به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ” صبح رابر“؛ طهارت روح نام کتابی است که از سخنان شهید مطهری (ره) گرد آوری شده است. شهید مطهری (ره) در این کتاب می گوید: در امت‌های پیشین مثلاً در دوران جاهلیت، چه بسا مردم به سلیقۀ خودشان عبادت می‌کردند و به بت پرستی کشیده شده‌اند؛ از اینرو، ما باید بدانیم قرآن کریم و خداوند چه نوع عبادتی از ما می‌خواهند. وی در این کتاب به چهار نوع عبادت اشاره می کنند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,
الف) عبادت آگاهانه
,
اولین ویژگیِ عبادتی که از ما خواسته شده، عبادت آگاهانه است؛ بدانیم چه کار می‌کنیم. از آغاز اذان تا پایان نماز، تقریبا ۳۵ جمله مانند:
,
« اللَّهُ أَکْبَر»، « أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا الله » و… وجود دارد. نمازگزار باید با آگاهی این عبارات را بر زبان جاری کند. « سُبْحَانَ اللَّه» به چه معناست؟ یا مراد از «اللَّهُ أَکْبَر» چیست؟ « حَیَّ عَلَى الْفَلَاح » یعنی چه؟
,
ادله قرآنی و روایی عبادت آگاهانه
,
خداوند متعال در قرآن می‌فرماید:
,
﴿لا تَقْرَبُوا الصَّلاهَ وَ أنْتُمْ سُکاریَ حَتّیَ تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ﴾؛۱ در حال مستی به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می‌گویید!
,
به بیانی دیگر، با آگاهی این عبادت را انجام دهید. انجام روزه، حج، زکات و… نیز باید با آگاهی همراه باشد.
,
فرق عبادت عالم با جاهل
,
در روایات آمده:
,
وَ رَکْعَتَانِ مِنْ عَالِمٍ خَیْرٌ مِنْ سَبْعِینَ رَکْعَهً مِنْ جَاهِل؛۲ دو رکعت نمازی که شخص آگاه می‌خواند، از هفتاد رکعت نمازی که شخص نادان می‌خواند، بهتر است.
,
اسلام از ما عبادت آگاهانه می‌خواهد. از امام کاظم (علیه السلام) روایت شده است:
,
الْمُتَعَبِّدُ عَلَى غَیْرِ فِقْهٍ کَحِمَارِ الطَّاحُونَهِ یَدُورُ وَ لَا یَبْرَحُ وَ رَکْعَتَانِ مِنْ عَالِمٍ خَیْرٌ مِنْ سَبْعِینَ رَکْعَهً مِنْ جَاهِلٍ؛۳
,
عبادت کننده و عمل کنندۀ بدون علم مثل الاغ آسیاب است که دور میزند، و از جای خود حرکت نمیکند (درجا میزند، اگر هفتاد سال هم دور بزند وقتی چشمش را باز می‌کند، میبیند، در همان نقطۀ اول است.) و دو رکعت نماز از عالم بهتر از هفتاد رکعت از جاهل است.
,
بنابراین، اگر آگاهی در عبادت نباشد، انسان رشد نمیکند.
,
ب) عبادت عاشقانه
,
دومین ویژگیِ نماز یا عبادتی که از ما خواسته شده، عبادت عاشقانه است. دو بار در قرآن از نمازِ منافقان بدگویی شده، که هر دو بار به سبب بی‌نشاطی آنهاست. نماز می‌خوانند، اما با بی‌رغبتی، سنگینی و به زور. می‌گویند: نماز خواندم، راحت شدم، پیامبر (صلی الله و علیه و آله) وقت نماز را انتظار می‌کشیدند، چرا که ایشان عاشق نماز بودند.
,
بعضی افراد در آستانه ماه رمضان ناراحت هستند؛ می‌گویند: الآن که ماه رمضان مقارن با فصل تابستان است، چگونه روزه بگیریم؟ در حالی که پیامبر گرامی اسلام (صلی الله و علیه و آله) به استقبال ماه رمضان رفته و تشنگی و گرسنگی این ماه را موجب رشد نفس خود می‌دانستند. هم چنین اگر کسی خمس و زکات را با بی‌رغبتی و بی‌نشاطی ادا کند، معلوم نیست چقدر پاداش داشته باشد.
,
ج) عبادت خالصانه
,
ویژگی سومی که برای عبادت از ما خواسته اند، عبادت خالصانه است. به این معنا که عبادت فقط برای خدا باشد؛ برای خوشایند افراد و نمره و امتیاز نباشد. انسان مخلص می‌گوید: خدایا! تو شاهدی که من فقط به خاطر تو و برای جلب رضایت تو نماز می‌خوانم. دیگران چه مرا ببینند و چه مرا نبینند، نمازم را می‌خوانم؛ من بندۀ تو هستم و تو خالق منی.
,
دلیل قرآنی بر عبادت خالصانه
,
خداوند در سورۀ مبارکۀ «کهف» می‌فرماید: ﴿وَ لا یُشْرِکْ بِعِبَادَهِ رَبِّهِ أَحَدا﴾؛۴ نباید برای عبادت خدا، احدی را شریک قرار دهی. هم برای خدا نماز می‌خوانم هم برای مدیر، یا هم برای خدا نماز می‌خوانم هم برای فرمانده و یا هم برای خدا نماز می‌خوانم هم برای این که در این محیط بخاری است! این نمازها باطل است. در رساله‌های عملیه نوشته شده است: اگر کسی واجبات یا مستحبات نماز را برای غیرخدا انجام دهد، باطل است. مثلاً هنگام نماز انگشتر عقیق به دست میگذارد تا کسی ببیند، یا نماز را اول وقت می‌خواند، برای این که کسی ببیند، یا آهنگ صدایش را عوض می‌کند و یا در خانه با سرعت نماز می‌خواند، اما هنگامی که مهمان می‌آید، آهسته نماز می‌خواند. این نمازها باطل اند. چرا که تمام شیرینی نماز به این است که فقط برای خدا باشد. امام خمینی (ره) فرمودند: مأموران شاه نیمه شب (پیش از اذان صبح) مرا از قم به سمت تهران آوردند. بین راه قم و تهران، من گفتم: نماز نخواندم؛ نگه دارید نماز بخوانم! گفتند نه، اجازه نداریم. گفتم: خوب ترمز کنید با خاک کنار جاده تیمم کنم. امام (ره) گفتند: نمازی که آن روز خواندم، پشت به قبله، با تیمّم و دم دمای طلوع آفتاب بود. اما امیدم به همان نماز است، چون آن کسی که باید بداند، می‌داند؛ آن کسی که باید آن نماز را ببیند، دیده است.۵
,
د) عبادت خاشعانه
,
خداوند متعال عبادت خاشعانه از ما می‌خواهد، یعنی عبادت باید با فروتنی همراه باشد.
,
دلیل قرآنی عبادت خاشعانه
,
قرآن مجید می‌فرماید:
,
﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذینَ هُمْ فی صَلاتِهِمْ خاشِعُون﴾؛۶ قطعاً مؤمنان رستگارند؛ مؤمنانی که در نمازشان خاشع و افتاده حالند.
,
این افراد در حضور خدا گردنکش نیستند و خودشان را به حساب نمی‌آورند. با تمام وجود اعلام می‌کنند: پروردگارا من کسی نیستم، من چیزی نیستم، هر چه دارم از توست. هرچه می‌کنم به قوت و حول توست.
,
۱٫ نساء: ۴۳٫
,
۲٫ شیخ مفید، الإختصاص، ص ۲۴۵٫
,
۳٫ بحار الأنوار (چاپ. بیروت)، ج۱، ص۲۰۹؛ الاختصاص، ص۲۴۵٫
,
۴٫ کهف: ۱۱۰٫
,
۵٫ طباطبایی، فاطمه، کتاب اقلیم خاطرات.
,
۶٫ مؤمنون: ۱_۲
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه