به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از منار، ادبیات کودک و نوجوان نوع خاصی از ادبیات است که با زبان کودکانه به بیان مسائل این حوزه میپردازد. شعر، داستان و طنز با ادبیاتی قابل فهم و جذاب در خدمت اهدافی چون تربیت و آموزش این قشر آینده ساز قرار می‌گیرد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, منار,اما متاسفانه در مقایسه با اهمیت و ارزش فعالیت مدون در این عرصه، کارنامه فعالیت‌هایی که تاکنون از سوی مدیران و فعالان فرهنگی صورت گرفته است قابل قبولی نمیباشد. این وضعیت در لرستان نیز کاملا مشهود است. چنان که توجه خاصی از سوی مدیران ارشد و همچنین فعالان فرهنگی به کودکان و نوجوانان در لرستان دیده نمی‌شود. قشری که باید از اکنون تربیت شوند تا آینده نیز مانند امروزمان نشود و چه بسا بدتر.
,ضعف فعالیتهای فرهنگی در این حوزه بهانهای شد تا پای صحبتهای یکی از کارشناسان حوزه کودک و نوجوان بنشینیم.
,"با صراحت میگویم حوزه انتشارات استان در زمینه کودک و نوجوان عملکردی نداشته است." این جمله "آفرین پنهانی"، از کارشناسان حوزه ادبیات کودک و نوجوان است.
,کار آماده چاپ است ولی در دست نویسنده مانده
, کار آماده چاپ است ولی در دست نویسنده مانده, کار آماده چاپ است ولی در دست نویسنده مانده,وی در ادامه می‌گوید: به جز انتشار یک یا دو کتاب فعالیت دیگری ندیدهایم. گرچه تنها متولی تخصصی و حرفهای آثار ادبیات کودک و نوجوان، انتشارات کانون پرورش فکری کودک و نوجوان است که عملکرد قابل توجهی ارائه داده است. طی مراحلی یک اثر بعد از ارسال در مجمعی از کارشناسان کتاب مطرح و پس از تایید، مراحل قانونی نشر طی می‌شود. انتشارات دیگری هم هستند که بسیاری از نویسندگان و شاعران در حوزه ادبیات کودک و نوجوان در عرصه گسترده فعالند ولی بهصورت تخصصی و حرفهای، صرفا برای کودک و نوجوان کار نمیکنند. ضعف در فعالیت حوزه کودک و نوجوان یک بحث گسترده است و نمیتوان عملکرد آن را به استان محدود کرد. در سه دهه اخیر کارهای خوبی ارائه و قلمفرساییها در دهه سوم نتایج خوبی داشته است. آثاری هم چاپ شد و برخی دیگر نه. آنهم بهعلت ناتوانی مالی، معرفی نشدن به انتشارات و هر دلیل دیگری. کار آماده چاپ است ولی در دست نویسنده مانده.
,پنهانی به چند نویسنده و شاعر لرستانی اشاره می‌کند و می‌گوید: اسماعیل الهدادی از شاعرانی است که به جد در حوزه کودک و نوجوان فعالیت می‌کند. دهریزی یک بازآفرینی از داستان‌های عطار در قالب 21 داستان برای کودک با ژانر طنز داشته است. وی بهصورت کاملا حرفهای در حوزه شعر و پژوهش کودک و نوجوان فعالیت می‌کند. خانم عادلی از مترجمین این حوزه است. فریده شادابی در سال 93 با موضوع شهادت اثری ماندگار برجای گذاشت و فاطمه عمادی‌پور نیز شاعر دفاع مقدس در این عرصه است.
,وی ادامه میدهد: اینکه چقدر از شاعران و نویسندگان حوزه کودک و نوجوان استقبال می‌شود جای تامل دارد. اینکه چرا ادبیات کودک و نوجوان ورود خوبی در خانوادههای لرستان ندارد و چرا دیده نمی‌شود به نظرم خیلی جای کار دارد. شاید بتوان دلایلی مانند عدم آشنایی با دنیای کودک و نوجوان، کم‌اهمیت جلوهدادن کودکان و نوجوانان را نام برد در صورتی‌که پایه و اساس هر جامعه‌ای همین قشر هستند و اگر خوب بکاریم در آینده قطعا خوب درو خواهیم کرد. آگاهی و دانایی نسبت به ادبیات کودک و نوجوان و همین‌طور به کودکان و نوجوانان کمرنگ است و ریشه فرهنگی دارد.
