایی کشور 6 درصد کاهش و مهاجرت به شهرها افزایش یافته است، به طوریکه در کشور 25 هزار روستای کمتر از 20 خانواری وجود دارد و 33 هز ار روستا مطلقا خالی از سکنه شده است.

چنین روندی باعث خواهد شد که روستاهای زیر 20 خانوار عازم شهرها شده و تعداد روستاهای خالی از سکنه افزایش یابد و در واقع کانونهای تولید و کشاورزی روز به روز به سمت تضعیف برود.

این درحالیست که درکشوری همانند کانادا در 20 سال گذشته نسبت روستاها از 20 به 18 درصد رسیده است، درحالیکه در اتریش این نسبت ثابت بوده است.

این ها نشان می دهد که این کشورها برای روستاهای خود برنامه دارند و روستاها به امان خود رها نشده اند.

در حال حاضر 30 درصد جمعیت کشور در روستاها زندگی می کنند و زنگ خطر خالی از سکنه شدن روستاها به صدا درآمده است. این درحالی بود که قبل از انقلاب نسبت جمعیت روستایی 70 و شهری 30 درصد بوده است ولی در مدت 37 سال این نسبت کاملا برعکس شده است.

با وجود اینکه به روستاها خدمات زیربنایی همانند آب بهداشتی، خانه بهداشت، آموزش رایگان و .... بُرده شده است.

در دوره زندیه جمعیت شهرنشینی ایران کمتر از نیم میلیون نفر بود. و شهر شیراز تنها 40 هزار نفر و اصفهان 30 هزار نفر جمعیت داشت. در همین دوره روستاهایی آباد با جمعیت 5 و 10 هزار نفری در ایران وجود داشت.

موج اول شهرنشینی در دوره ناصرالدین شاه شروع شد که علل آن زمینه های بهتر بهداشت، خدمات اجتماعی و تغذیه خوب بوده است. از سال 1310 به بعد به تدریج روستاهای ایران دارای مدرسه ابتدایی و سپس راهنمایی شدند.

در سال 1365 تعداد آبادیهای ایران 65349 روستا بوده که در سال 1385 به 63904 روستا رسیده است. همچنین در این مدت تعداد شهرهای کشور از 494 شهر به 1012 شهر رسید.

هرچند که بین سالهای 1355 تا 1394 تعداد شهرهای کشور 3.3 برابر شده است ولی بیشترین رشد تعداد شهرها بین سالهای 1375- 1385 اتفاق افتاده است.

همچنین 16.1 درصد از روستاهای کشور در حریم شهرهای بزرگ قرار گرفته که درآینده نه چندان دور ضمیمه شهرها خواهند شد و بازهم تعداد روستاها کاهش خواهد یافت.

در طول 90 سال گذشته جمعیت شهری ایران رشد 26 برابری و جمعیت روستایی ایران رشد 3 برابری را تجربه کرده است.

آمارگیری سال 1390 (سرشماری نفوس و مسکن) نشان داد که نسبت جمعیت روستایی به 29 رسیده درحالیکه نسبت شهری 71 بوده است.

این درحالیست که در سرشماری سال 1385 این نسبت 68 شهری و 32 روستایی بوده است، یعنی در مدت 5 سال (1385-1390) 3 درصد از جمعیت روستاهای کشور کاهش یافته که این فاجعه آمیز است به طوری که اگر این روند ادامه یابد در سال 1405 جمعیت روستایی کشور به 20 درصد و جمعیت شهری به 80 درصد خواهد رسید و بیشترین کاهش جمعیت روستایی کشور در استانهای یزد، تهران، چهارمحال و بختیاری خواهد بود.

یکی از استانهایی که در آن روند مهاجرت بالا بوده و خالی از سکنه شدن روستاها سرعتی بالا دارد استان کرمان است که در این استان 8300 روستا خالی از سکنه شده اند که گفته می شود خشکسالی مداوم در 15 سال گذشته برآن موثر بوده است.

نگاره ی 1- نسبت جمعیت روستایی و شهری در سال 1390 در کشور

احمد صلاحی

پایان پیام/م