آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در کهن شهر هگمتان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نافع؛ رمضان از دیرباز با آداب و رسوم ویژه ای در بین ایرانیان همراه بوده و هر شهر و دیار با تدارک برنامه های ویژه ای این ماه را ارج می نهند؛ مردم کهن شهر همدان نیز آداب و رسوم زیبایی در این ماه دارند که از دیرباز رواج داشته است.

سنت های زیبای افطاری دادن و کیسه برکت از مهمترین این موارد است که باوجود گذشت زمان هنوز هم از مقبولیت برخوردار است، اما برخی کارها نظیر سحری خواندن و کلوخ اندازان امروزه تقریبا منسوخ شده است.

مردم استان روز آخر ماه شعبان را "کلوخ اندازان" می‌ گفتند و در این روز، شادی‌کنان با تهیه و پخت غذایی مخصوص به‌نام کباب سرداشی سفره خود را برای اطعام نیازمندان و فقرا پهن می‌کردند.

سحری خواندن نیز برنامه معنوی بسیار زیبایی بود که اهالی خانواده ساعتی پیش از خوردن سحری بیدار شده و دسته جمعی دعای سحر را قرائت می کردند.

کارشناس مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همدان در این باره به "نافع" گفت: امروزه به دلیل گسترش وسایل ارتباطی، سنت زیبا و روح نواز سحری خواندن اجرا نمی شود درحالیکه در گذشته که تلویزیون و رادیو نبود؛ افراد باسواد در حیاط یا پشت بام ایستاده و با صدای بلند دعای سحر می خواندند تا همسایگان بیدار شوند و در لحظه اذان صبح و افطار نیز اذان می گفتند.

فریبا نعمتی افزود: پیش از آغاز ماه نیز مردم به غبار روبی مساجد و حرم امامزادگان پرداخته و خانه های خدا را برای عبادت آماده می کنند.

وی اعلام کرد: همچنین مردم با آغاز ماه مبارک از یک روحانی مجرب برای حضور در مسجد خود دعوت می کردند که معمولا از قم بود و در روستا این میهمان در بزرگترین خانه روستا سوکنت کرده و شب ها برنامه بیان احکام در این محل برگزار می شد.

نعمتی با بیان اینکه امروز نیز روحانیون از حوزه علمیه قم به همدان دعوت می شوند، ادامه داد: مردم همدان کودکان را نیز به گرفتن روزه تشویق کرده و با دادن پول در موقع افطار، شیرینی روزه داری را برایشان دوچندان می کردند.

وی اظهار کرد: درواقع بچه‌هایی که هنوز به سن شرعی نرسیده بودند از سحر تا ناهار و سپس ظهر تا افطار روزه می گرفتند و مردم همدان به این نوع روزه، روزه "قلاغی" یا "کلاغی" می گویند.

کارشناس مردم شناسی میراث فرهنگی همدان، دوختن کیسه برکت را از دیگر سنت‌های قدیمی در ماه رمضان عنوان کرد و افزود: زنان روزه‌دار در روز بیست و هفتم این ماه هنگام رفتن به مسجد و اقامه نماز ظهر به همراه خود پارچه ، نخ و سوزن برده و در میانه دو نماز ظهر و عصر به دوختن یک یا چند عدد کیسه مشغول می‌شدند.

نعمتی با بیان اینکه این سنت هنوز هم در بین مردم همدان رواج دارد، اضافه کرد: مردم معتقدند هر فردی که داخل این کیسه پول بریزد، خداوند به وی مال و دارایی زیاد می‌بخشد؛ به همین دلیل زنان در این روز بیش از یک کیسه برکت دوخته و آن را برای فزونی دارایی بین خانواده خود و دیگران توزیع می‌کنند.

وی گفت: یکی دیگر از آیین‌های مردم استان همدان، فرستادن افطاری از طرف داماد به خانه عروس در دوران نامزدی است که شامل " گرده دو زرده "، "برنج"، "روغن حیوانی"، "یک عددمرغ یا ماهی" و "انگشت پیچ " می شود.

نعمتی ادامه داد: برعکس، وقتی عروس به خانه شوهر رفت نیز در نخستین مضان این کار از طرف خانواده خودش برای داماد اجرا می شود و این سنت ها هنوز هم در بین خانواده های همدانی رونق دارد.

وی گفت: افطاری دادن نیز از سنت های زیبای مردم است و هر کس سعی می کند در حد وسع و توان خود به اقوام و نیازمندان افطاری دهد.

نعمتی بیان کرد: برگزاری مراسم شب های قدر به ویژه شب شهادت امیرالمؤمنین(ع) نیز در این ماه از قدمتی دیرینه برخوردار است و مردم با حضور در مساجد به دعا و مناجات می پردازند و در شب بیست و یکم به یاد مولای متقیان در بین مردم، شیر توزیع می شود.

نعمتی اظهار کرد: پخت آش رشته، شله زرد و شیر برنج برای افطار و توزیع به عنوان نذری نیز از دیگر آداب و رسوم ماه رمضان در همدان است.

سمیه مظاهری

انتهای پیام/م