طراحی مدل فاطمی جهاد؛ عزت ضامن بقای فرهنگ

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از حیا، ابن خلدون در مقدمه،کتابش فصل خاصی برای جنگ و روش های مختلف آن اختصاص می دهد و انواع لشکرکشی اقوام را به طور کامل توضیح می دهد.

او می گوید: بدان که جنگ ها و انواع مقاتله در میان بشر وجود داشته است و آن موضوعی طبیعی است. ریشه جنگ در این موضوع نهفته است که بعضی از بشر و انسان ها می خواهند از برخی دیگر انتقام گیرند و وابسته های قومی و عصبیت هر یک از آنها، از اقوام و رهبران خود، حمایت کنند، وقتی که هر دو طرف خواهان جنگ شوند و عِدّه و عُدّه خود را دور هم فراهم آورند، آتش جنگ شعله ور می شود، یکی انتقام می گیرد و دیگری از خود دفاع می کند. این امری طبیعی موضوعی است که همواره در جامعه بشری وجود داشته است. و هیچ امت و ملتی و هیچ نسلی، از انواع اجتماعات بشری، از جنگ و ستیز و مخاصمه خالی نبوده اند.

انگیزه های جنگ

اما اسباب و انگیزه های جنگ، اصولاً چهار عامل باعث می شود که جنگ در میان انسان ها واقع شود:
۱- حسد و رقابت
۲- تجاوز وتعدی به حریم دیگران
۳- ایدئولوژی و جهاد در راه خدا
۴- دفاع از حکومت در راه گسترش آن.
قسم اول از جنگ میان قبایل مجاور و همسایه یا عشایر رقیب، اتفاق می افتد.
قسم دوم، جنگ تجاوزطلبی و استثمارگرانه، در میان ملت های عقب مانده و ساکنان بیابان های فقر و خشک و خالی همانند اکراد و عرب ها، ترک ها و ترکمان ها، واقع می شود. آن هم به دلیل این که این ملت ها مردمان کار نبوده و بیشتر معاش زندگی خود را به وسیله سلاح و نیزه تأمین می کنند و به جای کار و کوشش به چپاول و غارت می پردازند و آنچه در دست دیگران و ملت های متمدن است به زور می گیرند و هر کسی که بخواهد از اموال و ثروت خود دفاع کند، علیه او اعلام جنگ می کنند، او را می کشند و مالش را غارت می کنند. اینان در زندگی اجتماعی قومی عقب مانده اند، و هرگز دارای حکومت نشده اند، آخرین تلاش این گروه، پیروزی بر دیگران از راه جنگ و غارت و چپاول اموال آنها است.
قسم سوم، جهاد است که آن جنگ ایدئولوژی می باشد و در شریعت به طور تفصیل درباره جنگ بحث شده است.
قسم چهارم، جنگ دفاعی حکومت ها است که با مبارزان خود و کسانی که به نوعی برعلیه آن ها قیام می کنند، می جنگند. دو قسم از این ها، جنگ عدوانی و تجاوزطلبانه است، اما دو قسم دیگر، دفاعی و جنگ آزادی بخش است. و این امر، موضوعی است که همواره در میان آن ها وجود داشته است.
این ها نظریه ابن خلدون به عنوان اولین جامعه شناس مسلمان است. اما کدامیک از این انگیزه ها در اسلام تایید شده است و مورد نظر است.
اسلام با واژه آفرینی جهاد را که در معانی مختلف کارکرد دارد در معنای جنگ بکار میبرد و آن را بسط میدهد. آنچه مسلم است معنای جهاد لشکر کشی و تجاوز و حسادت و… نیست بلکه معنای والاتری دارد. جهاد از دیدگاه اسلام آمادگی است برای دفاع از حیثیث قومی و فردی و اجتماعی مردم. حضرت زهرا در جملاتی می فرمایند: خدای متعال جهاد را واجب فرمود برای عزت مسلمانان. جهاد از دیدگاه فاطمه زهرا حتی ایدئولوژیک معنا نمیدهد،بلکه مایه عزت است چرا که ملتی که جهاد ندارد نمی تواند در جهان سر بلند کند.

