نقش رهبری حضرت امام خمینی(ره)در پیروزی انقلاب اسلامی

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ جعفر برزگر در توفارقان نوشت ،

چهارچوب های نظری انقلاب ها
در بررسی نظریه های انقلاب باید در پیوستار خود دونوع نظریات را از هم تفکیک کنیم
الف)نظریات ساختار گرایانه=((انقلاب ها می ایند ساخته نمیشوند))این جمله مشهور تدا اسکاچپول نمایانگر کامل نظریات ساختارگریانه در حوزه انقلاب هاست این دسته از نویسندگان معتقدند این اراده بشری وانسان نیست که انقلاب ها را به وجود می اورد بلکه این ساختارها وتضاد های ساختاری است که باعث ساخته شدن انقلاب میشود در واقع اینان اهمیتی به نقش فعال انسانی در پدیده انقلاب قاءل نیستند
ب)اراده گرایان=اعتقاد به نقش فعال اراده انسانی در این دسته جایی میگیرد وحتی اندیشمندان مسلمان را می توان در این دسته جا داد چرا که در مباحث ایت الله مطهری وایت الله سید محمد باقر صدر در پیرامون انقلاب به نقش اراده انسانی توجه شده است ایت الله سید محمد باقر صدر در کتاب سنت های تاریخ در قران از اراده وارمان انسانی در وقوع انقلاب ها نام میبرند در واقع ایشان منشا ومدار حرکت تاریخی را محتوای درونی انسان میداند محتوای درونی انسان هم از دو گوهر شریف اندیشه واراده ادمی شکل گرفته است در قلمروتاریخ واجتماع تلفیق اندیشه واراده ادمی است که اینده ساز وبنیان بخش حرکت های تاریخی وهمچنین زیربنایی فعالیت های انسانی است ونظامات زندگانی وتشکیلات بشری روبنا هستندایشان تغییر وتحول در محتوایی درونی انسان را منشا انقلاب میدانند
ایت الله مرتضی مطهری هم در کتاب پیرامون انقلاب اسلامی در تعریف انقلاب مینویسند((انقلاب عبارت است از طغیان وعصیان مردم یک ناحیه ویا یک سرزمین علیه نظم حاکم موجود برای ایجاد نظم مطلوب))عناصر تعریف ایشان نارضایتی وخشم از وضع موجود به اضافه ارمان یم وضع مطلوب به اضافه روحیه پرخاشگری وطرد ظلم است در واقع همه عناصر این تعریف روی ارداه انسانی متمرکز است
حال که اختلاف دونوع بینش به پدیده انقلاب تا حدودی شرح داده شد به بررسی عناصر انقلاب میپردازیم
ویژگی های هفتگانه انقلاب ها
مصطفی ملکوتیان در کتاب پدیده انقلاب در بیان ویژگی ها مشترک انقلاب ها این موارد را مورد اشاره قرار میدهد
۱)بیگانگی عمیق از وضع موجود
۲)نقش افرینی رهبری وساختارهای ان
۳)مشارکت توده مردم
۴)جایگزینی وگسترش ارمان های جدید جایگزین
۵)ایجاد عنصرخشونت واقدام های غیرقانونی
۶)تغییر در ساخت های رسمی،سیاسی،فرهنگی و…
۷)گسترشروحیه انقلابی
ملکوتیان در تعریف نقش رهبری می نویسد((نقش رهبری برانگیختن بیگانگی عمیق از وضع موجود،تحریک روحیه انقلابی،بیان وگسترش ارمان های جدید جایگزین،تنظیم وبرنامه ریزی های تاکتیک های انقلابی،بسیج توده مردم وبه صحنه اوردن نخبگان انقلاب وتوده ها وایجاد نظام سیاسی وتلاش برای تحقق ارمان های نظام جدید))
در واقع رهبری هرچقدر از نظر تاریخی وفرهنگی اصیل تر وریشه دارتر باشد وبا مردم ارتباط روزمره داشته باشد در پیشبرد حرکت انقلابی موفق تر خواهد بود از سویی دیگر هوشمندی رهبر حرکت انقلابی در انتخاب مسیرهای مبارزه وشعارها وتعیین اهداف در پیروزی انقلاب نقش به سزایی دارد
نقش امام در رهبری انقلاب اسلامی
حال که در بخش بالا به نقش رهبری ووظایف او در پیشبرد حرکت انقلابی اشاره کردیم بررسی خواهیم کرد که امام در این وظایف چگونه عمل کرده است
امام به هوشمندی وشناخت جامعه ایرانی وباتوجه به حمله ای که به جامعه دینی ایران از سویی حکومت غیر دینی پهلوی میشد شعار اسلام خواهی وحرکت در چهاچوب اسلام را تعیین واهداف وخواست های طبقات مختلف ملت را اصطلاحا اسلامیزه کردند یعنی اگر بخشی مشکل اقتصاد داشتند امام عدالت اجتماعی وتجربه حکومت علوی را مطرح کردند اگر بحث ازادی سیاسی وازاد اندیشی بود حضرت امام ازادی در چهارچوب اسلام را مطرح کردند اگر بحث دموکراسی ومشارکت مردم در حکومت بود امام جمهوری اسلامی را بیان فرمودند که همه این ها در ذیل ولایت فقیه در راستای اهداف نظام دینی عمل خواهند کرد
دکتر رضا داوری اردکانی در مقدمه ای که برکتاب رسول جعفریان نوشته اند(بست نشینی در سفارت انگلیس) بریک جمله کلیدی اشاره میکنند وان این که هر انقلابی مبتی برنفی واثبات است وهرکدام از این دوضلع اگر دچار ضعف شوند حرکت انقلابی دچار ضعف خواهد شد حضرت امام در رهبری نهضت اسلامی با نفی ارکان حکومت پهلوی در اثبات هم خود عمل کردند ووقتی گفتند این حکومت ها نه مردم را در خلا نگه نداشتند وحکومت ولایت فقیه را مطرح کردند پس امام هم در اثبات خوب عمل کرد وهم درنفی
در تاکتیک های مبارزه هم امام هیچ گاه اجازه مبارزه مسلحانه را نداده وگروه های را که اقدام به این کار میکردند را تایید نکردند ایشان بر جذب نظامیان وحرکت فرهنگی وسیاسی در عمل مبارزه تاکید کردند وروحانیت در مبارزه فرهنگی رژِم شاه را شکست داد
وحدت بخشی در مسیر مبارزه ازدیگر اقدامت هوشمندانه حضرت امام در مسیر مبارزه بود ایشان توانستند همه مردم وهمه گروه ها را در یک سنگر جمع کنند واین در حالی بود که از تایید گروه های که از نظر تفکر اسلامی مشکل داشتند هم دوری کردند دکتر شریعتی هیچگاه مورد تایید امام واقع نشدند با این حال امام از مخالف علنی با ایشان هم پرهیز کردند
ویژگی های شخصیتی امام وثبات وپایداری امام در مسیر مبارزه هم عاملی دیگر در پیروزی انقلاب اسلامی بود ایشان در مسیر مبارزه هیچگاه خلل وسستی به خود راه ندادند واین امرباعث شد بدنه طرفدار ایشان هم در راه انقلاب ثابت قدم باشند
به گارگیری شبکه گسترده روحانیت که همچون حزبی ریشه دار وگسترده در جریان اتقلاب عمل کرد وپیام امام را تا نقاط دوردست کشور میرساند امام را قادر کرد از سانسور رژِیم خودرا در امان نگه دارد وهمچنیم ارتباط دایم از طریق روحانیون با مردم مانع سرخودگی ویاس توده در مقاطع سخت انقلاب شد
نهاد سازی وایجاد نهادهای که در مسیر انقلاب وسپس تحکیم ان بتوانند نقش ایفا کنند هم از دیگر راهبرد های امام بود شورای انقلاب را میتوان در این مسیر بررسی کرد که قطعا در سقوط حکومت بختیار موفق عمل کردند بعد از انقلاب هم که نقش انکار ناپذیر برعهده گرفتند
امام خمینی یک فرد جامع در ابعاد مختلف بودند در واقع ایشان فقیه،فیلسوف وسیاستمدار اشنا به تاریخ بودند که با اشنایی به ابعاد ضعف حرکت های پیشین در تاریخ معاصر کشور(مشروطه ونهضت ملی شدن نقت)توانستند انقلاب را به پیروزی برسانند این پیروزی وقتی مهم به نظرخواهد امد که بدانیم رژیم شاه در بهترین موقعیت نظامی واقتصادی خود بود همه این شواهد گواه ان است که اما در رهبری نهضت تمام کارویژه های یک رهبری سطح بالا ومنحصربه فرد را دارا بودند باهمه این اوصاف وبا گذشت نزدیک به چهل سال از انقلاب اسلامی هنوز پژوهش های مناسبی در بازشناسی نقش رهبری امام در پیروزی انقلاب صورت نگرفته است.

انتهای پیام/م