logo
چهارشنبه 22 مهر 1405 | چهارشنبه 14 اكتبر 2026 |
اخبار داغ
  1. وقتی شعارهای توسعه به ابتذال و رکود ختم شد/ از بیم و امید تا سقوط گیشه و محتوا
  2. پالس غربگراها به دشمن برای فشار به ملت! /از ورثه "هاشمی‌رفسنجانی" تا "ظریف خائن" به دنبال عقب نشینی ملت در برابر آمریکا!
  3. انزوای ایران یا شکست راهبردی آمریکا؟
  4. قلعه‌نویی: دلیلی برای تغییر همکارانم نمی‌بینم/ هیچ وساطتی برای بیرانوند نمی‌کنم
  5. آیا پلتفرم‌ها قصه را قربانی الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی کرده‌اند؟
  6. آقای روبیو؛ تاریخ بخوانید تا بفهمید دشمنان ایران چگونه زانو می زنند/ طعم تلخ شکست را به شما خواهیم چشاند
  7. چرا ناتوانی عربستان در برابر انصارالله یمن آشکار شد؟/ شکست رژیم سعودی در چند جبهه!
  8. مذاکرات دمشق و تل‌آویو زیر سایه تداوم اشغال؛ توافق امنیتی در هاله‌ای از ابهام
  9. توهم فروشی 105 دلاری بازار کاغذی؛ نفت فیزیکی از ۱۵۰ دلار گذشت
  10. گمانه‌زنی ممنوع؛ لطفا تکلیف این پرونده را سریعتر روشن کنید/ آسانی، استقلال و سه پرسش مهم
  11. سیستم طاغوتی نمایش در ایران
  12. آقای ظریف؛ مذاکرات شما جنگ را به کشور تحمیل کرد، آدرس غلط ندهید/ ایران درحال امتیازدهی بود که آمریکا جنگ را انتخاب کرد!
  13. اوکراین و اروپا برای ترامپ اولویت ندارد/ گازوئيل روسیه به این زودی ها به آمریکا نمی رسد
  14. زنگ خطر جمعیتی در ایران؛ از کاهش موالید تا شتاب سالمندی
  15. جام جهان‌نما؛ حافظ و معماری رندی، معنا و زمانه
  16. دیوان کیفری بین‌المللی زیر ضرب تحریم‌های آمریکا؛ پرونده نتانیاهو در کانون تقابل
  17. چند پرسش کلیدی درباره قرارداد یاسر آسانی و استقلال/ اثر حقوقی یک قرارداد مبهم؛ لطفا شفاف سازی کنید
  18. مقصر تولید فیلم‌هایی چون «خانم والده» چه کسانی هستند؟
  19. "مهسا" اسم رمز آشوب بود، اما "افتخاری" افتخار سيستان/ سلبریتی ها و رسوایی سکوت در برابر ترور یک زن ایرانی!
  20. دست یاری دراز کردن عربستان به سمت کشورهای‌دیگر اعتراف به ناتوانی در برابر انصارالله است/ مقامات سعودی دچار افسردگی شدند

نگاهی به احکام زیرمیزی در دوایر دولتی

نگاهی به احکام زیرمیزی در دوایر دولتی
در این نوشتار به احکام رشوه در حکم قضا و مقام غیر حکم و قضا پرداخته شده است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا،به نقل از خبرماه، امام جمعه حبیب آباد در مسجد امام صادق (ع)، پیرو بحث رشوه خواری گفت: یکی از زشت ترین گناهان کبیره، رشوه خواری است تا حدی که مرتکبین آن هم متوجه زشتی این عمل هستند و تحت عناوین ارزشی این عمل را پنهان می کنند مانند هدیه، تعارفی، حق الزحمه، انعام، حق و حساب، زیرمیزی، شیرینی، چشم روشنی و اسمهای مختلف دیگر و خیال می کنند اسم را که عوض کردند عمل هم تغییر می کند و حال آنکه ماهیت عمل تابع قصد و نیت عامل عمل است نه تابع اسم. یک قسم رشوه خواری را در جلسه گذشته به عرض شما رساندیم (رشوه در حکم).