این معنای مورد نظر فاطمه زهرا(س) خودش را بیشتر در عصر امروز متجلی میکند چون این عزت در مقابل یک قبیله یا یک قوم ظالم نیست بلکه میتواند در مقابل همه جهان باشد. لذاست که این مفهوم توانسته در جهان طرفدار جمع کند.

انسان طالب عزت و حضرت با شناخت کامل ماهیت انسان مساله کاربردی را برای او پیشنهاد میدهد. و آن جهاد است. مفهومی که در کلام رهبران انقلابی بارها خودش را نشان داده و ضامن استقلال جمهوری اسلامی شده است. مفهوم و انگیزه جهاد برای عزت یعنی آنکه تو اگر تنها هم باشی در راه خدا نترس و همانطور قوی باش که گویا در مقابل دشمنت هزاران سپاه داری. مومنی که برای عزت جهاد را در ذهن خود یدک میکشد نه از محمد رضا شاه و ساواک می ترسد نه از صدام و نه از آمریکا و اسرائیل و داعش. مومنی که عزت را بفهمد و از دشمن نترسد برای بقای خودش با دشمن همراهی نمیکند بلکه مقاومت میکند.

در حیات سیاسی حضرت زهرا(س) یکی از جدی ترین مسائل آن است که در شرایطی که امام امت دستانش بسته است. حاضر نیست حتی با کسانی که به ایدئولوژی اش و به امامش جسارت کرده اند به گفتگو بنشیند. و اگر فرمان علی(ع) نبود، فاطمه(س) لحظه ای با آنها به گفتگو نمی پرداخت. همین منطق را عباس بن علی(ع) در مواجهه با شمر داشت که فرمان ارباب اذن گفتگو با دشمن شد.

امروز بیشتر از هر دوره ای دیگر ما نیاز به مرور زندگی فاطمه زهرا(س) داریم چرا که در شرایطی هستیم مسئولان ما برای پیشرفت با دشمنان اسلام و کشور در تعامل هستند. منطق فاطمه زهرا(س) را همه می پسندیم و به او حق میدهیم ولی خودمان را مبرا می دانیم.

قطعا جامعه شیعی چند نفره آن روز میتوانست با این توجیهات که اسلام بماند و حقانیت از بین نرود مصالحه هایی در مذاکراتش انجام دهد. ولی چون قرار بود منطق اسلام دست نخورده به دست ما برسد فاطمه در شرایط آن روز به دفاع از امام زمان خویش پرداخت و حاضر شد بالاترین هزینه و آن سوگ دخت پیغمبر را بر جامعه تحمیل کند. تا تاریخ با سوالات اساسی مواجه شود که چرا شبانه دختر پیامبر دفن میشود؟ و چرا قبرش مخفیست؟ و امثال این سوال ها به مسیر حقیقی امروز پی ببرد.

جهاد را فاطمه(س )برای عزت معرفی میکند و مایه عزت است. گاندی از حسین درس عزت میگیرد ولی درس جهاد نمی گیرد شکست میخورد.استعمار را اخراج میکند ولی مردم را بیمه روانی نمیکند.

فرهنگ جهاد میتواند عزت آفرین باشد. گاندی جهاد را حذف میکند و ناکام نهایی می ماند. شاید به همین دلیل الان دشمنان ما از آنها در فیلمهای هالیوودی و بالیوودی تقدیر میکنند. مدل گاندی میتواند مدل عزت بدون جهاد باشد و همچنین مدل ماندلا و با تعظیم آن میتوان مدل عزت بدون جهاد را نهادینه کرد.

البته ناکام ماندند و به همین دلیل نسخه بدل و خشن جهاد را طراحی کردند. مدل طالبان و داعش را به عنوان جهاد اسلام معرفی می کنند. تا پیروان مکتب حسینی نتوانند فرهنگ جهاد برای عزت را صادر کنند و دچار خودسانسوری شوند. مثل شاعری که گفته بود برای شهدای مدافع حرم شعر نمیگویم تا سواستفاده نشود. این چنین کم کم فرهنگ جهاد برای عزت رنگ میبازد وقتی هنرمندان که ضامن بقای فرهنگند عرصه را خالی کنند. ما میتوانیم با برجسته کردن منطق فاطمی فرهنگ جهاد برای عزت را به عنوان ضامن بقای حیات نظام اسلامی و افراد در نظر بگیریم.

سید محمد حسین اخوان

انتهای پیام/گ