آداب و رسوم مردم قاین در ماه مبارک رمضان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازنسیم قائن ، رمضان حال و هوای این روزهای شهرها و مناطق مختلف را متبلور کرده است و مومنان دیگر بار به ضیافت الهی دعوت شدند. آنان با انجام آداب خاص می خواهند مهمانی خوب برای میزبانی الهی باشند، به طوری که از روزها قبل هم زمان با تحول قلبی و معنوی و خانه تکانی دل، خانه تکانی و نظافت منازل و اماکن مذهبی مثل مساجد و مرقد امام زادگان را شروع کرده اند و با جنب و جوش خاص و روزه گرفتن یک روز قبل از شروع این ماه به پیشواز مهمانی خدا رفتند. در این ماه برای روزها و مناسبت های مختلف آداب و رسوم خاصی اجرا می شود.

ماه مبارک رمضان در شهر دارالمومنین قاین دارای آداب و رسوم خاصی در گذشته بوده که تا به امروز تغییرات زیادی کرده است.

هنوز کمتر از چهار دهه از آن آداب و رسوم نمی گذرد که کم رنگ شدن آن احساس می شود و قسمت اعظم آن فراموش شده است.

شب خوانی وشیپورزنی:

در گذشته بدین ترتیب بوده که شب های ماه مبارک دو ساعت مانده به اذان صبح افراد آشنا به دعاها و اشعار خواجه عبدا.. انصاری که غالبا افراد خوش صدا با صوت بلند و رسا بودند بالای بام می رفتند که مرحله اول پشت بام رفتن را (آب طهار) می گفتند به معنای طهارت و پاکی بود و اشعاری از امام زمان (عج) بدین مضمون خوانده می شد:

ای امام زمان تو چرا دم نمی زنی ،یک شعله آتش تو بر عالم نمی زنی

ای امام زمان به ظهورت شتاب کن ،عالم ز دست رفت و تو پا در رکاب کن

بعد از این زمزمه های عارفانه که حدودا یک ربع طول می کشید، از پشت بام پایین می آمدند و چایی صرف می کردند، بعد از یک ساعت مجددا به پشت بام می رفتند.

این مرحله را که به آن (یا سبحان) می گفتند و فرد با چراغ دستی (فانوس) پشت بام می نشست و دعای سحر را می خواند و بعد اشعاری از خواجه عبدا... انصاری بدین مضمون:

یا رب دل ما را تو به رحمت جان ده ،درد دل ما به صابری درمان ده

این بنده نداند که چه می باید جست،داننده تویی هر آن چه دانی آن ده

بعد از این شب خوانی ها، جهت صرف سحری از بام پایین آمده و سحری می خوردند.

مراسم شیپورزنی از دیگر مراسمی بود که در سحرهای ماه رمضان در شهرستان قاین برای بیدارکردن مردم انجام می شد که امروزه تا حدودی منسوخ شده است .

آخرین مرحله گفتن اذان صبح بود که قبل از سپیده دم باید اذان می گفتند و همیشه جانب احتیاط را رعایت می کردند تا افرادی که دیرتر بیدار شده اند اگر از اول اذان هم شروع به سحری می کردند تا پایان اذان فرصت داشته باشند.

مراسم دوره های قرآن بعد از افطار کردن در مسجد هر محله ای بود که از طرف نمازگزاران همان محله هزینه هر شب آن پرداخت می شد.

شب های قدر هم سعی بر این بود مراسم تا اولین مرحله شروع سحری که همان (آب طهار) بود ادامه داشته باشد و افطاری در حسینیه ها و تکایای محله برگزار می شد.

کسانی که نذر یا وقفی داشتند فقرا و مستمندان را اطعام می کردند.

برای روحانی جلسات قرآن هم که مفسر و مسئله گو بود از هدیه ای که قرائت کنندگان سوره های یس، الرحمن، توحید می دادند و هم شیرینی ختم قرآن خریداری می شد و هم مبلغی را در پایان ماه مبارک رمضان به روحانی هدیه می کردند.

بانوان قاین هم اعتقاد دارند در جلسه های ختم قرآن این ماه قرائت سوره «توحید» به هر کس برسد در کارهای او گشایش ایجاد می شود و زندگی اش در طول سال توأم با خیر و برکت خواهد بود.

از جمله مراسم ماه مبارک رمضان در گذشته این گونه بود که تعدادی از بچه ها بعد از افطار بر در سرای اهالی می رفتند و دسته جمعی ترانه رمضان می خواندند:

رمضو یا رب رمضو ،رمضو اومد خوشنوم خدا،رمضو اومد مهمونش کنی، بزو بزغاله قربونش کنی                                             

روزه گیرم لاغر مشم ،گر نگیرم کافر مشم،رمضو یا رب رمضو، رمضو اومد خوشنوم خدا

ای سرا از کنه دلن دراز ،ما طمع دارم بشقاب پیاز،ای سرا از کنه خش خش میه، طبق پسته و کشمش میه                                 

رمضو یا رب رمضو، رمضو اومد خوشنوم خدا،ای سرا از کنه رو وَر روزه ،دو دختر داره مخمل دوزه

ای سرا از کنه رووَر باده ،دو پسر داره که نو دوماده،رمضو یا رب رمضو ، رمضو اومد خوشنوم خدا    

نخل گردانی

شب های نوزدهم، بیست ویکم و بیست وسوم همانند سایر نقاط کشورمردم شهرستان قاین هم  تا سحر بیدار مانده و به راز و نیاز پرداخته و قرآن بر سر می گذارند.

در روز بیست و یکم  ماه رمضان مراسم نخل بندی درقاین اجرا می شود و با انواع پارچه های نذری، نخل را تزیین نموده و ان را در چهار راه مسجد جامع قرار داده و دایره وار با یک دست کمربند یکدیگر را گرفته و با دست دیگر به سینه زده و با آهنگی خاص و حرکاتی موزون می خوانند:

یا عباس       یا عباس        جانم فدای عباس

مراسم تعزیه خوانی و شبیه گردانی در برخی نقاط از جمله آرین شهر، زهان و کارشک در روز بیست و یکم برگزار می شود.

خرید هدیه وشیرینی برای نوعروسان

یکی دیگر از سنت های ماه مبارک رمضان در قاین که هنوز هم اجرا می شود این است که تازه دامادها به مناسبت 27 ماه رمضان برای عروس خود شیرینی و هدیه می برند و عده ای نیز با آرد جو نان تهیه می کنند و بر این باورند که چنانچه با یک قرص نان جو آنان روزه مومنی افطار شود ثواب زیادی خواهند برد.برای نوجوانانی هم که تازه به سن تکلیف می رسند هدایایی با حال و هوای معنوی تهیه می شود تا شیرینی خاطره شروع اولین روزه داری برای آن ها دو چندان شود.

انتهای پیام/رض