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, خبرما,
از پیغمبر خدا (ص) نقل شده است که فرمود: «ایاکم و الرشوه». برحذر باشید از رشوه خواری (از نظر لغت رشوه با فتح راء، کسر راء و ضم راء هر سه صحیح است) «فانها محض الکفر» که کفر خالص (محض) است «ولا یشم صاحب الرشوه ریح الجنه» و صاحب رشوه بوی بهشت را (که از مسافت دور و هزار ساله راه استشمام می شود ) در نمی یابد. در باب رشوه در حکم، مساله شدید است و هیچ فقیهی اختلاف ندارد که اگر قاضی از یکی از متحاکمین، چیزی دریافت کند که به نفعش حکم صادر کند چه حق به جانب او باشد یا نباشد، این رشوه بوده و حرام است. در خصوص رشوه در حکم، خداوند هم راشی (رشوه دهنده) و هم مرتشی (رشوه گیرنده) و هم رائش (دلال بین این دو نفر) را لعنت فرموده است.
 
احکام رشوه در غیر مقام حکم و قضا

حجت الاسلام والمسلمین سید محمد مومنی افزود: اما قسم دوم، در غیر مقام حکم و قضاء، جاییکه بحث قضاوت مطرح نیست. شخصی به یک فرد صاحب نفوذ و صاحب قدرت (مسئولی) مالی را بپردازد برای اینکه به مقصود خود برسد. هدفی دارد و تحت عناوین دیگری به این مسئول می پردازد (مثلا هدیه، عیدی و …) این چه حکمی دارد؟ ممکن است طبق تفسیر لغویین عرب در لغت به این رشوه اطلاق نگردد ولی از نظر حکم فقهی، با قسم اول فرقی نمی کند. حکم این قسم نیز حرمت است که این دایره وسیعی را شامل می شود و استفتائات صورت گرفته در مواضع مختلف در قالب یک متن فقهی را می توان اینگونه بیان کرد: پرداخت مال به عنوان عیدی، هدیه، حق الزحمه، زیرمیزی، انعام و … به کارمندان (سازمانها، ادارات، نهادها، شرکتها اعم از دولتی و خصوصی، بانکها، صندوقها، موسسات مالی، مراکز بهداشتی و درمانی، شرکتهای خدمات شهری همچون شرکتهای آب و برق و گاز و…) چه صورت دارد؟ دو صورت اینجا متصور است. صورت اول اینکه یا ممکن است دادن این پول به منظور انجام خدمتی باشد که آن کارمند موظف به انجام آن خدمت هست، استخدام شده به همین منظور و حقوق دریافت می کند، طبق فتوای فقهاء، این قسم حرام است. هم دادن این پول حرام است هم گرفتن آن برای آن کارمند حرام است. درست است که درخواست نامشروعی از کارمند ندارد منتها این مستلزم فساد است و فسادش به این است که باعث تطمیع کارمند است، قوه طمع او را به حرکت در می آورد و سبب می شود عدالت را رعایت نکند، در ارائه خدمات، بین ارباب رجوع فرق بگذارد وموجب تضییع حقوق دیگران گردد.

وی تبرکا با استناد به احادیث وارده بیان نمود: به پیامبر اکرم (ص) خبر دادند یکی از فرمانداران شما رشوه دریافت کرده به اسم هدیه. پیغمبر (ص) ناراحت شد و او را مواخذه کرد و فرمود چرا چیزی که حق تو نبود گرفتی؟ گفت: یا رسول الله هدیه گرفتم فرمود: اگر در خانه ات نشسته بودی و از طرف من فرماندار نبودی باز هم به تو هدیه می دادند؟ سپس دستور داد هدیه را ازاو بگیرند و در بیت المال قرار دهند و آن شخص را برکنار نمودند. یا امیر المومنین (ع) می فرماید (در نهج البلاغه است): شب هنگام شخصی به درب منزل ما آمد دیدم ظرف سرپوشیده از حلوا آورده است اینقدر برایم ناگوار بود مثل اینکه حلوا را با زهرمار درست کرده اند. به او گفتم این چیست؟ آیا زکات است؟ یا صدقه یا…؟ گفت: نه، این هدیه است که برای شما آورده ام. حضرت فرمود: مادر به عزایت بگرید. آمدی مرا از دین خدا بفریبی و دور کنی؟ به خدا قسم اگر هفت اقلیم عالم را به من بدهند که یک پوست جو از دهان مورچه ای بگیرم چنین نخواهم کرد…
خطیب جمعه حبیب آباد ادامه داد: خداوند در قرآن کریم (آیه ۱۸۸ سوره بقره) می فرماید: «و لا تاکلوا اموالکم بینکم بالباطل» اینجا خداوند مردم را از دو عمل نهی فرموده است. یک اینکه اموال خود را در بین خود به باطل نخورید. بدون اسباب شرعیه (از راه دزدی، خیانت، اختلاس و مال بدست نیاورد…) «و تدلوا بها الی الحکام لتاکلوا فریقا من اموال الناس بالاثم و انتم تعلمون» مال خود را برای حاکمان و والیان نفرستید (ادلاء یعنی فرستادن و از دلو گرفته شده همانگونه که دلو داخل چاه انداخته می شود، رشوه هم که به حاکمان داده می شود گویا داخل چاه فرستاده می شود) تا از این طریق مال مردم یا بیت المال را چپاول کنید.

ممکن است گفته شود این شخص این هدیه را در راه خیر و مصالح عمومی و مصالح اسلام و مسلمین مصرف می کند که این ظاهر سازی و توجیه شیطانی است. گرفتن اینگونه هدیه ها مفاسد بزرگی در پی دارد. هم از این جهت که نفس این عمل هدیه دادن مشکوک و مورد سوء ظن است چون در جامعه هستند افرادی که به عناوین مختلف و صورت های مرموز مالی را به فرد مسئول می رسانند تا او را خریداری کنند و به توسط او به اهداف نادرست خود دست یابند… دیگر اینکه این هدیه زمینه رشوه خواری را هموار می کند و مقدمه می شود که فرد کم کم رشوه هم بپذیرد و از این جهت به شدت با آن برخورد شده است.
,
از پیغمبر خدا (ص) نقل شده است که فرمود: «ایاکم و الرشوه». برحذر باشید از رشوه خواری (از نظر لغت رشوه با فتح راء، کسر راء و ضم راء هر سه صحیح است) «فانها محض الکفر» که کفر خالص (محض) است «ولا یشم صاحب الرشوه ریح الجنه» و صاحب رشوه بوی بهشت را (که از مسافت دور و هزار ساله راه استشمام می شود ) در نمی یابد. در باب رشوه در حکم، مساله شدید است و هیچ فقیهی اختلاف ندارد که اگر قاضی از یکی از متحاکمین، چیزی دریافت کند که به نفعش حکم صادر کند چه حق به جانب او باشد یا نباشد، این رشوه بوده و حرام است. در خصوص رشوه در حکم، خداوند هم راشی (رشوه دهنده) و هم مرتشی (رشوه گیرنده) و هم رائش (دلال بین این دو نفر) را لعنت فرموده است.
 
,
,
احکام رشوه در غیر مقام حکم و قضا
, احکام رشوه در غیر مقام حکم و قضا, احکام رشوه در غیر مقام حکم و قضا,

حجت الاسلام والمسلمین سید محمد مومنی افزود: اما قسم دوم، در غیر مقام حکم و قضاء، جاییکه بحث قضاوت مطرح نیست. شخصی به یک فرد صاحب نفوذ و صاحب قدرت (مسئولی) مالی را بپردازد برای اینکه به مقصود خود برسد. هدفی دارد و تحت عناوین دیگری به این مسئول می پردازد (مثلا هدیه، عیدی و …) این چه حکمی دارد؟ ممکن است طبق تفسیر لغویین عرب در لغت به این رشوه اطلاق نگردد ولی از نظر حکم فقهی، با قسم اول فرقی نمی کند. حکم این قسم نیز حرمت است که این دایره وسیعی را شامل می شود و استفتائات صورت گرفته در مواضع مختلف در قالب یک متن فقهی را می توان اینگونه بیان کرد: پرداخت مال به عنوان عیدی، هدیه، حق الزحمه، زیرمیزی، انعام و … به کارمندان (سازمانها، ادارات، نهادها، شرکتها اعم از دولتی و خصوصی، بانکها، صندوقها، موسسات مالی، مراکز بهداشتی و درمانی، شرکتهای خدمات شهری همچون شرکتهای آب و برق و گاز و…) چه صورت دارد؟ دو صورت اینجا متصور است. صورت اول اینکه یا ممکن است دادن این پول به منظور انجام خدمتی باشد که آن کارمند موظف به انجام آن خدمت هست، استخدام شده به همین منظور و حقوق دریافت می کند، طبق فتوای فقهاء، این قسم حرام است. هم دادن این پول حرام است هم گرفتن آن برای آن کارمند حرام است. درست است که درخواست نامشروعی از کارمند ندارد منتها این مستلزم فساد است و فسادش به این است که باعث تطمیع کارمند است، قوه طمع او را به حرکت در می آورد و سبب می شود عدالت را رعایت نکند، در ارائه خدمات، بین ارباب رجوع فرق بگذارد وموجب تضییع حقوق دیگران گردد.
,
,

وی تبرکا با استناد به احادیث وارده بیان نمود: به پیامبر اکرم (ص) خبر دادند یکی از فرمانداران شما رشوه دریافت کرده به اسم هدیه. پیغمبر (ص) ناراحت شد و او را مواخذه کرد و فرمود چرا چیزی که حق تو نبود گرفتی؟ گفت: یا رسول الله هدیه گرفتم فرمود: اگر در خانه ات نشسته بودی و از طرف من فرماندار نبودی باز هم به تو هدیه می دادند؟ سپس دستور داد هدیه را ازاو بگیرند و در بیت المال قرار دهند و آن شخص را برکنار نمودند. یا امیر المومنین (ع) می فرماید (در نهج البلاغه است): شب هنگام شخصی به درب منزل ما آمد دیدم ظرف سرپوشیده از حلوا آورده است اینقدر برایم ناگوار بود مثل اینکه حلوا را با زهرمار درست کرده اند. به او گفتم این چیست؟ آیا زکات است؟ یا صدقه یا…؟ گفت: نه، این هدیه است که برای شما آورده ام. حضرت فرمود: مادر به عزایت بگرید. آمدی مرا از دین خدا بفریبی و دور کنی؟ به خدا قسم اگر هفت اقلیم عالم را به من بدهند که یک پوست جو از دهان مورچه ای بگیرم چنین نخواهم کرد…
خطیب جمعه حبیب آباد ادامه داد: خداوند در قرآن کریم (آیه ۱۸۸ سوره بقره) می فرماید: «و لا تاکلوا اموالکم بینکم بالباطل» اینجا خداوند مردم را از دو عمل نهی فرموده است. یک اینکه اموال خود را در بین خود به باطل نخورید. بدون اسباب شرعیه (از راه دزدی، خیانت، اختلاس و مال بدست نیاورد…) «و تدلوا بها الی الحکام لتاکلوا فریقا من اموال الناس بالاثم و انتم تعلمون» مال خود را برای حاکمان و والیان نفرستید (ادلاء یعنی فرستادن و از دلو گرفته شده همانگونه که دلو داخل چاه انداخته می شود، رشوه هم که به حاکمان داده می شود گویا داخل چاه فرستاده می شود) تا از این طریق مال مردم یا بیت المال را چپاول کنید.
,
,
,

ممکن است گفته شود این شخص این هدیه را در راه خیر و مصالح عمومی و مصالح اسلام و مسلمین مصرف می کند که این ظاهر سازی و توجیه شیطانی است. گرفتن اینگونه هدیه ها مفاسد بزرگی در پی دارد. هم از این جهت که نفس این عمل هدیه دادن مشکوک و مورد سوء ظن است چون در جامعه هستند افرادی که به عناوین مختلف و صورت های مرموز مالی را به فرد مسئول می رسانند تا او را خریداری کنند و به توسط او به اهداف نادرست خود دست یابند… دیگر اینکه این هدیه زمینه رشوه خواری را هموار می کند و مقدمه می شود که فرد کم کم رشوه هم بپذیرد و از این جهت به شدت با آن برخورد شده است.
,
,

انتهای پیام /گ

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه