به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از موج رسا, مسجد و مدرسه خانم از جمله بناهای مذهبی و تاریخی شهر زنجان است که در محله قدیمی معروف به فخیم الدوله واقع در بافت تاریخی شهر قرار دارد این بنا توسط استاد اسماعیل بنا و به سفارش یکی از بانوان متمکن در اواخر دوره قاجار ساخته شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, موج رسا,وققی که در دروان جهالت صورت گرفت این وقف نامه در دور قاجاریه صورت گرفت، دوره ای که فرهنگ وقف در جامعه پررنگ نبوده است و چنین کارهایی تنها از مومنین سر می زده است. از طرفی بانو جمیله خانوم، از خانواده ذوالفقاری های زنجان است که بسیار متمکن و ثروتمند بوده اند اما در بررسی های تاریخی هیچ اثری از کمک ها و مساعدت های مالی این خاندان دیده نشده است.
,اما بانو جمیله خانوم از میان چنین خاندانی، این وقف بزرگ را انجام داده در حالی که خود هیچ فرزندی نداشته است.
,
*برخورداری از حوزه علمیه و شبستان های فصلی با معماری ویژه
بنای مسجد مشتمل بر سردر ورودی با دو مناره کوتاه، صحن، شبستان تابستانی و زمستانی، حجره های متعدد و تزیینات کاشی کاری و گچ بری است. میانسرای مسجد خانم هشت ضلعی است که در ضلع های شرقی، غربی و شمالی آن ۱۲ حجره برای سکونت طلاب علوم دینی ساخته شده است.
,
مسجد و مدرسه خانم می تواند جایگاه خاص و منحصر بفردی را داشته باشد، در میان آثار تاریخی بر جای مانده در کشور ما، این برتری از یک سو از نقطه نظر سبک معماری و شیوه و تکنیک تزئینی است که به بهترین شکلی گویای معماری دوره قاجار است.
,وجود مناره های قطور و کوتاه بر فراز سردر زیبا که دارای تزئینات بدیع آجر کاشی است و قابل مقایسه با مناره های مدرسه سپهسالاران تهران است و تزئینات پرکار بخش اعظم درگاه ورودی همچنین سطوح فوقانی حجره های مشرف به میانسرا که با یک عقب نشینی نماهایی با قوس جناغی، هلالی بوجود آورده مزین است به نقوش هندسی، گل و بوته که عموما با رنگهای رایج در دوره قاجار یعنی رنگهای زرد، نارنجی، سیاه و سفید و صورتی رنگ آمیزی شده است، تمامی این شیوه های معماری و موتیفهای تزئینی منحصرا مشخصه معماری دوره قاجار است.
,مسله دیگر که شاخص این مسجد و مدرسه می تواند باشد این است که ساخت مساجد و مدارس و بعضا بناهای عام المنفعه از سوی بانوان متدین و مقتدر در طول تاریخ جامعه ما سابقه ای بس طولانی دارد، این امر بر ارزش و اعتبار و جایگاه این بنای مذهبی بیش از پیش افزوده است.
,برای مثال می توان مدرسه مادر شاه یا مدرسه چهار باغ اصفهان را ذکر کرد که به دستور مادر شاه سلطان حسین صفوی به تاریخ 1114 ساخته شده است که با گذشت بیش از چهار قرن همچنان اعتبار و پویایی خود را در عرصه فرهنگ و معماری حفظ کرده، همچنین بنای مسجد با شکوه گوهر شاد در مشهد که به درخواست همسر شاهرخ تیموری بنا شده ، و نمونه های دیگر که بیانگر حضور و نفوذ گسترده و مقتدرانه زنان ما در عرصه جامعه از دوار و از منه قدیم بوده تا کنون.
,تاریخ ساخت این بنا به استناد کتیبه سردر در این بنای مذهبی به سال 1322 هجری قمری باز می گردد، که به درخواست جمیله خانم دختر حسین قلی خان ذوالفقاری نظام الدوله خواهر ذوالفقار خان اسعد الدوله ساخته شده است.
,همچنین به موجب وقفنامه آن که در 22 محرم الحرام سال 1326 هجری قمری تنظیم شده، این بانوی مجلله که قبل از اتمام و انجام ساخت بنا وفات کرد و دختر خود به نام قمر تاج خانم را بعنوان اولین و نخستین متولی آنجا برگزید.
,میانسرای مسجد خانم هشت ضلعی است که در ضلع های شرقی، غربی و شمالی آن 12 حجره برای سکونت طلاب علوم دینی ساخته شده است.
,
, ,
]
ارسال دیدگاه