به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از کوردپیام: حدود بیست هزار سال قبل، یک مقطع مهم در سیر تاریخ اجتماعی روی داد و آن پایان آخرین عصر یخبندان میباشد. در تاریخ خاورمیانه که همزمان با تاریخ مذکور آغاز میگردد، به ویژه دامنه ی سلسله کوههای زاگرس ـ توروس و مناطق بیابانی همسایهاش، «یک وفور غذایی، امنیت، تسهیل و زاد و ولد» فوق العاده را در سرآغاز این تاریخ، جهت نوع انسان ارائه میدهد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, کوردپیام,ترکیب این سه عامل، جهت هر نوع موجود زندهای، یک شانس فوقالعاده حیات محسوب میگردد. در سرگذشت نوع انسان که از شرق آفریقا برخاسته و حدود هفت میلیون سال جهت تکاملش در نظر گرفته میشود ریفی (شکاف ما بین دو قاره بزرگ) سرتاسر آفریقا را در مینوردد و از دریای احمر و دامنه کوهستانی مدیترانه شرقی تا کوههای توروس میرسد، یک خط پراکنش طبیعی را ترسیم مینماید. تا جایی که تشخیص داده شده، اثبات گردیده که حداقل مدت یک میلیون سال است که همیشه جریان (کوچ) انسانها به سوی آسیا و اروپا وجود داشته است.
,قوس زاگرس ـ توروس همواره نقش ایستگاه مرکزی را در این سیر و سفر ایفا میکند. بدین ترتیب اهمیت ژئولوژی (زمین شناسی) را بهتر درک مینماییم. پایان یافتن آخرین عصر یخبندان و رسیدن به شرایطی که ماندگاری را در این ایستگاه ممکن میگرداند، منجر به یک انفجار در تاریخ نوع انسان شده است. امروزه این منطقه جغرافیایی را خاورمیانه مینامیم. چنین منطقهای، اهمیت زمینشناختی، زیستشناختی و اجتماعی خویش را از همین واقعیت اخیر تاریخی کسب مینماید.
,خاورمیانه دیگر یک بخش جغرافیایی معمولی نیست؛ بلکه مکانی را تشکیل میدهد که تاریخ جهان شمولی بر صحنه آن رقم زده خواهد شد. همچنین مشاهدات تاریخی و فعالیت انسانشناختی و اتنولوژیک (هستیشناسی) به طور واضح تری اثبات کرده اند که انقلابهای مهم بشریت مانند زبان، زراعت یا روستا، دین، هنر، داد و ستد ابتدا در سطح خاورمیانه به وجود آمده اند و بعداٌ پراکنده شده اند و تمامی حفاریهای باستانشناختی این واقعیت را تصدیق می نمایند. در سده حاضر، استفاده از اصطلاح خاورمیانه را در قرن نوزدهم، اولین بار یک مورخ وابسته به نیروی دریایی آمریکا به نام «آلفردماهان» در سال 1902 میلادی به کار برد. منظور او تشریح منطقه اطراف خلیج فارس بود.
,بدیهی است اصطلاح خاورمیانه مفهومی سوقالجیشی است که همچون اطلاعات پیش از آن مثل شرق، خاوردور و خاورنزدیک در جهانی مبتنی بر مرکزیت اروپا ساخته شد. این اصطلاح دوباره طی جنگجهانی اول به کار رفت؛ در آن زمان نیروی اعزامی به عراق که از طریق هند هدایت میشدند به نام نیروهای خاورمیانه شهرت یافتند و تحت عنوان این نام از نیروهای خاورنزدیک مستقر در قاهره متمایز می شدند با این حال، در طی جنگجهانی دوم (1945 –1939) باعث شد که واژه خاورمیانه مصطلح تر شود و به خصوص پایان جنگجهانی دوم (1945) اصطلاح خاورنزدیک، جای خود را با خاورمیانه عوض کرد اما هیچ گونه تفاوتی در این دو وجود نداشت.
,در تعریف دیگر، امروزه؛ اصطلاح خاورمیانه به گسترده پهناوری از شمال تا شبه قاره هند و از قفقاز تا دریای سرخ و ماورای آن اطلاق می شود که 22 کشور با حدود 300 میلیون جمعیت از نژادهای مختلف را شامل میشود. بنابراین، یکی از نواحی تمدن جهان باستان محسوب میشود که تنوع ادیان مشخصه متمایزکننده منطقه شده است. دین اسلام به دلیل موقعیت برجسته و نیز اهمیت خاصی که در منطقه خاورمیانه دارد یک نیروی وحدت بخش بشمار میرود. با این وجود 93 درصد این منطقه مسلمان هستند و حدود 57 درصد ساکنان چنین منطقه ای به زبان عربی صحبت میکنند. فرهنگ این منطقه به طور بنیادی اسلام است.
,همچنین خاورمیانه عمده ترین منطقه نفت خیز جهان که 66 درصد از ذخایر جهانی را در اختیار داشته و عمده ترین منابع گازی جهان پس از روسیه در این منطقه جای دارد. این زیر سیستم مجموعه ای از چند محیط جدا از هم شامل خلیج فارس، شامات، مغرب، آسیای مرکزی و قفقاز میشود که به دلیل همگنی پدیده های محیطی و تأثیرپذیری از موضوعات مشترک از قبیل؛ منازعه یا صلح اعراب و رژیم اشغالگرصهیونیستی (اسرائیل)، یک منطقه ژئوپلیتیک یا محیط سیاسی را به وجود آورده است. هرچند فضای فیزیکی و الگوی فرهنگی توانسته است یک هویت منطقهای به آنها بدهد اما هیچ تعریف ثابتی از این منطقه وجود ندارد.
,جوامع خاورمیانه بخشی از انسانیت اند که در طول تاریخ، بیشتر از همگان دچار بحران و مسائل و معضلات شده اند. دلیل اساسی این امر، بی گمان این است که در طول مدت بیش از پنج هزار سال، همیشه از سوی تمدن مرکزی دچار فشار و استثمار کامل شده اند. در هیچ یک از مناطق جهان، اشکال فشار، منازعه و استثماری این همه طولانی مدت و شدید دیده نمیشود. با پایان یافتن جنگ جهانی دوم در سال 1945 بیش از سایر مناطق جهان با منازعه روبرو بوده است، از 148 مورد منازعه و جنگی که طی چهل سال گذشته در جهان روی داده است، 48 مورد آن مربوط به خاورمیانه بوده است. این منطقه در آغاز قرن بیست و یکم بر اساس منافع غرب قبض و بسط پیدا کرده است. پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 در ایالات متحده آمریکا (20 شهریور 1380)، خاورمیانه بزرگ شامل مجموعه کشورهایی با یک پیوستگی جغرافیایی است که دین اسلام وجه مشترک آنهاست.
,باتشکر
,طاهرپیروتی ـ دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین الملل دانشگاه خوارزمی تهران
,,
انتهای پیام /پ
]
ارسال دیدگاه