,کودکان کتابخوانتر از بزرگترها هستند
, کودکان کتابخوانتر از بزرگترها هستند, کودکان کتابخوانتر از بزرگترها هستند,این فعال فرهنگی همچنین به سرانه پایین مطالعه در استان اشاره می‌کند و می‌گوید: سرانه مطالعاتی لرستان بسیار پایین است. اگر مقایسهای بین کودکان و بزرگترها داشته باشیم متوجه میشویم کودکان بیشتر اهل مطالعه هستند منتها باید هدایت شوند و برایشان بستر فراهم شود تا به سوی کتاب و کتابخوانی بروند.
,
, پنهانی توسعه فرهنگ کتابخوانی را محتاج یک خیزش فرهنگی و عمومی و همهجانبه می‌داند و می‌گوید: مسئولین ارشد استان، مسئولین فرهنگی، خانواده‌ها، رسانهها و مطبوعات و هرکسی در جایگاه خودش باید برای خوب مطالعهکردن و کتاب خوب مطالعه کردن تلاش و برنامه‌ریزی کنند. زیرا خانوادههایی که اهل مطالعه نیستند نمیتوانند کودکِ اهل مطالعه تربیت کنند. زمانی‌که مدیران ارشد دستگاه‌های فرهنگی اهمیتی برای کتاب قائل نباشند طبیعتا نیروهای آن اداره برنامه‌ریزان خوبی نخواهند شد و حتی در صورت قوی بودن نیز کمرنگ جلوه پیدا میکنند.
,ادبیات کودک و نوجوان مادر عاطفی و بسیار تربیتکنندهایست
, ادبیات کودک و نوجوان مادر عاطفی و بسیار تربیتکنندهایست, ادبیات کودک و نوجوان مادر عاطفی و بسیار تربیتکنندهایست,وی همچنین به عدم توجه مدیران و مسئولین در روز کودک و نوجوان به این قشر اشاره می‌کند و می‌گوید: روز ادبیات کودک و نوجوان خیلی منتظر بودم پیام تبریکی از سوی استاندار برای کودکان و نوجوان و نویسندگان و شاعران این حوزه در استان ارسال شود. پیامی از طرف مدیران فرهنگی. یک پیام تبریک یعنی اهمیت دادن، زیرا ادبیات، مادر همه علوم است بهخصوص ادبیات کودک و نوجوان مادر عاطفی و بسیار تربیتکنندهایست. نسل‌ها را تربیت می‌کند و اهمیت دادن به این حوزه یعنی اهمیت دادن به مادر سرزمین. ندیدم یک نفر از مسئولین در حد یک پیام تبلیغاتی که روزانه بارها در حوزههای اقتصادی و هزاران مطلب دیگر دریافت می‌شوند و ممکن است مفید هم نباشند به این قشر اهمیت بدهد. این یعنی در استان ما کسی به کودک و نوجوان اهمیت نمیدهد.
,وی ادامه میدهد: ادبیات کودک و نوجوان یک ادبیات تخصصی و حرفهایست و در استان نویسندگان، شاعران و پژوهشگران خوبی داریم که نه دیده می‌شوند نه حمایت. بستر باید فراهم شود. وقتی نویسندهای داستان یا شعر کودک کار می‌کند بهعلت نتوانستن و عدم تمکن مالی نمیتواند کتابش را آزاد چاپ کند. حتی بعد از چاپ، کتابش را کتابفروشی به کتابفروشی برای فروش می‌برد. همه اینها یعنی ارج ننهادن به ادبیات، قلم، نویسنده و شاعر.
,
, بهترین راه حل در حوزه فرهنگی، برنامه‌ریزی منسجم و هدفمند است
, بهترین راه حل در حوزه فرهنگی، برنامه‌ریزی منسجم و هدفمند است, بهترین راه حل در حوزه فرهنگی، برنامه‌ریزی منسجم و هدفمند است,بهترین راه حل، برنامه‌ریزی منسجم و هدفمند در قالب یک پروسه زمانی کوتاه‌مدت، میانمدت و بلندمدت است آنهم نه تنها در بحث ادبیات، بلکه در حوزه تربیتی و تقویت فرهنگی کودک و نوجوان. باور داشتن به کودک و نوجوان و همین‌طور به ادبیات کودک و نوجوان بسیار مهم است. کسی که برنامهریز است باید باور قلبی داشته باشد و به ادبیات کودک و نوجوان نگاه کند تا بتواند بستر مناسب را فراهم کند. ترویج، توسعه و تعمیق فرهنگ کتابخوانی باید از طرق مختلف مانند مطبوعات، صداوسیما، آموزش و پرورش و خانواده‌ها صورت بگیرد. مسئولین ارشد و مسئولین دستگاه‌های فرهنگی همه باید دست به دست یکدیگر دهند تا بتوانیم یک حرکت فرهنگی و تاثیرگذار داشته باشیم.
,آفرین پنهانی معتقد است جامعه‌ای که به این دو طیف اهمیت بدهد به سمت سلامتِ روانی، اخلاقی، دینی، اجتماعی و اقتصادی حرکت می‌کند.
,وی می‌گوید: بها دادن به صاحبان قلم و کسانی که دغدغه نوشتن دارند خیلی مهم است و باید مورد حمایت مادی و معنوی قرار بگیرند. در اینصورت شاهکار خلق میکنند.
,مهمانان سیما از طریق دوستی و آشنایی افراد خاص دعوت می‌شوند
, مهمانان سیما از طریق دوستی و آشنایی افراد خاص دعوت می‌شوند, مهمانان سیما از طریق دوستی و آشنایی افراد خاص دعوت می‌شوند,وی با طرح این سوال که مرکز سیمای لرستان تا بهحال از چند شاعر حوزه کودک و نوجوان برای حضور در برنامه‌ها دعوت بهعمل آورده، می‌گوید: تا زمانی‌که یک مسئول برنامهریز و برنامهساز برای پیدا کردن شاعر و نویسنده، اثر مولف را نمی‌بیند و صرفا از طریق دوستی و آشنایی افراد خاص به صداوسیما و محافل فرهنگی و ادبی دعوت می‌شوند مطمئنا کار شاخصی عرضه نمی‌شود. در صورتی که ادبیات کودک و نوجوان متخصصان خاص خودش را دارد. ولی خوشبختانه صدای لرستان فعالیتهای قابل قبولی در این حوزه دارد. تا بهحال حداقل دویست کتاب از طرق مختلف قصهگویی و قصهخوانی توسط خود بچهها در صدا معرفی شده است.
,خودم پست‌چی کتاب هستم
, خودم پست‌چی کتاب هستم, خودم پست‌چی کتاب هستم,وی در ادامه می‌گوید: سعی شده کودکان بهخصوص در روستاها به کتاب جذب شوند به همین منظور به مدارس حواشی و روستاها می‌روم و برایشان کتاب می‌برم. بهصورت امانتی کتاب میدهم و از بچههایی که کتابخوان خوبی هستند و بیان و صدای خوبی دارند میپرسم که علاقه داری به برنامه رادیویی بیایی؟ برق شوق در چشمان‌شان دیده می‌شود. و در اجرا نیز بسیار مسلط ظاهر می‌شوند.
,
, وی از رفت و آمدش به روستاها در دوسال اخیر می‌گوید و ادامه میدهد: مسئول کتابخانه پستی خرمآباد هستم که رسالتش ارسال کتاب برای کودکان روستا و حواشی است آنهم از طریق پست ولی من خودم به صورت حضوری می‌روم. به محض اینکه وارد مدرسه می‌شوم بچهها به استقبال میآیند. در جلسه اول تعریفی از کانون، فعالیتهایش، فعالیت پستی، اینکه میتوانیم چه خدماتی ارائه بدهیم و رسالت اصلی ما امانت کتاب است میگویم. تمام کودکانی که ذوق هنری و فرهنگی دارند را شناسایی و به واحدهای مربوطه معرفی میکنم.
,با جملات یک کودک چهارم ابتدایی نشستم و از ذوق گریستم
, با جملات یک کودک چهارم ابتدایی نشستم و از ذوق گریستم, با جملات یک کودک چهارم ابتدایی نشستم و از ذوق گریستم,پنهانی از اشتیاق بچهها نسبت به کتابخوانی می‌گوید: در کنار کتابهای شعر و داستان یک کتاب علمی هم برای بچههامیگذارم. بچههای انتهای گلدشت شرقی که از لحاظ اقتصادی خیلی محروم هستند به مدرسه "امام محمدباقر صدر کودکان" میآیند. تقریبا همه بچهها کتابها را میخوانند ولی ده نفرشان شاخص هستند. یکی از همین بچهها یک روز از جایش بلند شد و گفت: خانم پنهانی از زمانی که با شما آشنا شدم همیشه به کهکشانها فکر میکنم. پرسیدم چطور؟ گفت: از وقتی کتاب علمی برایم میآورید همه مطالبشان را یاد گرفتهام -سیر مطالعاتی گذاشتهام تا هدفمند مطالعه کنند- به شما قول میدهم یک روز کاشف خوبی شوم. زمانی که یک کودک چهارم ابتدایی این جمله را گفت نشستم و از شدت ذوق گریستم. کودک دیگری که از لحاظ اقتصادی شرایط خوبی نداشت؛ گفت: همیشه ناامید بودم ولی از زمانی که برای من کتاب طنز میآورید همیشه میخندم.
,وی در پایان در جمله‌ای کوتاه می‌گوید: در واقع من به هدفم رسیدم.
,فاطمه سپهوند
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه