ره آورد فرهنگ

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از ملایری ها؛ فرهنگ را می توان چُنین توضیح داد که:«البته از منظر حکما اسلامی» "صورتی از آگاهی"اعم از عقلی، وهمی یا خیالی، که به وساطت برخی انسانها از آسمان وجودی خود نازل شده و به عرصه آگاهی مشترک اجتماعی آنان راه یافته و اراده و رفتار عمومی آنان را تحت تسخیر و تصرف خود در آورده است.

فرهنگ، در حقیقت صورت تنزل یافته "معنا" به عرصه "فهم" عمومی و رفتارهای مشترک و کنشهای اجتماعی است.

 معانی در این مقام از زاویه ذهن و گوشه رفتار فرد، خارج شده و به متن "زندگی" و "رفتار اجتماعی" وارد می شوند و "باورها، عادتها، نهادها و کنشهای اجتماعی" را شکل می دهند.

هر "فرهنگی" عناصرِ منحصر به فردی دارد که عوامل متعددی در به وجود آمدن آن نقش دارند؛ خواه این عوامل یا "مادی" باشد یا "غیر مادی".

همانند:

دسته اول:

1.همبستگی یا به قول ابن خلدون عصبیت که به تعبیر دیگر "غرور ملی"

2.امنیت و وجود آرامش

3.زندگی اجتماعی "بر اساس همکاری و تعاون" .

4.تحمل و بردباری

5.مهاجرت

6.خط و زبان

دسته دوم:

1.دین

2.اخلاق

3.علم

4.مهارت

5.هنر

تذکر"هر کدام از این مفاهیم جا سُخن بسیار دارد ،اما در این بستر به طور اجمال چند کلامی سخن میرانیم".

از آنچه گفته شد بدین طریق می توان بحث را ادامه داد که:

اولاً زمینه رشد و شکوفایی جامعه در "تمامی عرصه ها" و بالاخص در فرهنگ، به امنیت و آرامش افراد منتهی می شود. پس اگر در جامعه ای "اضطراب" -خواه ناشی از عوامل مادی باشد یا روحی و روانی- حاکم شد یا اساسا دیگر شکوفایی در جامعه رخ نخواهد داد و یا اینکه رشد و شکوفایی خیلی کم یافت می شود.

ثانیاً نباید از "همبستگی ملی" و یا به قول ابن خلدون "غرور ملی" غافل شد.

پسرم می‏پرسد،

من تفنگم در مشت،

کوله ‏بارم بر پشت،

بند پوتینم را محکم می‏بندم

مادرم، آب و آیینه و قرآن در دست،

روشنی در دل من می‏بارد

پسرم بار دگر می‏پرسد،

که چرا می‏جنگی؟

با تمام دل خود می‏گویم:

تا چراغ از تو نگیرد دشمن ...

ثالثاً عامل پیش رونده در عرصه فرهنگ،پویای و باز آفرینی اخلاق =فطرت ثانویه می باشد.

رابعاً" دین =عقاید" نقش به سزایی دارد در باز آفرینی فرهنگ صحیح؛

خامساً تحمل افکار و اندیشه ها مختلف.

نبیند مدعی جز خویشتن را

که دارد پرده پندار در پیش

گرت چشم خدابینی ببخشند

نبینی هیچ کس عاجزتر از خویش

جناب محیی الدین می فرماید:

در گذشته من از دوست خود روی برمی‌تافتم، اگر "کیش" وی را "همسان عقیده" خویش نمی‌یافتم، و لیکن امروز قلب من پذیرایِ هر نقش شده است:

چراگاه آهوان، صومعه راهبان، بتکده، کعبه، الواح تورات، مصحف قرآن، و... من به این وحدت عشق سرسپرده‌ام.

سادساً اما "علم و هنر", مهمترین اساس فرهنگ و نقش محوری در این مقوله ایفا می نمایند.

علم همان صورت های حاصله در نزد شخص است ک بیش از این باعث ملامت دوستان خواهد شد.

اما هنر عبارت است از "باز آفرینی" شهود هنرمند از "غیب" در یک "فرم زیبا"

پس "ممکن" است با نبود هر یک از این عناصر و مؤلفه ها ،"ملتی و جامعه ای" دچار فقر فرهنگی شود و خرده فرهنگ های بیرونی و یا درونی ب آنان هجوم آورند.

کشتى آرزو در این دریا

نفکند هیچ صاحب فرهنگ

حجت الاسلام و المسلمین دانیال بصیر

انتهای پیام/م