به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نوای چالدران، باپیدایش نظریه های جدید یادگیری وفن آوری های نوین ولزوم حرکت جوامع همپای قطار پیشرفت جهانی ،معماران و متولیان آموزش وپرورش کشورمان درجهت ارتقا ء سطح اموزش در مدارس، با تکیه براین یافته های جدید دست به تغییراتی در سیستم آموزشی زدند که از مهم ترین آنها تغییر محتوای کتب درسی ، اجرای ارزشیابی توصیفی و تدوین واجرای سند تحول بنیادین بود،اما آنچه که در این میان نظر مساعدمعلمان واولیاء دانش اموزان را تا حدودی جلب نکرد،ارزشیابی توصیفی بود.ارزشیابی توصیفی با توجه به اهداف متعالی مورد نظر وچالش هاوموانع پیش رو برای خودش موافقان ومخالفانی پیدا کرد که برای روشن شدن موضوع وقضاوت متعادل ،به نظریه ودلایل هر دو گروه نگاهی اجمالی می ندازیم:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نوای چالدران,نظریه موافقان:
,درنظریه های جدید یادگیری ارزشیابی وسیله ی رسیدن به هدف (یادگیری) است نه خود هدف در ارزشیابی توصیفی نیز هدف متعالی کمک به رشد همه جانبه دانش آموز وبهبود یادگیری است.یعنی ارزشیابی توصیفی طوری طراحی شده است که زمینه های لازم را برای مشارکت دانش آموزان در کارهای گروهی وپژوهشی وپرورش بهینه ی استعداد های بالقوه انها فراهم نماید.
,به نظر موافقان ،دانش آموز رانباید ونمی توان در مطالب کتب درسی وپاره ای محفوظات محدود کرد ، بلکه باید به او کمک کرد تادر تمامی ابعادزندگی چه از لحاظ اجتماعی وعاطفی وحتی از لحاظ جسمانی نیز رشد نماید.ارزشیابی توصیفی استرس ومحدویت های ارزشیابی نمره ای را حذف نموده وباعث می شود ارزیابی کلی از رشدو نحوه عملکرددانش آموز درطی سال تحصیلی به عمل آید، در این روش دانش آموز را نمی توان به صرف ندانستن چند سوال در امتحان پایانی ،ازپیشرفت وارتقاء به سطح بالاتر بازداشت وبا تکرار پایه ،باعث دل زدگی،سرخوردگی ودر نتیجه ترک تحصیل دانش آموز شد.درارزشیابی توصیفی سر نوشت دانش آموز رانه امتحان پایانی بلکه میزان فعالیت ونحوه عملکرد او طی سال تحصیلی تعیین می کند.درجریان یادگیری ممکن است دانش آموز نویسنده کتاب گلستان را فراموش کند ولی می تواند آداب سخن گفتن واحترام به دیگران را رعایت کند .شاید دانش آموزی نداند مهم ترین محصولات کشاورزی کشورهای همسایه چیست ولی براحتی بداند محصول سیب زمینی چگونه به دست می آید. شاید دانش آموزان در محاسبات هندسی دچار مشکل باشند ولی براحتی بتوانند مسائل ریاضی راحل نمایید.خلاصه کلام اینکه ارزشیابی توصیفی بر خلاف ارزشیابی سنتی که به دنبال ثبت نقطه ضعف هاست .به دنبال شناخت توانایی های دانش آموزان و تلاش در جهت تقویت این توانایی هاست.
,نظرمخالفان:
,ارزشیابی توصیفی چون دنبال ثبت نقطه ضعف ها نیست .گاهی وقت ها در این جریان نوعی ساده انگاری دیده شده. لذاارزشبابی از هدف اصلی دور شده ودرس وکلاس کم کم جایگاه واهمیت خود را ازدست می دهد. دانش آموز دقیقا" نمی داند به چه میزان پیشرفت کرده وچه مقدار باید تلاش نموده وچه موقع باید این تلاش را مضاعف نماید.درارزشیابی توصیفی چون به اشتباهات جزئی زیاد بهاء داده نمی شود .رفته رفته مخاطب اشتباهات را زیاد جدی نگرفته ویا سعی کافی در جهت رفع انها نمی نماید . مخلفان معتقدند این ارزشیابی به دلیل محدود بودن رتبه بندی نمی تواند ارزیابی دقیقی از عملکرد مخا طبان را به عمل اورد. یعنی با مقایسه اینکه در ارزیابی نمره ای دانش اموز با احتساب نمره 25%در80 رتبه ی جزئی ترارزیابی می شد.ولی در ارزشیابی توصیفی این رتبه بندی به 4 رتبه تقلیل یافته،درنتیجه این ارزیابی از دقت کافی ولازم برخودار نیست، دراین ارزشیابی دانش آموز حتی با وجود ندانستن برخی معلومات پایه،براحتی می تواند به پایه های بالاتر ارتقایابد.با این اوصاف معلمان واولیا دانش آموزان نمی دانند دانش آموز دقیقا درچه سطحی از یادگیری قرار دارد وبه نوعی همه دچار سردر گمی می باشند.
,درارزشیابی توصیفی فرصت رقابت سالم (نه رقابت منفی)از دانش اموزان گرفته شده وانان از انگیزه های لازم برای پیشرفت وتلاش برخودار نیستند.
,نظرنگارنده:
,با توجه به دلایل موافقان ومخالفان ونکته نظرات موجود،می توان گفت ارزشیابی توصیفی نه دراهداف دچار ضعف بوده ونه ایده آل ها واستانداردهای لازم در آن دیده نشده است،بلکه مثل اکثر طرح های آموزش و پرورش نوعی شتاب زدگی وعدم تعمق کافی درآن دیده می شود که باعث ایجاد موانع متعدد در پیشرفت طرح شده است، از موانع پیش روی این طرح دومانع از اهمیت بیشتری برخودار است،اولین مانع موجود اماده نبودن زیر ساخت هاوتجهیزات نا کافی مدارس است، مادامی که امکان انجام پروژه های عملی وکارهای گروهی در مدارس فراهم نباشد،تا زمانی که منابع لازم برای انجام کارهای پژوهشی در مدارس موجود نباشد وتنها محدود به کتب درسی باشد، تاوقتی که تراکم دانش آموزان در کلاس های درس استاندارد نبوده و 40 نفر دریک کلاس تحصیل نمایند ،انتظار رشدهمه جانبه کودک وبروز خلا قیت ها وبهبود یاد گیری،انتظاری بی مورد خواهد بود.
,اما مانع دوم عدم موفقیت عدم تغییر نگرش در تفکرات سنتی معلمان و مسئولین می باشد که از اهمیت بیشتری نیز بر خوردار است . ما باید معلمان را معتقد کنیم که بایستی از تفکرات قدیمی وسنتی بیرون آمده و در جریان یادگیری از ابزار های متنوع یادگیری استفاده نمایند . باید معلمان با برگزاری دوره های باز آموزی همواره بروز رسانی شوند تا در مسیر درست گام برداشته و در راستای اهداف متعالی طرح عمل نمایند . معلم باید بعنوان حلقه گمشده ی در این طرح همواره نقش کلیدی خود را ایفا کند و با تکیه بر مخاطب شناسی و شرایط بومی ، زمینه لازم را برای رشد مخاطبانش فراهم نماید . معلم باید لحظه به لحظه شاهد پیشرفت مخاطبانش بوده و با ثبت عقب ماندگی ها و پیشرفت ها در جهت ارتقاء سطح یادگیری برنامه ریزی و تدوین نماید .
,مسئولین نیز باید با اعتقاد به کار ، نسبت به رفع موانع اقدام نموده و بسترهای لازم را جهت تقویت و پیشرفت کار فراهم نماید .
,البته در این میان برخی از عوامل برونی نیز انگیزه معلمان را کاهش داده و رسالت آنان را تحت الشعاع قرار می دهد . تلاش مسئولین و مدیران برای کاهش افت تحصیلی و فشار آوردن به معلمان جهت بالا بردن درصد قبولی همواره باعث نارضایتی معلمان بوده ، چه بسا اینکه در قبال بالا بردن درصد قبولی به میزان قابل توجهی از کیفیت آموزشی کاسته می شود . همچنین ارزیابی نامناسب و کلیشه ای از عملکرد معلمان و عدم ارائه ی بازخوردهای مناسب ، موجب دلسردی معلمان فعال شده و در ایجاد انگیزه های لازم در معلمان غیر فعال نیز دچار مشکل بوده است . پس لزوم بازنگری در سیستم ارزیابی عملکرد معلمان و ایجاد قاطعیت لازم در آن همواره احساس می شود در خاتمه با بیان اینکه « اگر دریا نباشد ابری نیست ، اگر ابری نباشد بارشی نیست، اگر بارشی نباشد درختی نیست و اگر درختی نباشد میوه ای نیست » اگر هماهنگی لازم در میان اجزاء به هم پیوسته سیستم آموزش و پرورش ایجاد شود ، رسیدن به اهداف آن نیز همواره در دسترس خواهد بود .
,محمد صادق پوررسول- کارشناس آموزش ابتدایی
,,
ارسال دیدگاه