logo
چهارشنبه 22 مهر 1405 | چهارشنبه 14 اكتبر 2026 |
اخبار داغ
  1. وقتی شعارهای توسعه به ابتذال و رکود ختم شد/ از بیم و امید تا سقوط گیشه و محتوا
  2. پالس غربگراها به دشمن برای فشار به ملت! /از ورثه "هاشمی‌رفسنجانی" تا "ظریف" به دنبال عقب نشینی ملت در برابر آمریکا!
  3. انزوای ایران یا شکست راهبردی آمریکا؟
  4. قلعه‌نویی: دلیلی برای تغییر همکارانم نمی‌بینم/ هیچ وساطتی برای بیرانوند نمی‌کنم
  5. آیا پلتفرم‌ها قصه را قربانی الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی کرده‌اند؟
  6. آقای روبیو؛ تاریخ بخوانید تا بفهمید دشمنان ایران چگونه زانو می زنند/ طعم تلخ شکست را به شما خواهیم چشاند
  7. چرا ناتوانی عربستان در برابر انصارالله یمن آشکار شد؟/ شکست رژیم سعودی در چند جبهه!
  8. مذاکرات دمشق و تل‌آویو زیر سایه تداوم اشغال؛ توافق امنیتی در هاله‌ای از ابهام
  9. توهم فروشی 105 دلاری بازار کاغذی؛ نفت فیزیکی از ۱۵۰ دلار گذشت
  10. گمانه‌زنی ممنوع؛ لطفا تکلیف این پرونده را سریعتر روشن کنید/ آسانی، استقلال و سه پرسش مهم
  11. سیستم طاغوتی نمایش در ایران
  12. آقای ظریف؛ مذاکرات شما جنگ را به کشور تحمیل کرد، آدرس غلط ندهید/ ایران درحال امتیازدهی بود که آمریکا جنگ را انتخاب کرد!
  13. اوکراین و اروپا برای ترامپ اولویت ندارد/ گازوئيل روسیه به این زودی ها به آمریکا نمی رسد
  14. زنگ خطر جمعیتی در ایران؛ از کاهش موالید تا شتاب سالمندی
  15. جام جهان‌نما؛ حافظ و معماری رندی، معنا و زمانه
  16. دیوان کیفری بین‌المللی زیر ضرب تحریم‌های آمریکا؛ پرونده نتانیاهو در کانون تقابل
  17. چند پرسش کلیدی درباره قرارداد یاسر آسانی و استقلال/ اثر حقوقی یک قرارداد مبهم؛ لطفا شفاف سازی کنید
  18. مقصر تولید فیلم‌هایی چون «خانم والده» چه کسانی هستند؟
  19. "مهسا" اسم رمز آشوب بود، اما "افتخاری" افتخار سيستان/ سلبریتی ها و رسوایی سکوت در برابر ترور یک زن ایرانی!
  20. دست یاری دراز کردن عربستان به سمت کشورهای‌دیگر اعتراف به ناتوانی در برابر انصارالله است/ مقامات سعودی دچار افسردگی شدند

غفلت از اهداف علم و افراط در علم اصول فقه

غفلت از اهداف علم و افراط در علم اصول فقه
پرداختن به کارهای غیر لازم موجب بازماندن از ضرورت ها می شوند؛ چه بسا عمر آدمی و نشاط علمی وی بسر آید و هنوز اندر خم کوچه ی مسائل ابتدایی باشد. کم نیستند طلابی که سال های متمادی به تحصیل مشغول بودند؛ اما چنان که باید نتوانسته اند انس لازم با قرآن و روایات داشته باشند؛ در نتیجه عمق کافی در اسلام شناسی را نیافتند.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای اصفهان، نگاه به هدف، همیشه انسان را از افراط و تفریط باز می دارد؛ در نتیجه مادامی که هدف تعیین کننده ی جاده ی حرکت است، انسان در صراط صحیح قدم بر می دارد. انسان عاقل همیشه به قدر نیاز خود دست به تکاپو می زند چه در مسائل مادی، چه مسائل علمی. در دین نیز از علم لا ینفع (دانشی که سودی در جهت دنیا و آخرت ندارد) نهی شده است؛ چراکه پرداختن به کارهای غیر لازم موجب بازماندن از ضرورت ها می شوند؛ چه بسا عمر آدمی و نشاط علمی وی بسر آید و هنوز اندر خم کوچه ی مسائل ابتدایی باشد. کم نیستند طلابی که سال های متمادی به تحصیل مشغول بودند؛ اما چنان که باید نتوانسته اند انس لازم با قرآن و روایات داشته باشند؛ در نتیجه عمق کافی در اسلام شناسی را نیافتند.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ندای اصفهان,

حوزه علمیه و هر نهاد علمی دیگر نیز طبق اهداف علوم و آن چیزی که از ساحت علم می خواهند دریافت کنند باید برنامه ریزی کنند و اگر خدای ناکرده رشته ی مقصد علم، از دست انسان خارج شد؛ چه بسا یک نسل یا نسل های متعدد را گرفتار انحراف علمی کند و جامعه را از رسیدن به آفاق و دستاوردهای بسیاری بازدارد.

,

شرافت علم در گرو شرافت معلوم و اهداف و فواید مترتب بر آن است، از این رو برترین دانش ها (معرفت الله) یعنی علم توحید است؛ زیرا معلوم از برترین معلومات و مقصد آن از بالاترین مقاصد است. پس از آن علم فقه است که وسیله ی شناخت احکام و تمایز حلال از حرام و معرفت احادیث نبی اکرم(ص) و اهل بیت گرامی اوست که مدار تفقه در دین همین روایات است. روایات بسیاری در شرافت و علو مرتبه ی فقه رسیده است که در بعضی از آن ها یک حدیث که مبیّن حلال و حرام باشد بر دنیا و آنچه در ان است برتری داده شده است.

,

همانطور که علم فقه را علو مرتبه ای و فضیلت رتبه ای است، مقدمات آن مانند اصول، درایه، رجال، تفسیر، نحو، صرف، لغت و … به تبع علم فقه دارای رتبه و منزلتی است. پس بر طلبه لازم است که بقدر نیاز برگیرد و از زیاده روی که لغو و بیهوده است بپرهیزد. چه بسا موجب از دست دادن برخی علوم واجب شود و در نتیجه حرام خواهد بود؛ همچنان که کوتاهی در فراگرفتن مقدار نیاز، مایه ی نرسیدن به مقصود خواهد شد.

,

از مواردی که آگاهی از آن ضروری است مطلبی است که در عصر ما و اعصار پیش از آن رخ داده؛ و آن افراط طلاب علوم دینی در علم اصول فقه است. بعضی دچار افراط شده و تمام عمر خویش را در این علم می گذرانند و از سایر علوم مورد نیاز فقیه مانند فقه، درایه، رجال، تفسیر، حدیث و شرح آن و … باز می مانند و ماه ها بلکه سال های عمر خویش را صرف مباحث کم فایده یا بی فایده مانند تعاریف و تحریر محل نزاع می کنند؛ مثلا “بیع” را به مبادله ی مال به مال معنا می کنند؛ سپس در جامعیت و مانعیت این تعریف به بحث می پردازند که آیا شامل اجاره و … خواهد شد یا نه؟ و برخی قیدی به آن می افزایند و در نتیجه اشکالی از ناحیه ی دیگر بر آن تعریف وارد خواهد شد و بر همین منوال قلت و ان قلت های وارد بر تعاریف را پی می گیرند و بر شماره ی صفحات کتاب می افزایند و هکذا … . یا در مسئله ی “ضد” بحث می کنند که آیا نزاع در ضد عام است یا ضد خاص؟ و بر هریک از دو طرف قضیه شواهدی اقامه کرده و هریک بر دیگری ایراداتی می گیرد یا ماه ها درباره ی دلیل انسداد بحث می کنند! در صورتیکه معتقدند نیازی به این دلیل نیست.

, بعضی دچار افراط شده و تمام عمر خویش را در این علم می گذرانند و از سایر علوم مورد نیاز فقیه مانند فقه، درایه، رجال، تفسیر، حدیث و شرح آن و … باز می مانند و ماه ها بلکه سال های عمر خویش را صرف مباحث کم فایده یا بی فایده مانند تعاریف و تحریر محل نزاع می کنند؛ مثلا “بیع” را به مبادله ی مال به مال معنا می کنند؛ سپس در جامعیت و مانعیت این تعریف به بحث می پردازند که آیا شامل اجاره و … خواهد شد یا نه؟ و برخی قیدی به آن می افزایند و در نتیجه اشکالی از ناحیه ی دیگر بر آن تعریف وارد خواهد شد و بر همین منوال قلت و ان قلت های وارد بر تعاریف را پی می گیرند و بر شماره ی صفحات کتاب می افزایند و هکذا … .,

نخستین کسی که در عصر ما بر این مشکل انگشت نهاد، مرحوم آخوند خراسانی(ره) بود که در باب تعاریف گفته است: همه ی آن ها تعاریف لفظی است. و در تحریر محل نزاع دو طرف قضیه را سنجیده و فرموده است: اگر نزاع در این است پس حق چنین است و اگر نزاع در فلان مطلب ایت پس حق چنان است؛ و خلاصه قول حق را طبق دو طرف بیان داشته است. آخوند(ره) با این شیوه بحث کردن موجب صرفه جویی در وقت طلاب شد و در نتیجه ظرف دو سال علم اصول را تدریس کرد؛ در حالیکه علمای دیگر در چندین برابر این مدت موفق به تدریس دوره ی اصول نمی شدند.

, در حالیکه علمای دیگر در چندین برابر این مدت موفق به تدریس دوره ی اصول نمی شدند.,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه